Photo : Thet Oo Mon ၂၀၁၅၊ဧပြီလထုတ်၊ မော်ကွန်းမဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၂၂)မှ ပုံရိပ်လွှာဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ကျော်ဇေယျာထွန်း ရေးသည်။(kzyh@mawkun.com) (၁) မန္တလေး၊ အိုးဘိုထောင်၏ ထောင်ဘူးဝရှေ့သို့ ဗင်ကားတစ် စီးထိုးရပ်လိုက်သည်နှင့် ထောင်တံခါးသည် တဂျိမ်းဂျိမ်းမြည်ကာ ပွင့်လာလေသည်။ ကားသည် ထောင်ဝင်းထဲသို့ တဖြည်းဖြည်း ချင်း လှိမ့်ဝင်လာသည်။ ထောင်ဝင်းအတွင်းသို့ ကားတစ်စီးလုံး ရောက်လာသည့်အခါ ထောင်ဘူးဝတံခါးလည်း တဂျိမ်းဂျိမ်းမြည် ကာ ပြန်ပိတ်သွား၏။ ထိုအခိုက်မှာပဲ ကားပေါ်မှလူတစ်ယောက်ဆင်းလာသည်။ ထိုသူ ကားပေါ်မှဆင်းလိုက်သည်နှင့် ဘောင်းဘီအရှည်ဝတ်ထားသော ထောင်ဝန်ထမ်းတချို့ သူ့အနားသို့ ဝိုင်းလာသည်။ လူနှစ်ယောက်က လက်မောင်းတစ်ဖက်စီကို ဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။ နောက်တစ်ယောက်က သူ့ခေါင်းကို အနက်ရောင် အစွပ်တစ်ခုဖြင့် စွပ်ချလိုက်၏။ ခေါင်းကို အစွပ်ခံလိုက်ရခြင်းကြောင့် […]
FEATURE (အောက်ဖော်ပြပါဆောင်းပါးမှာ ဧပြီ ပထမပတ်တွင် ဖြန့်ချိမည့် မော်ကွန်းအမှတ် ၂၂ (ဧပြီလထုတ်)မှဖြစ်ပါသည်။) (အပူပိုင်းဒေသပြန်လည်ထူထောင်ရေး အရေးတကြီးလုပ်ဆောင်ကြရန် သတိပေးတပ်လှန့်သည့်အနေဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့မော်ကွန်းက ဤဆောင်းပါးကို ရေးသားလိုက်ပါသည်။) သက်ဦးမွန် ရေးသည်။ ပေါက်ချောင်းအထက်စု (ဧပြီ၊ ၂၀၁၅) တစ်ခေါင်းလုံး သွပ်မိုးထားသလို ဆံပင်တွေဖြူဖွေးနေပြီး ကြေးနီရောင်အသားအရေကို ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ အညာသားကြီး ဦးတင်စိန်ဟာ သူတို့မိသားစုပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ ခိုင်းနွားတစ်ကောင်ကို ရောင်းဖို့ စိုင်းပြင်းနေပါတယ်။ ကျပ်သုံးသိန်းခွဲလောက်ဈေးခေါ်ထားပေမယ့် ပိန်လှီလှတဲ့ သူ့ရဲ့ နွားဝါကို ဝယ်မယ့်သူက အခုအထိပေါ်မလာသေးပါဘူး။ အဲဒီနွားရောင်းစွံသွားရင်တော့ သူတို့မိသားစုခြောက်ယောက်ရဲ့ စားရေးသောက်တာကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဖြေရှင်း နိုင်လိမ့်မယ် လို့ ဦးတင်စိန်က ယူဆထားပါတယ်။ အဓိက ကြုံတွေ့ရတဲ့ပြဿ နာက မိုးမမှန်တာပဲ။ မိုးက မမှန် တော့ စိုက်သမျှသီးနှံအားလုံး ပျက်စီးပြီး အရှုံးပေါ်ခဲ့ရတယ်လို့ […]
