မဘသကို ဆန်းစစ်ခြင်း အပိုင်း(၂)

မဘသကို ဆန်းစစ်ခြင်း အပိုင်း(၂)

Photo : Thet Oo Mon      မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက် အတွင်းရှိ ဓမ္မသဟာယကျောင်းရှေ့က ပိုစတာများကိုဧည့်သည်  များကကြည့်နေကြစဉ်

၂၀၁၅ ၊ မေလထုတ်၊ မော်ကွန်းမဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၂၃)မှ မျက်နှာဖုံးဆောင်းပါးဖြစ်ပါသည်။

ခင်မောင်မြင့် နှင့် ကျော်ဇေယျာထွန်း ရေးသည်

ကောင်းမြတ်မိုး ပံ့ပိုးသည်။

မဘသရဲ့ အကြီးမားဆုံးလှုပ်ရှားမှု

          နှစ်နှစ်အတွင်း မဘသလုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ ဆောင်ရွက်ချက် တွေထဲမှာ ယနေ့အထိ အငြင်းပွားဖွယ်အဖြစ်ဆုံးနဲ့ အကြီးမားဆုံး လှုပ်ရှားမှုကတော့ အမျိုးစောင့်ဥပဒေရေးဆွဲ အတည်ပြုရေးလှုပ် ရှားမှုပဲဖြစ်ပါတယ်။

          အမျိုးဘာသာသာသာသနာစောင့်ရှောက်ရေးဆောင်ရွက် နေကြတဲ့ သံဃာတော်တွေနဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေ အဓိကစိုးရိမ်တာက မြန်မာနိုင်ငံမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်ဦးရေများပြားလာပြီး တစ်ချိန်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံကနေ အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သွားမှာကိုပါ။

          အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွေဟာ တစ်ချိန်က ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားရာနေရာတွေ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်း အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်ဦးရေ များပြားလာတဲ့အချိန်မှာ အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံတွေဖြစ်ကုန်တာတွေဟာ ဘာသာ သာသနာ စောင့်ထိန်းရေး လုပ်ဆောင်နေတဲ့ သံဃာတော်တွေနဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ် တွေအတွက် ထိတ်လန့်စရာဖြစ်ရပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

          ဒါကြောင့်လည်း မဘသအဖွဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းကတည်းက အမျိုးစောင့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရေးဟာ  မဘသရဲ့အဓိက ရည်မှန်း ချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။

          ”မွတ်ဆလင်တွေကို လက်ခံလိုက်တာနဲ့ မွတ်ဆလင်ဦးရေ ပွားများလာတာတွေကို သင်ခန်းစာယူဖို့အတွက် သမိုင်းသုတေသနဆိုတာ ရှိတယ်။  အမြဲတမ်းဆောင်ရွက်နေမှာပါ”လို့ ဦးဝီရ သူက ရှင်းပြပါတယ်။

                   မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ ဟိန္ဒူ ဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ စတဲ့ ဘာသာကြီးတွေအပြင် နတ်ကိုး ကွယ်တဲ့သူတွေပါ ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင် ကိုးကွယ်တဲ့ဘာသာ ငါးခုရှိပါတယ်။ ဒီအထဲကမှ ခရစ်ယာန်၊ ဟိန္ဒူ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ တွေမှာ အမျိုးစောင့် ဥပဒေတွေ အသီးသီးရှိပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာအမျိုးသမီးတွေကို ကာကွယ်ပေးမယ့် တိကျတဲ့ ဥပဒေမရှိတဲ့အတွက် အမျိုးစောင့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းဖို့ တောင်းဆိုရ ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ မဘသအဖွဲ့ရဲ့ ဦးဆောင်ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ် တဲ့ ဦးပါမောက္ခကမိန့်ပါတယ်။

          တရားရုံးတွေမှာ တရားရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် တွေအတွက် မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေဟာ တခြားသော ဘာ သာကြီးသုံးခုရဲ့ ဥပဒေတွေကို ကျော်လွန်နိုင်ခြင်းမရှိဘူးလို့ ဆရာ တော်ဦးပါမောက္ခက မိန့်ပါတယ်။

