မဲရုံမှူ းရဲ့ ဒုက္ခ

မဲရုံမှူ းရဲ့ ဒုက္ခ

Photo: Kyaw Zayar Tun

ကေ ှာဇွယေ ှာထှနွး ရေးသညွ ။

မဲရုံမှူးတဈယောကရွဲ့ အလုပဟွာ တကယတွော့ မလှယလွှပါဘူး။ မကှလွုံးပေါငွးမှားစှာ ဒေါကထွောကကွှည့နွတေဲ့ အောကမွှာ အတညပွှုရမယ့မွဲတှကေို အတညပွှု၊ ပယရွမယ့မွဲတှကေို ပယမွဲလုပရွတဲ့အလုပဟွာ စိနခွေါမွှုတှမှေားသလို အတိမွးအစောငွးတဈခုခုဖှဈသှားရငလွညွး ဝဖနကွေဲ့ရဲ့ခံကှရပါတယွ။

ပုသိမမွှို့၊ အမှတွ(၁၄)ရပကွှကွ၊ မဲရုံအမှတွ(၁၅၃)မှာ တာဝနထွမွးဆောငခွဲ့တဲ့ မဲရုံမှူးကှောငွးဆရာမ ဒေါခွငကွေ ှာ့မ ှ ိုးဟာ မကှလွုံးပေါငွးမှားစှာအောကမွှာ နညွးနညွးလေးမှ အမှားအယှငွးမခံနိုငတွဲ့အလုပကွို လုပခွဲ့ရတဲ့သူပါ။

ရှေးကောကပွှဲကငွှးပခဲ့တဲ့နေ့က ညနေ ၆ နာရီမှာ မဲရတှကဖွေို့အတှကွ ဒေါခွငကွှော့မှိုးဟာ ကှိုတငမွဲတှထညေ့ထွားတဲ့ အညိုရောငမွဲစာအိတတွှကေို သူ့ရှေ့ခထှားတဲ့ အစိမွးရောငွ ပလပစွတဈခှငွးသုံးခှငွးထဲမှာ သကဆွိုငရွာ ခှငွးအလိုကထွည့လွိုကပွါတယွ။

သကဆွိုငရွာခှငွးဆိုတာကတော့ ပှညသွူ့လှှတတွောအွတှကခွှငွးတဈခှငွး၊ အမှိုးသား လှှတတွောအွတှကခွှငွးတဈခှငွးနဲ့ တိုငွးဒသကှေီးလှှတတွောအွတှကွ ခှငွးတဈခှငွးဖှဈပါတယွ။

ကှိုတငမွဲစာအိတတွှကေို စဖောကတွယဆွိုရငပွဲ “ကောတွှကပထွေားတာ မှားတယဟွေ့။ ခှာလို့တောငမွရဘူး။ ဖှညွး ဖှညွးခှာ။ မဲစာရှကတွှေ ပှဲကုနမွယွ။ ကတကွှေးယူ လာခဲ့ပါဦး။ ဆရာမတှေ ထိုငမွနကှနေဲ့ လာလုပပွေးပါဦး” လို့ မဲရုံမှူး ဒေါခွငကွှော့မှိုးက မဲစာအိတတွှကေိုခှာရငွး လှမွးပှောတယွ။

သူဟာ အသံပှာနပေါပှီ။ ကနှတွဲ့ဆရာမတှလညွေး တာဝေးပှေးထားတဲ့ အပှေးသမားတှလေို ခှကေုနလွကွ ပမွးကှ နပေုံရပါတယွ။

Photo: Kyaw Zayar Tun

တခှို့မဲစာအိတတွှဟော ခှာလို့မရတဲ့အဆုံး ကပနွတေဲ့စာအိတကွို ကတကွှေးနဲ့ဖှတယွူရတယွ။ စာအိတမွှာ ကပနွတေဲ့ မဲစာရှကကွို ဖှညွးဖှညွးခငွှးဆှဲခှာနတောတောငမွှ “ဖှညွးဖှညွးလုပပွါ ဆရာမ။ ပှဲသှားဦးမယွ” လို့ ဝိုငွးပှောတဲ့သူက မနညွး။ မဲရုံမှူးလုပသွမှှကို လူ ၃၀လောကကွ ဝိုငွးကှည့နွကှတောပါ။