ဤဖော်ပြပါ ဆောင်းပါးမှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော မော်ကွန်း မဂ္ဂဇင်း အမှတ်စဉ် ၇ တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် မျက်နှာဖုံးဆောင်းပါး ဖြစ်ပါသည်။ ရန်ကုန်-နေပြည်တော်-ပြင်ဦးလွင် သြဂုတ် ၂၀၁၃ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းလဲရေးလုပ်ငန်းစဉ် တွင် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့အပေါ် လူထု၏ယုံကြည်ကိုးစားမှု မြင့်မားလာအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလုပ်ဆောင်ရေးသည် အရေးတကြီး လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်များအနက် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်ဟု မော်ကွန်းမဂ္ဂဇင်းက ယုံကြည်ပါသည်။ ယခင်အစိုးရအဆက်ဆက် ကျင့်သုံးခဲ့သောမူဝါဒများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့၏ မလျော်မကန်ကျင့်ကြံမှုများကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ အပေါ် ပြည်သူလူထု၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုမှာ ကျဆင်းလျက်ရှိ ပါသည်။ အစိုးရဝန်ဆောင် ရဲတပ်ဖွဲ့မှသည် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်ရဲ တပ်ဖွဲ့ဖြစ်ရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ရာတွင် လူထု က မိမိတို့အပေါ် မည်သို့မည်ပုံရှုမြင်သနည်း၊ မည်သို့သောကိစ္စများ ကြောင့် ထိုကဲ့သို့ရှုမြင်ရသနည်းဟူသောအချက်များကို ဦးစွာ ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့လိုပါလိမ့်မည်။ […]
ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီးႏုိင္ငံေတြမွာေတာ့ စားသုံးသူကာကြယ္ေရး အသင္းအဖြဲ႕ေတြက ခုိင္မာစြာရွိေနၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ေတာ့ စား သုံးသူေတြအတြက္ အကာအကြယ္ေပးမႈ အားနည္းေနပါတယ္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အဓိကက်တဲ့စားသုံးသူေတြကသာ မိမိေန႔စဥ္သုံးစြဲ ေနတဲ့ အသုံးအေဆာင္စားေသာက္ကုန္မ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္စား ေသာက္၍ မိမိကုိယ္ကုိယ္ကာကြယ္ၿပီး အစုိးရႏွင့္ ထုတ္လုပ္သူ ေတြကုိ ဖိအားေပးေဆာင္ရြက္ရမယ္လုိ႔ ၎က ဆုိပါတယ္။
ညသန်းခေါင်ယံလောက်မှာ ရန်ကုန်မြို့လယ်က လမ်းမ တွေပေါ်ကို ကျွန်တော်တို့လူငယ်တစ်စု တာဝန်ကိုယ်စီခွဲယူပြီး ညဘက်မှောင်ရိပ်ကို အကာအကွယ်ယူရင်း လမ်းလျှောက်လာခဲ့ ကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့လူစုရဲ့ အဝတ်အစားတွေကလည်း လွတ် လပ်ပေါ့ပါးတဲ့ တီရှပ်အင်္ကျီနဲ့ ဘောင်းဘီအတိုတွေဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ ပြေးရလွှားရ လွယ်ကူအောင်လို့ပါ။ ကျွန်တော်တို့လူစုထဲက အချို့ကတော့ ကျောပိုးအိတ်တွေ လွယ်ထား ကြတယ်။ အဲဒီအိတ်တွေထဲက “ဂလောက်၊ ဂလောက်”နဲ့ မြည်နေတဲ့ အရာတွေကိုလည်း ပတ်ဝန်းကျင်က သတိမထားမိအောင် ဂရုတစိုက် သယ်ဆောင်လာခဲ့ရပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့လူတွေကတော့ ကျွန်တော်တို့ကို မသင်္ကာတဲ့ မျက်လုံးတွေနဲ့ ကြည့်နေကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့လူစုကို ဒုစရိုက်လုပ်မယ့်ကောင်တွေလို့ သူတို့တစ်တွေက ထင်ချင်ထင် နေကြမှာ။ ကိုယ်တွေကလည်း ကိုယ့်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကိုယ်ဆို တော့ ဂရုမစိုက်အားဘဲ ဆက်လျှောက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ ရှေ့ကဦးဆောင်တဲ့ နှစ်ယောက်က လူသူရှင်းတဲ့ လမ်းတစ်ခုကို တွေ့သွားပြီး အဲဒီလမ်းထဲကို […]
( ဤ ဆောင်းပါးသည် ထုတ်ဝေပြီးခဲ့သော မော်ကွန်း အမှတ်စဉ် ခြောက် ဇူလိုင်လ ၂၀၁၃ တွင် ဖော်ပြခဲ့သော မျက်နှာဖုံးဆောင်းပါး ဖြစ်ပါသည်။ ) သက်ဦးမွန်၊ နှင်းကိုနှင့် ဉာဏ်လင်း ရေးသည်။ (ကောင်းမြတ်မိုး ပံ့ပိုးသည်။) မုန်း-ရွှေကျင်-ကျောက်ကြီး-ဘားအံ (ဇူလိုင်၊ ၂၀၁၃) မေလဆန်း၏ နံနက်ခင်းနေရောင်က ပူပြင်းလှသည်။ မည်မျှပင်ပူလှသော်လည်း ထိုအပူကို အန်တုရင်း ကိုပြည့်ဖြိုးအောင်သည် သူ၏အဖော် နှစ်ယောက်နှင့်အတူ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ မုန်းမြစ်ကမ်းဘေးမှာ ငါးမျှားလို့ကောင်းမည့်နေရာ တစ်ခုကို ရှာဖွေနေသည်။ မုန်းမြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် တွင် ဝါးရုံတောများက ထူထူထဲထဲ ပေါက်ရောက်နေ ကြသည်။ နေရာကောင်းလိုက်ရှာရင်းဖြင့် တစ်နေရာအရောက်မှာ ပုလင်းတစ်လုံးကို ရိုက်ခွဲလိုက်သည့် အသံလိုလို အသံအကျယ် ကြီးတစ်ခုကို ကြားလိုက်ရသည်။ ဒါမိုင်းကွဲသည့်အသံပဲဆိုတာ ကိုပြည့်ဖြိုးအောင် သိလိုက်သည်။ […]
ဒီဇင်ဘာ၊ ၂၀၁၄ မြန်မာသတင်းမီဒီယာများအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ အစိုးရ ထံမှ သတင်းယူရသည်မှာ လွယ်ကူခဲ့သည်တော့ မဟုတ်ပါ။ အစိုးရသစ် တက်လာပြီးသည့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ မဆို သလောက် ပွင့်လင်းလာခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်အထိ မီဒီယာကို ပြန်လည်ဖြေကြားရန် အခက်အခဲရှိသည့် အစိုးရဌာနများ ရှိနေ ဆဲဖြစ်ပြီး အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ကိုယ်တိုင်ကပင် မီဒီယာသမားများ ကို တရားစွဲဆိုအရေးယူမှုများပင်ရှိနေသည်။ အုပ်ချုပ်သူ အစိုးရသည် ၎င်းတို့လုပ်သမျှသော စီမံကိန်း များ၊ သုံးစွဲသမျှသော ဘဏ္ဍာငွေများသည် ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာ များဖြစ်သောကြောင့် မည်မျှရပြီး မည်မျှပြန်လည်သုံးစွဲခဲ့သည်ဆို ခြင်းကို ပြည်သူများသိရှိအောင် ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ထုတ်ပြန် ရ မည်မှာ အစိုးရ၏တာဝန်သာဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြည်သူတို့၏ နား၊ မျက်စိများဖြစ်သော မီဒီယာမှ တစ်ဆင့် ထုတ်ပြန် ပေးရမည်သာဖြစ်၏။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်တွင် သတင်းမီဒီယာများတွင် […]