          ”ဗုဒ္ဓဘာသာအမျိုးသမီးတွေကိုလည်း တခြားဘာသာကြီး သုံးခုနည်းတူ တန်းတူအခွင့်အရေးရစေချင်လို့ အမျိုးစောင့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းရခြင်းဖြစ်တယ်”လို့ ဆရာတော် ဦးပါမောက္ခက ဆက် လက်မိန့်ပါတယ်။

          တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးရောဘတ်စန်းအောင်က ဘာသာကြီးသုံးခုမှာ အမျိုးသမီးတွေကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ပြဋ္ဌာန်း ထားတဲ့ ဥပဒေလို့ဆိုရာမှာ အဲဒီဥပဒေတွေက ကိုးကွယ်ရာဘာ သာရဲ့ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွေသာဖြစ်ပြီး ဥပဒေတစ်ခုအနေနဲ့ မရှိဘူး လို့ ဆိုပါတယ်။

          ”လင်မယားကိစ္စတို့၊ အမွေဆက်ခံတဲ့ ကိစ္စတို့မှာသာ ဒီ ဓလေ့ထုံးတမ်းက အသက်ဝင်တာပါ။ ပြစ်ဒဏ်ပေးလို့မရပါဘူး။လင်မယားကိစ္စ၊ အမွေဆက်ခံတဲ့ ကိစ္စတို့မှာကလည်း နှစ်ဖက် သောပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘာသာတူမှ ဘာသာရေး ဓလေ့ထုံးတမ်းနဲ့ ဆုံး ဖြတ်ပေးလို့ရတယ်။

          ”မတူညီရင်တော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ပတ် သက်ရင်တော့ အထူးဥပဒေတစ်ရပ်ရှိတဲ့အတွက်  အထူးဥပဒေ အရ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အမျိုးသမီးများ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းဆိုင် ရာ ဥပဒေအရ ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်”လို့ ဦးရောဘတ်စန်း အောင်က ရှင်းပြပါတယ်။

          မည်သို့ပင်ဆိုစေ မဘသကတော့ သူတို့တင်တဲ့ အမျိုး စောင့်ဥပဒေလေးရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းပေးဖို့ကို တောင်းဆိုခဲ့ပါပြီ။

          အဲဒီဥပဒေလေးရပ်ကတော့ ကိုးကွယ်ရာဘာသာကူး ပြောင်းခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်း၊ လူဦးရေတိုးပွားနှုန်းထိန်းညှိ ခြင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဥပဒေကြမ်း၊  မြန်မာဗုဒ္ဓ ဘာသာဝင် မိန်းမများ အထူးထိမ်းမြားခြင်းဆိုင်ရာဥပဒေကြမ်း၊ တစ်လင်တစ်မယားစနစ် ကျင့်သုံးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်းတို့ဖြစ် ပါတယ်။

          ယခုအချိန်မှာတော့ လူဦးရေတိုးပွားနှုန်း ထိန်းညှိခြင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဥပဒေကြမ်းနဲ့ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ  မိန်းမများ အထူးထိမ်းမြားခြင်းဥပဒေကြမ်းကို ပြည်သူ့လွှတ် တော်က အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။

          ကိုးကွယ်ရာဘာသာကူးပြောင်းခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်းနဲ့ တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ကျင့်သုံးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်းတို့က တော့ လွှတ်တော်မှာ အတည်မပြုရသေးပါဘူး။

          အမျိုးစောင့်ဥပဒေတွေဟာ နိုင်ငံအတွင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ မဟုတ်တဲ့သူတွေ၊ အထူးသဖြင့် ဘာသာကူးပြောင်းခွင့်နဲ့ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခွင့်တွေကို ခွဲခြားမှုတွေဖြစ်စေသလို နိုင်ငံတကာရဲ့ ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့်သတ်မှတ်ချက်တွေကို ချိုးဖောက်ရာ ရောက်နေတယ်လို့ နိုင်ငံတကာဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အမေရိကန်ကော် မရှင်က ဝေဖန်ရှုံ့ချမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