မဲရုံမှူးဟာ ဝိုငွးအုံကှည့နွသေူတှရေဲ့အလယမွှာပါ။ သူ့ရဲ့လှုပရွှားမှုတှကေို အားလုံးက မကှလွုံးဒေါကထွောကကွှည့နွကှေ တာပါ။ မဲရုံမှူးဟာ စာအိတထွဲက မဲစာရှကတွှကေို အစိမွးရောငွ ပလကစွတဈခှငွးထဲ သခှောစီထည့ပွါတယွ။

စာအိတထွဲက ကှိုတငမွဲတှအေားလုံးထုတပွှီးသှားတဲ့အခါ မဲစတငရွတှကပွေါတယွ။ ပှညထွောငစွုကှံ့ခိုငရွေးနှင့ွ ဖှံ့ဖှိုးရေး (ပှညခွိုငဖွှိုး)ပါတီ အမှနခွှဈရထားတဲ့ မဲလကမွှတတွှကေို အရငဆွုံးရှေးပါတယွ။ မဲရုံမှူးဟာ မဲစာရှကကွို ထောငပွှရငွး “ဒီမှာနောွ ခိုငလွုံမဲ”၊ “ဒါလညွး ခိုငလွုံမဲ” အောပွှောတယွ။

အဲဒီမှာတငပွဲ “ဆရာမ ဟိုမှာ အစှနွးပါတယွ” ဟု တဈယောကကွထောကပွှတယွ။ “ဒါက စာရှကခွေါကလွိုကလွို့ မှငလွာ ထငတွာပါ”၊ “ဒါပမေဲ့ အစှနွးပါရငွ မရဘူးလေ ဆရာမ။ အဲဒါ ပယမွဲလုပပွေးပါ” ဆိုတဲ့ အသံတှေ စောင့ကွှည့သွူ တှေ ဘကကွ ထှကလွာတယွ။

မဲရုံမှူးက အားလုံးမှငစွလေိုတဲ့ သဘောနဲ့ စာရှကကွို ထောငပွှတယွ။ သူကိုယတွိုငလွညွး သခှောကှည့တွယွ။ ဘယသွူ့ဆီကမှ အသံထှကမွလာတဲ့အခါပယလွိုကတွယွ။

တကယဆွို မှငစွှနွးမှားနတေဲ့ မဲလကမွှတရွှိသလို တခှို့ဟာတှကေ အစှနွးအထငွးသေးသေးလေးတှပေါ။ ဒါကို စောင့ွ ကှည့နွတေဲ့ ပါတီဝငတွှကေ ဥပဒအရဆေိုပှီး ပယဖွို့အတှကကွိုပဲ အတငွးတိုကတွှနွးကှတယွ။ အစှနွးအထငွး မှားနရငွေ တော့ မဲရုံမှူးက ခကှခွငွှးပယပွေးပှီး အစှနွးအထငသွေးနရငတွေော့ အဲဒီလို မဲမှိုးကို ပယလွိုကဖွို့အတှကွ မဲရုံမှူးက နှမှောနတေဲ့ ပုံစံမှိုးပါ။

ဒါပမေဲ့ အမှနခွှဈ မရတဲ့ပါတီက “ပယလွိုကွ၊ ပယလွိုကွ” လို့ဆိုပှီး တိုကတွှနွးရငတွော့ သူကပယွ လိုကတွယွ။

