ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုးရာလက်ဝှေ့ကလပ် ၃ဝ ကျော်နှင့် ကြေးစားလက်ဝှေ့သမား ၁၅ဝ ခန့်သာရှိနေသေးသည်။ သဘော ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုးရာလက်ဝှေ့ကလပ်အရေအတွက်သည် ရုရှားတွင်ရှိသည့် မြန်မာ့လက်ဝှေ့ကလပ်အရေအတွက်၏ သုံးပုံ တစ်ပုံနီးပါးသာရှိပြီး ကြေးစားလက်ဝှေ့သမားမှာလည်း ရုရှား နိုင်ငံထက် ၅ဝ ခန့်နည်းနေသည်။
တိုင်းပြည်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ဆောင်နေသည့် ယနေ့လိုအချိန်မျိုးတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် မှုခင်းကျဆင်းရေးကို အကောင် အထည်ဖော်နေသော မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ကိုပါ တစ်ပါတည်း ထိထိရောက်ရောက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးရန် အလွန် အရေးကြီးပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့သည် အာဏာရှင်ဆန်သော အစိုးရအဆက်ဆက်၏ လက်ကိုင်တုတ်အဖြစ် အသုံးချခံခဲ့ရသောကြောင့် နာမည်ပျက်လျက်ရှိပါသည်။ ပြည်သူအချို့ကလည်း ရဲမြင်လျှင် မိမိတို့ကို အကာအကွယ်ပေးမည့်သူများအဖြစ် မမြင်ကြဘဲ နှိပ်စက် ညှဉ်းဆဲမည့်သူများ၊ ဖမ်းဆီးငွေညှစ်မည့်သူများအဖြစ် ထင်မြင်ယူဆကြသည်။ ထို့ပြင် ရဲဝန်ထမ်းအချို့သည် တရားမဝင်သောနည်းဖြင့် ဝင်ငွေရှာသည့်လုပ်ငန်းများတွင် တစ်နည်းတစ်ဖုံ ပါဝင်ပတ်သက်နေခြင်း များလည်းရှိရာ ယင်းအချက်ကြောင့်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၏ ပုံရိပ်သည် ညစ်ထေးလျက်ရှိပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ကို လူမှုအဝန်းအဝိုင်းက မကောင်းမြင်ကြသည့် အဓိကအချက်မှာ ခြစားမှုဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံတကာလုံခြုံရေး နှင့် အာရှရေးရာများကို ဆယ်စုနှစ်လေးခုကြာလေ့လာခဲ့သူ အန်ဒရူးဆဲ့သ်(Andrew Selth)က ‘မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ ပြုပြင်ပြောင်း လဲရေး – ရည်မှန်းချက်၊ အဟန့်အတားနှင့် အကျိုးရလဒ်များ’ […]
”စစ်ဘေးရှောင်တွေကလည်း ပြောပါတယ်။ အစိုးရ ငြိမ်း ချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုမှာ ဒီနေ့အောင်မြင်သွားပြီး မနက်ဖြန်ပြန် လို့ရပြီဆိုရင်တောင် မနက်ဖြန်ထိ မစောင့်ဘူး၊ ဒီည ရှိသမျှကို ကြွပ်ကြွပ်အိတ်မှာ ထည့်ပြီးရွာပြန်မယ့်သူတွေချည်းပါပဲ”
စစ်ဘေးရှောင်များ နေရပ်ပြန်ရေးမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေး နွေးပွဲအပေါ်တွင် မူတည်နေသည်။ ခိုင်မာသည့်ငြိမ်းချမ်းရေးရမှ သူတို့အိမ်ပြန်နိုင်မည်။
နည်းပညာတက္ကသိုလ်တွင် ခြောက်နှစ်ကြာ အောင် တက်ရောက်ပြီး ဘွဲ့ရသည်နှင့် သင့်ကိုယ် သင် အင်ဂျင်နီယာတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီ၊ အင်ဂျင်နီ ယာလုပ်ငန်းတွေကို တရားဝင်လုပ်ခွင့်ရပြီဟု ထင်ပါသလား။ ထိုသို့ထင်လျှင် သင်မှားသွားပြီဟုဆိုရမည်။ အကြောင်းမှာ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်နှစ်ကျော်(၂ဝ၁၃ နိုဝင်ဘာ)က ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်က ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် မြန်မာနိုင်ငံအင်ဂျင်နီယာ ကောင်စီဥပဒေကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယင်းဥပဒေအရ အဆောက်အအုံများကြီးကြပ်ဆောက် လုပ်ခြင်းကို အင်ဂျင်နီယာကောင်စီ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ရ သူသာ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိပြီး ယင်းလက်မှတ်မရှိဘဲ အင်ဂျင်နီယာဟူသည့်ဂုဏ်ပုဒ်သုံးစွဲခြင်း၊ သတ်မှတ်အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းတို့ကို လုပ်ကိုင်ခြင်းသည် ပြစ်မှုမြောက်ပြီး ထောင်ဒဏ်အပြင် ငွေဒဏ် လည်း ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ အင်ဂျင်နီယာများအတွက် အင်ဂျင်နီယာကောင်စီရှိရန် လိုအပ်ပြီး အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ထုတ်ပေးခြင်းမှာ ကောင်းမွန် သော်လည်း ၎င်းကောင်စီသည် အများပြည်သူဘေးကင်းလုံခြုံစေ ရန် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းများ သတ်မှတ်၍ စစ်ဆေး ကြပ်မတ်ပေးရမည်ထက် အင်ဂျင်နီယာများအား […]
ဒီလုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှာ မြေစာရင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ စည်ပင် သာယာအဖွဲ့အစည်းတွေကို ပါဝင်ခွင့်ပေးထားမှာဖြစ်ပေမယ့် ယခင်အစိုးရလက်ထက်ကလို အဆုံးအဖြတ်ပေးတဲ့နေရာတွေမှာ ဦးဆောင်ခွင့် မပေးတော့ပါဘူး။ မြေသိမ်းယူခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်မှာ ပါဝင် ပတ်သက်မှုမရှိတဲ့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်တွေက ဦးဆောင်ဖြေ ရှင်းမယ့် လုပ်ထုံး လုပ်နည်းမျိုး ရေးဆွဲထားတယ်လို့ ဦးစိန်ဝင်းက ပြောပါတယ်။
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ဖြူးမြို့နယ် ပြည်သူ့လယ်ယာမြေဖော်ဆောင်ရေး(ပလဖ)စီမံကိန်းအတွက် သိမ်းယူထားတဲ့ မြေယာများပေါ်တွင် ၂၀၁၅၊ဇွန်လက ဒေသခံတောင်သူများ ထွန်တုံးတိုက်ပွဲ ပြုလုပ်နေစဉ်
ကွမ်းယာရောင်းချသူတွေဟာ အခြေခံလူတန်းစားအများစုဖြစ်ပြီး ဈေးရောင်းတတ်တဲ့သူတွေဖြစ်တာကြောင့် ဝင်ငွေရလွယ်အောင် လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေအများကြီးရှိတယ်လို့ စီးပွားရေးပညာရှင် ဒေါ်ရီရီမြင့်က သုံးသပ်ပါတယ်။
လုပ်ငန်းရှင်နှင့် လုပ်သားကြားက ပြဿနာ ရေလုပ်သားများ ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အချိန် ဆေးဝါးကုသရန် ၎င်းတို့ကိုကုန်းပေါ်သို့တင်မပေးရခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဖောင်ပိုင်ရှင်များမှာ ပြောစရာရှိနေသည်။ ”တချို့ကျတော့ ကျန်းမာရေးမကောင်းလို့ဆိုပြီး ကုန်းပေါ်တင်ပေးတယ်။ ကုန်းပေါ်ရောက်တော့ ထွက်ပြေးသွားတာတွေ လည်းရှိတာပဲ။ ဆေးရုံပေါ်မှာ ဆေးကုနေရင်း ထွက်ပြေးသွား တာလည်းရှိတယ်”ဟု ခါးပြတ်ကျေးရွာမှ ကျားဖောင်ပိုင်ရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးဝင်းနိုင်က ဆက်လက်ပြောသည်။ ကျားဖောင်လုပ်သားအချို့သည် ကြိုတင်စရန်ငွေများကို ထုတ်ယူထားပြီး ပင်လယ်ထဲသို့ ရောက်သည့်အခါ ရေထဲခုန်ချ ထွက်ပြေးတတ်ကြသလို အလုပ်လုပ်နေစဉ် ဖောင်ကြိုးဖြတ်ကာ ထွက်ပြေးကြခြင်းများလည်းရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ဖောင်တွင် တပ်ထားသော ဖော့သီးများ၊ ဘောကွင်းများဖြင့် ထွက်ပြေးကြသလို ဖောင်ဖွဲ့ထားသည့် ဝါးများကို ဖြုတ်ယူပြီးလည်း ထွက်ပြေးကြ သည်ဟု ဆိုသည်။ ”စရန်ငွေယူပြီးပြေးတာက အဓိကဆုံးရှုံးတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းက အချိန်နဲ့လုပ်ရတဲ့အတွက် နောက်ထပ်လူသစ်ထပ်ထည့်ရ တာပဲ”ဟု ခါးပြတ်ကျေးရွာမှ ကျားဖောင် […]
”အလုပ်ရှင်တွေနစ်နာရင် ငွေကြေးပဲနစ်နာတာ။ အလုပ်သမားတွေနစ်နာရင် ဘဝတစ်ခုလုံး ပေးဆပ်လိုက်ရတာ။ ကျားဖောင်လုပ်သားတွေရဲ့ဘဝက ဘာမှအာမခံချက်မရှိဘူး”
အစိုးရအနေနဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရှိနေတဲ့စီးပွားရေးလုပ် ငန်းရှင်တွေ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဆောင်ရာမှာ ထိထိ ရောက်ရောက်ပံ့ပိုးပေးဖို့၊ ပြည်နယ်အတွင်းမှာ နိုင်ငံခြားရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းတွေ ဖော်ဆောင်ပေးပြီး ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ လူတွေအတွက် အလုပ်နေရာတွေ ဖန်တီးပေးဖို့လုပ်ငန်းရှင်တွေက တောင်းဆိုကြပါတယ်။
ဇွန်ဆိုရင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့တာ လေးနှစ်တင်းတင်းပြည့်ပါပြီ။ နိမ့်ကျသွားခဲ့တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ စီးပွားရေးအခြေအနေတွေဟာ ထင်ထားသလောက် တိုးတက်မှုမရှိသေးတဲ့အတွက် အစိုးရ သစ်အနေနဲ့ ပြည်နယ်စီးပွားရေးကဏ္ဍကို ပြန်လည်မြှင့်တင်ပေးဖို့ လိုအပ်နေကြောင်း ရခိုင်ပြည်နယ်မှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ က တောင်းဆိုကြပါတယ်။
"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."