          မြန်မာနိုင်ငံရှိ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်း ၉ဝ ကျော်က လည်း အမျိုးစောင့်ဥပဒေကို လက်မှတ်ရေးထိုး ကန့်ကွက်ခဲ့တာ တွေ ရှိပါတယ်။ ၎င်း ကန့်ကွက်ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို စစ်ကိုင်းနဲ့ လားရှိုးမဘသအဖွဲ့တွေက အမျိုးသားသစ္စာ ဖောက်အဖြစ် ထုတ် ပြန်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ မဘသ(ဗဟို)ကတော့ အဲဒါနဲ့ပတ်သက် ပြီး ထုတ်ပြန်တာမရှိဘူးလို့ မဘသ (ဗဟို) သုသတေသနနှင့် သမိုင်းမှတ်တမ်းဌာနအဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်မြိုင်က ဆိုပါတယ်။

          အမျိုးစောင့်ဥပဒေတွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင် အမြင်အမျိုး မျိုးနဲ့ မတူကွဲပြားတာတွေဟာ များစွာရှိပါတယ်။ လူ့အခွင့်အရေး ပညာပေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ Equality Myanmar ရဲ့ ဒါ ရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးအောင်မျိုးမင်းကတော့ အမျိုးစောင့် ဥပဒေအပေါ်မှာ အခုလို ရှုမြင်သုံးသပ်ပါတယ်။

          ”အမျိုးသမီးတွေကို ကာကွယ်ပေးမယ်ဆိုရင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အမျိုးသမီးတွေအပြင် ဘာသာပေါင်းစုံ၊ လူမျိုးပေါင်းစုံက အမျိုး သမီးတွေရဲ့ အကြမ်းဖက်ခံရခြင်း၊ အတင်းအကျပ် ဘာသာကူး ပြောင်းစေခြင်း၊ ဘာသာမကူးပြောင်းလို့ နှိပ်စက်တာတွေကိုပါ ကာကွယ်ပေးတဲ့ အားလုံးနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ ဥပဒေမျိုးဖြစ်သင့် တယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။

          လူတိုင်းကသာ ကိုယ့်လူမျိုးနဲ့ကိုယ့်ဘာသာကိုပဲ ကာကွယ် နေမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်လွန်ကဲသွားမယ်ဆိုပါက တခြားလူမျိုး တွေရဲ့ ဘဝတွေ၊ ခံစားချက်တွေကို အသိအမှတ်မပြုရာ ရောက် သွားနိုင်တယ်။ ပြီးတဲ့အခါ သံဃာတွေအနေနဲ့ နေရာတိုင်းမှာသာ ပါဝင်နေမယ်ဆိုရင် အစိုးရအုပ်ချုပ်တာမဟုတ်ဘဲနဲ့ သာသနာပိုင် တွေကပဲ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ အင်္ဂလန်က သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်လို ပုံစံမျိုး ပြန်ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ သူက သုံးသပ်ပါတယ်။

          မဘသအဖွဲ့အနေနဲ့ အမျိုးစောင့်ဥပဒေကို ဆောင်ရွက်တဲ့ အခါ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ကိုက်ညီမှုမရှိတဲ့အပိုင်းတွေကို လာရောက် ဆွေးနွေးအကြံပေးဖို့ လူ့အခွင့်အရေးဆောင်ရွက်နေတဲ့ အဖွဲ့ အစည်းတွေနဲ့ အမျိုးသမီးအရေးဆောင်ရွက်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း တွေကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း ဥပဒေစတင်ဆောင်ရွက်ချိန်က အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းတွေသာ လာရောက်ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ လာရောက်ဆွေးနွေးတာမရှိတော့ဘူးလို့ မဘသ ဦးဆောင်ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာအရှင်သောပါက က မိန့်ကြားပါတယ်။

          မဘသအဖွဲ့က လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်တဲ့အခါ တံခါးပိတ် ဆောင်ရွက်နေတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ တံခါးဖွင့်ဆောင်ရွက်ခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ အမျိုးသမီးဥပဒေတွေနဲ့ ငြိစွန်းနေရင် ကြိုက်တဲ့အချိန်မှာ လာဆွေးနွေးနိုင်တယ်လို့ ဒေါက်တာအရှင် သောပါက က မိန့်ပါတယ်။