အမှိုးသားဒီမိုကရစေီအဖှဲ့ခှုပွ(NLD)ပါတီရဲ့ မဲစာရှကရွတှကတွေဲ့အလှည့လွညွးရောကရွော ပှညခွိုငဖွှိုးပါတီက မဲစာရှကွ ကို သခှောစဈဆေးပါတော့တယွ။ မဲရုံထဲမှာ မီးတှထှနွေးထားပမယေ့ွ ပိုသခှောအောငွ ဓာတမွီးနဲ့ကို ထိုးကှည့တွာပါ။ မဲစာရှကခွေါကထွားတဲ့နရောက ဓာတမွီးထိုးလိုကတွော့ အရိပကွလှို့ မညွးနတောကို အစှနွးဆိုပှီး ဝိုငွးပယခွိုငွးတယွ။

“အစှနွးမဟုတပွါဘူး ဟယွ။ ခေါကထွားတဲ့နရောပါ” လို့ ဆရာမက ပှောပမေဲ့ “ဆရာမ ဒီမှာကှည့လွေ” ဆိုပှီး ထောကပွှ တဲ့သူက မဲစာရှကကွိုလကညွိုးနဲ့ ထောကပွှတယွ။

“ခငဗွှားဓာတမွီးပိတလွိုကွ။ အဲဒါအရိပကွနှတော။ အစှနွးမဟုတဘွူး” လို့ ကှည့နွသေူတဈယောကကွပှောသဖှင့ွ ဓာတမွီးကိုပိတပွှီး ကှည့လွိုကမွှ  ခိုငလွုံမဲဖှဈကှောငွး လကခွံတော့တယွ။

နောကတွဈခါ “ဒီမှာနောွ ခိုငလွုံမဲ” လို့ ဆရာမက ပှောတဲ့အခါ “အစှနွးပါတယလွေ ဆရာမ” လို့ တဈယောကကွ စောဒကလှမွးတကတွယွ။ “ဒါက အစှနွးမဟုတဘွူး။ ပိုးကောငပွါ” လို့ဆိုပှီး မဲစာရှကမွှာကပနွတေဲ့ ပိုးကောငကွို မဲရုံမှူးက လကနွဲ့သပခွလှိုကတွယွ။ ဒါပမေဲ့ ပိုးကောငကွ ကှာမကဘှူး။ “အဲဒီမှာ အစှနွးလေ ဆရာမကလညွး” လို့ ထပအွောတွယွ။

“အဲဒါ ပိုးကောငပွါကှ” တဈဖကပွါတီက ပှနအွောတွယွ။ ပိုးကောငကွှာကသှှားတဲ့အခါမှ ခိုငလွုံမဲဖှဈကှောငွး လကခွံပေး တယွ။

အစှနွးအထငွးသေးသေးလေးကအစ ပယမွဲလုပခွိုငွးတယွ။ ကောမွှားလို့ စာအိတအွပိုငွးအစကပနွတေဲ့ မဲစာရှကကွို လညွးပယခွိုငွးတယွ။ ဒါကှောင့ွ ခိုငလွုံမဲကနညွးပှီး ပယမွဲကမှားလာတယွ။ တဈခါ မဲစာရှကနွောကမွှာ ထိုးထားတဲ့ လကမွှတကွ မှငအွစိုသုံးထားတာကှောင့ွ အရှေ့ဘကမွှာ အမညွးရောငွ ရေးရေးလေးလာ ထငနွတယွေ။ အဲဒါကိုလညွး ပယမွဲလုပခွိုငွးကှတယွ။

မဲရုံမှူးဟာ အဲဒီမဲစာရှကကွို သခှောအပှနအွလှနကွှည့ပွှီး- “ဒါကတော့ နောကကွ လကမွှတကွ လာထငနွတောပါ။ ရပါ တယွ” လို့ မဲရုံမှူးက ပှောတော့ “မရဘူးလေ ဆရာမ။ ဥပဒမှော အစှနွးပါတာနဲ့ ပယမွဲလုပဖွို့ပါတယလွေ”ဟု ဝိုငွး ပှောကှတယွ။