Photo: Kaung Myat Moe ၂၀၁၄-ဒီဇင်ဘာ-၂၀၁၅-ဇန်နဝါရီလထုတ်၊ မော်ကွန်း မဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၁၉) မှ ပုံရိပ်လွှာ ဆောင်းပါး ဖြစ်ပါသည်။ သက်ဦးမွန် ရေးသည်။ ၁၉၆၇ ဆောင်းရာသီ၊ ဖေဖော်ဝါရီရဲ့ ပထမဦးဆုံးနေ့။ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် အထက်တန်းကျောင်းတစ်ခုရဲ့ သိပ္ပံခန်း အတွင်းမှာ ဆယ်တန်းကျောင်းသားမောင်သိန်းလွင်တစ်ယောက် တစ်ကိုယ်တော်စမ်းသပ်မှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်နေပါတယ်။ ဒုံးပျံလောင်စာဆိုတာ ဘယ်လိုဟာမျိုးလဲသိချင်စိတ်နဲ့ စမ်းသပ်နေစဉ်မှာပဲ ဝုန်းခနဲပေါက်ကွဲသံကြီးနဲ့အတူ သူလဲပြို ကျသွားတယ်။ လက်ထဲကိုင်ထားတဲ့ ဇွန်းက နှစ်ပိုင်းပြတ်သွားပြီး တစ်ပိုင်းက လက်ဖဝါးထဲဝင်သွားတယ်။ နောက်တစ်ပိုင်းက မီး သတ်ဆေးဘူးကိုထိပြီး မီးသတ်ဆေးရည်တွေ ထွက်လာတယ်။ သူ့ရဲ့မျက်လုံးကတော့ ဘာမှမမြင်ရတော့ဘူး။ “အဲဒီအချိန် သတိတော့ မလစ်ဘူး။ ပစ်လဲကျသွားတာ။ နားထဲမှာ အသံတွေကြားနေရတယ်။ မျက်လုံးကတော့ ဘာမှ မမြင်ရတော့ဘူး”လို့ သူက ပြန်ပြောင်းပြောပြပါတယ်။ အဲဒီပေါက်ကွဲမှုမှာ […]
၂၀၁၄-ဒီဇင်ဘာလ-၂၀၁၅-ဇန်နဝါရီလထုတ်၊ မော်ကွန်း မဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၁၉) မှ သတင်းဆောင်းပါး ဖြစ်ပါသည်။ ခင်မောင်မြင့် ရေးသည်။ ရန်ကုန်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၄ မနွေးနွေးသည် သူ၏ လေးနှစ်အရွယ် သမီးလေး လူ့လော ကတွင် သက်တမ်းစေ့နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် စိုးရိမ်မကင်းဖြစ် နေသည်။ သူ့သမီးလေး လူဘဝတွင် သက်တမ်းစေ့ နေထိုင်ရန် မျှော်လင့်ချက်က တစ်စုံတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် မူတည်နေသည်။ ယင်းမှာ Antiretroviral (ARV) ခေါ် ပိုးထိန်းဆေးပဲ ဖြစ် ပါသည်။ ယင်းဆေးသည် HIV ကြောင့် ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေသူ များ ကိုယ်ခံအားကို ထိန်းနိုင်ရန် တိုက်ကျွေးသော ဆေးပဲဖြစ် သည်။ ယနေ့အခါ မနွေးနွေးတို့ သားအမိနှစ်ယောက်စလုံး ARV ဆေးသောက်နေသည်မှာ သုံးနှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ရှေ့ဆက်ပြီး အသက်ရှင်သန်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ARV […]