“ဒါ အစှနွးမဟုတပွါဘူး။ နောကကွ လကမွှတမွှငစွိုကှောင့ပွါ။ ရပါတယွ” ဟု ထပပွှောတယွ။ အမှနခွှဈရထားတဲ့ NLD ပါတီကလညွး အစှနွးမဟုတကွှောငွး၊ ခိုငလွုံမဲသာဖှဈကှောငွး ပှနပွှောကှတယွ။ တဈဖကကွလညွး လကမွလှှော့ဘူး။

နှဈဖကပွါတီက ပုဂဂြိုလတွှေ တဈယောကတွဈခှနွးငှငွးကှ၊ ခုနကွှရငွး ဆူညံသှားတယွ။ ဒီအခါ ကောမွရှငအွဖှဲ့ဝငွ တဈဦးက မဲရုံမှူးရဲ့အဆုံးအဖှတသွာဖှဈတယလွို့ ဝငထွောကတွယွ။ မဲရုံမှူးသာဆုံးဖှတပွါလို့ဆိုတယွ။

“ဒီလို လူတဈယောကတွညွးရဲ့အဆုံးအဖှတနွဲ့တော့ မလုပနွဲ့လေ။ မတရားဘူး။ ကောမွရှငွဥကကြဋဌြကို ခေါလွိုကွ” လို့ လူတဈယောကကွ ထပပွှီးပှောပှနတွယွ။ ဒီအခါ မဲရုံမှူးက

“မဲလေး ၁၀မဲ၊ ၂၀လောကတွောငွ ဒီလိုလုပနွရငွေ အမှား ကှီးရဖေို့ကို ဘယလွိုလုပမွလဲ။ ကှှနမွ ဘယလွို ဆုံးဖှတပွေးရမလဲ။ ထမငွးကို မစားရသေးဘူး။ မအိပရွသေးဘူး။ မနေ့တညွးက”လို့ ငှီးပှီး ဘာမှဆကမွလုပတွော့ဘဲ သူ ထိုငလွိုကတွယွ။

မဲရုံမှူးဟာ အသံတှပှောနပေါပှီ။ မနကတွညွးက မဲပေးနိုငဖွို့ကို တဈနကေုနွ သူလုပပွေးတယွ။ မဲရုံပိတပွှီးတော့လညွး မဲတှကေို စာရငွးပှုစုတယွ။ အခု မဲတှကေို ရတှကတွေယွ။

မဲစာရှကတွှအရှေေ့မှာ စထိုငကွတညွးက လုံးဝကို မထရသေး ပါဘူး။ မဲရုံမှူးရဲ့ မှှတတဲ့ လုပရွပကွို ဝိုငွးကှည့နွတေဲ့သူတိုငွး ခံစားမိကှပါတယွ။ သူ့အဖှဈကို ကိုယခွငွှးစာမိကှပါတယွ။

“ဆရာမသာ ဆုံးဖှတပွါ။ ဘယသွူမှ ဘာမှ ဝငမွပှောနဲ့။ ငါတို့လညွး မပှောဘူး။ မငွးတို့ဘကလွညွး မပှောနဲ့” လို့ တဈ ယောကကွ အသံကယှကွယှနွဲ့ပှောလိုကတွော့ “အေး သဘောတူတယွ။ မငွးတို့လညွး ဝငမွပှောနဲ့”၊ “မပှောဘူး”၊ “အေး ဟုတတွယွ” ဆိုတဲ့ အသံတှထှကလွောတယွ။

ထိုအခါ မဲရုံမှူးက ပယမွဲတှေ အားလုံးကို အစကပှနရွပေေးမယလွို့ဆိုပှီး ပယမွယတွှအေားလုံး ပှနယွူလိုကတွယွ။ သူ နှမှောစှာနဲ့ ပယလွိုကရွတဲ့ အစကကွလေးလောကထွငနွတေဲ့မဲစာရှကမွှိုးကို ခိုငလွုံမဲလုပဖွို့ပှောတယွ။ ဒီအခါမှာအားလုံး က “ရတယွ ဆရာမ။ ဆရာမသဘောလုပွ” လို့ ဝိုငွးပှောကှတယွ။

အဲဒီအခါမှ မဲရအတှကေမွှုတှကေို ရှေ့ဆကနွိုငပွါတော့တယွ။ ဖိအားတှအေောကမွှာလုပနွရငွေးနဲ့ ကှိုတငမွဲတှေ ရတှကွေ ပှီးခှိနွ ည ၁၁ နာရီလောကမွှာ ဆရာမဒေါခွငကွှော့မှိုးဟာ နမကေောငွးဖှဈလာပှီး ထိုးအံပါတော့တယွ။ ဒီဖှဈရပကွို ကှည့ပွှီး ဝဖနတွေဲ့သူတှလညွေးရှိပါတယွ။ ဒီဆရာမဟာ ကနွှးမာရေးအကှောငွးပှပှီး အခှိနဆွှဲနတယလွေို့ ဝဖနကွှေပါ တယွ။

Photo: Kyaw Zayar Tun

“ကှားပမေဲ့လညွး ဒါတှဂရေုမစိုကနွိုငဘွူး။ ဒါတှေ(မဲရတှကတွော)ကို မှနမွှနကွနကွနပွှီးသှားဖို့ပဲ စိတလွောနတော” လို့ ဆရာမဒေါခွငမွှိုးကှော့က ပှနပွှောငွးပှောပှတယွ။

တကယတွော့ မဲရုံမှာက ဝနထွမွးက ၁၉ ယောကရွှိရပမေဲ့ မဲရုံပိတသွှားတဲ့အခါ တောတွောမွှားမှားပှနသွှားကှတဲ့အတှကွ မဲရတှကတွေဲ့အခါ သူ့နားမှာ အကူသုံး၊လေးယောကွ လောကပွဲရှိတော့တယလွို့ မဲရုံမှူးဒေါခွငကွှော့မှိုးကပှောပါတယွ။

ဒီလိုနဲ့မဲတှရတှကေလွေိုကတွာ နောကရွကမွနကွ ၅ နာရီ ၄၅ လောကမွှ ပှီးစီးသှားပါတယွ။ (နောကဆွုံးရလဒွ ထှကလွာတော့ NLD နိုငသွှားတယလွို့ဆိုပါတယွ။)

“သူ့ခမှာအတတနွိုငဆွုံးလုပသွှားတာပါ” လို့ ပုသိမမွှို့၊ ၁၄ ရပကွှကရွဲ့ NLD အဖှဲ့ခှုပွဥကကြဌဖှဈတဲ့ ဦးတငဝွငွးက မှတခွကွှ ပေးတယွ။ “ပါတီနှဈခုကှားမှာ သူ့ခမှာ တောတွောအွလုပရွှုပသွှားတယွ။”

အဲဒီနေ့ကအတှေ့အကှုံတှနေဲ့ပတသွကပွှီး ဆရာမဒေါခွငကွှော့မှိုးက “စိတဖွိစီးမှုတော့ဖှဈတယွ” လို့ နိုဝငဘွာ ၁၁ ရကနွေ့လညမွှာ မောကွှနွးကို တယလွီဖုနွးကတဈဆင့ပွှောပှတယွ။

ဖုနွးဆကတွဲ့အခှိနမွှာ ဆရာမဒေါခွငကွှော့မှိုးဟာ နမကေောငွးဖှဈနတောပါ။ အသံလညွး ဝငနွပေါတယွ။

“အခု ဖှားနေ တယွ။ လမွးတောငွ ကောငွးကောငွးမလှှောကနွိုငဘွူး” လို့ ရှေးကောကပွှဲမှာ မဲရုံမှူးအဖှဈအရေးကှီးတဲ့အခနွးကဏဍြက ပါဝငဆွောငရွှကခွဲ့တဲ့ ဆရာမဒေါခွငကွှော့မှိုးကဆိုတယွ။   ။

အမျိုးအစား - သတင်းဆောင်းပါး

"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."