လူတိုင္း က်န္းမာေရးအသိပညာ ျမင့္မားေရးအတြက္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သူမ်ားက လုပ္ ေဆာင္ရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အား နည္းေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ လူထုၾကားထဲတြင္ က်န္းမာေရး အသိပညာ ေလ်ာ့ပါးေနရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဦးတင္လိႈင္မင္းက ေကာက္ခ်က္ခ်သည္။
၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာ- ၂၀၁၅ ဇန်နဝါရီလထုတ်၊ မော်ကွန်း မဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၁၉) မှ မျက်နှာဖုံး ဆောင်းပါး ဖြစ်ပါသည်။ မော်ကွန်းသတင်း အဖွဲ့ရေးသည်။ ရန်ကုန်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက် မွန်းတည့်နေရောင်သည် ပိတောက် ပင်၏ အရွက်အကိုင်းအခက်အလက်တို့ကို ထိုးဖောက်၍ အောက် ခြေရှိ အုတ်ခုံနှင့် အနီးဝန်းကျင်အပေါ်ဖြာကျနေသည်မှာ ပန်းဇာ ပြောက်တို့အလား ထင်မှတ်မှားစရာပင်။ အုတ်ခုံပေါ်ရှိ အနားစုတ် နေသော ပိုက်ဖျာပေါ်တွင်တော့ အနက်ရောင် တက်ထရွန်ရှပ် အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ထားသည့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် တစ်နှစ်ရှစ် လ အရွယ်ကလေးငယ်ကို နို့တိုက်နေသည်။ ထိုအမျိုးသမီး၏ အင်္ကျီနှင့် အနီရောင်ပါတိတ်အဆင်လုံ ချည်တို့သည် ကြေးအထပ်ထပ်တက်နေသည်။ သူ့ဘေးတွင် အမည်းရောင်ကြွပ်ကြွပ်အိတ်တစ်ထုပ်၊ ခပ်နွမ်းနွမ်းစောင်တစ် ထည်၊ ဓာတ်မှန်တစ်ခု၊ ဖနောင့်နှင့် […]
ဖိုးသော်တာ ရေးသည်။ သင်လောကကြီးထဲလာသောအခါ သင်က ငိုကြွေးပြီး အခြားလူများက ပျော်ရွှင်ကြသည်။ သင်လောကကြီးထဲက ထွက်သွားသောအခါ ကျန်သူများကငိုကြွေးပြီး သင်ကပျော်ရွှင်စွာထွက်သွားနိုင်သူဖြစ်ပါစေဆိုသည့် အင်္ဂလိပ်ဆိုရိုး တစ်ခုရှိသည်။ ကျန်သူများငိုကြွေးပြီး ပျော်ပျော်ကြီးခရီးရှည်ထွက်သွားသူများထဲတွင် ဦးလေးဟု ကျွန်တော် ခေါ်လေ့ရှိသော ဆရာဦးအောင်သင်းလည်း တစ်ယောက်အပါအဝင်ဖြစ်ပါသည်။ ဦးလေးနှင့် ကျွန်တော့်အဖေ (မြသန်းတင့်)တို့ ဆက်ဆံရေးမှာ အံ့ဩစရာကောင်းလှသည်။ တကယ်တမ်းဆိုလျှင် နိုင်ငံရေး ယုံကြည်မှုတူသူတွေ မဟုတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ တစ်ခါ ကျွန်တော်က “အဖေနဲ့ဦးလေး နိုင်ငံရေးယုံကြည်ချက်မတူဘဲ ဘာလို့ဒီလောက်ခင်မင်ကြတာလဲ”ဟု မေးဖူးပါသည်။ ဦးလေးက ဆေးပါ့လိပ်ကို ခပ်ပြင်းပြင်းဖွာ အငွေ့ကို မှုတ်ထုတ်လိုက်ပြီး အဝေးတစ်နေရာကို ငေးမောရင်း… “မင်းအဖေယုံကြည်တဲ့ နိုင်ငံရေးကို ငါတစ်ခါမှ ပြက်ရယ် မပြုဘူးကွ။ ငါကြိုက်တာ၊ မကြိုက်တာ တခြားပဲ။ နောက်ပြီး မင်းအဖေက သူ့နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုက စည်းကမ်းကြီးလွန်းတော့ […]
"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."