          ”ဘေးကနေ အပြစ်ပြောနေမယ့်အစား ဒီအချက်၊ ဒီ အချက်တွေ ငြိစွန်းနေတယ်။ ဒါလေးကတော့ ဒီလိုလေးလုပ်လိုက် ရင် မကောင်းဘူးလားဆိုတဲ့ အကြံပေးမှုတွေနဲ့ လာပြီးတော့ ဆွေးနွေးမယ်ဆိုရင် တို့က ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြိုဆိုပြီးတော့ သူ့အကြံကောင်းရင်  လက်ခံသွားမယ်”လို့ ဒေါက်တာအရှင်သော ပါကက ဆက်လက်မိန့်ပါတယ်။

          တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတယ်ဆိုရာမှာ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက် အပြန် အလှန်ဆွေးနွေးကြတာဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ အလေ့အထဖြစ်ပေ မယ့် တစ်ဦးကို တစ်ဦး အပြန်အလှန်လေးစားမှုနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ဖို့ လိုအပ်သလို လုံခြုံမှုရှိဖို့လည်း လိုအပ်တယ်လို့ ဦးအောင်မျိုး မင်းက ဆိုပါတယ်။

          ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဦးအောင်မျိုးမင်းက သူ့အတွေ့အကြုံကို အခုလို ပြောပြပါတယ်။

          ”ကျွန်တော်တို့မှာ တွေ့တောင်မတွေ့ရသေးဘူး။ ကျွန် တော်တို့အပေါ်မှာ အမျိုး ဘာသာ သာသနာကို မစောင့်ရှောက် တဲ့သူဆိုပြီး ကြွေးကြော်ခြိမ်းခြောက်တာ၊ စာနယ်ဇင်းတွေမှာ ရေးသားနေတာတွေကို ကြုံတွေ့နေရသမျှ ကာလပတ်လုံး တွေ့ ဆုံဆွေးနွေးမှုက အကျိုးပြုမှာမဟုတ်ဘဲနဲ့ ပိုပြီးတော့ ပဋိပက္ခတွေ ပေါများစရာဖြစ်တယ်”

          မော်ကွန်းမဂ္ဂဇင်းက အရပ်ဘက် လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ အမျိုး သမီးနှစ်ဦးကို မေးမြန်းရာမှာ တစ်ဦးက မဘသနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာမှ မပြောချင်ဘူးလို့ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သလို နောက်တစ်ဦး ကလည်း ဒီအဖွဲ့အစည်းဟာ ရှိနေစရာမလိုဘူးလို့ ထင်တဲ့အတွက် လည်း ဘာမှတ်ချက်မှ မပြောလိုဘူးလို့ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

          ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာမိန်းကလေးတွေအနေနဲ့ ဘာသာခြား၊ လူမျိုးခြားတွေနဲ့ လက်ထပ်ရတဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းဟာ စီးပွားဥစ္စာဆင်းရဲခြင်း၊ ဆင်းရဲတဲ့အတွက် အသိဉာဏ်ပညာ ဗဟု သုတနည်းပါးခြင်း၊ အသိဉာဏ်ပညာနည်းပါးတဲ့အတွက် လူတော သူတောထဲ မတိုးရဲခြင်းဆိုတဲ့ အချက်တွေကို အဓိကအခြေခံတယ် လို့ ရွှေညဝါဆရာတော်က မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

          ”ဘာသာခြား၊ လူမျိုးခြားက အဲဒီအားနည်းချက်ကို အမြဲ ချောင်းနေတာ။ အဲဒါတွေကို ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်မလဲ။ အဲဒါ တွေကို ကာကွယ်ဖို့လုပ်တာက  ဥပဒေထက်မကောင်းဘူးလား”လို့ ရွှေညဝါဆရာတော်က မေးခွန်းထုတ်လိုက်ပါတယ်။

          မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ခြင်းနဲ့ပတ်သက်လို့ တင်းကျပ် တဲ့ ထောင်ဒဏ်၊ သေဒဏ်တွေနဲ့ ဥပဒေတွေကို ပြဋ္ဌာန်းထားပေ မယ့် မိသားစုအတွင်း ဆင်းရဲမွဲတေမှုဒဏ်ကို ရင်ဆိုင်လာရတဲ့အခါ မှာ မည်သည့်အပြစ်ဒဏ်ကိုမှ မကြောက်တော့ဘဲ ကျူးလွန်သူ တွေ ရှိကြတာကြောင့် ဥပဒေဟာ ပြဋ္ဌာန်းထားပေမယ့် မလိုက်နာ ရင် အလကားပဲလို့ ဆရာတော်က ယူဆပါတယ်။

          ”စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတာနဲ့အမျှ ဗုဒ္ဓ ဘာသာ ပျောက်ကွယ်စရာ အကြောင်းမရှိသလို သာသနာလည်း ပျောက်ကွယ်စရာအကြောင်းမရှိဘူး”လို့ ရွှေညဝါဆရာတော်က ဆက်လက်မိန့်ပါတယ်။

          အထက်ပါအယူအဆကို မဘသအဖွဲ့ အထက်မြန်မာပြည် ဦးဆောင်ဆရာတော်ဖြစ်တဲ့ ဦးဝီရသူက အခုလို ချေပပါတယ်။

          ”ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာမိန်းကလေးတွေ ဆင်းရဲလို့ ဘာသာ ခြား၊ လူမျိုးခြားတွေကို လက်ထပ်တယ်ဆိုတာတော့ ဟုတ်ပါ တယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတဲ့အထိ ထိုင်စောင့်နေမှာလား။ ငါးဆယ်ရာခိုင်နှုန်း ချမ်းသာအောင် ထိုင်စောင့်နေရမှာလား။ ဆင်းရဲတဲ့သူတွေကို ကာကွယ်ဖို့ ဥပဒေမလိုဘူးလား။ အဲဒါ အတွက် ကျုပ်တို့က အလုပ်လုပ်နေရတာ”

          ဘယ်သူတွေက ဘယ်လောက်ပဲကန့်ကွက်နေပေမယ့် စတင်ဖွဲ့စည်းကတည်းက ပြင်ဆင်ခဲ့တဲ့ အမျိုးစောင့်ဥပဒေကို တော့ ပြဋ္ဌာန်းဖြစ်အောင် မဖြစ်မနေကြိုးစားသွားမယ်လို့ မဘသ ဦးဆောင်ဆရာတော်တွေက မိန့်ပါတယ်။

လုပ်ကိုင်ပုံတွေမှားနေသလား

          မဘသဦးဆောင်ဆရာတော်တွေက လုပ်ဆောင်စရာရှိ တာတွေကို လုပ်ဆောင်နေကြပေမယ့် ယင်းအဖွဲ့ရဲ့ လုပ်ငန်း ဆောင်တာ မှန်သမျှကို သံဃာထုအားလုံးက နှစ်သက်လက်ခံ ကြတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

          နယ်လှည့်ဓမ္မကထိကဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်တဲ့ မ္တလေးမှ ဒယ်အိုးလေးဆရာတော် အရှင်တေဇနန္ဒက မဘသအဖွဲ့ ရှိသင့် တယ်ဆိုတဲ့အချက်ကို လက်ခံပေမယ့် လုပ်ပုံကိုင်ပုံနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်စရာတွေ ရှိနေတယ်လို့ မိန့်ပါတယ်။

          ”ဘာသာ သာသနာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ဆိုတာ သက်ဆိုင်ရာဘာသာတိုင်းမှာရှိတာပဲ။ ခရစ်ယာန်မှာလည်း ရှိတယ်။ အစ္စလာမ်မှာလည်းရှိတယ်။ ဟိန္ဒူမှာလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူများဘာသာကို မပုတ်ခတ်၊ မစော်ကားတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ ဖြစ်ဖို့လိုတယ်”လို့ အရှင်တေဇနန္ဒက ထောက်ပြပါတယ်။

          ဒါ့အပြင် မဘသရဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းအပေါ်မှာလည်း ဒယ်အိုးလေးဆရာတော်က သံသယရှိနေပါတယ်။

          ”ဗုဒ္ဓဘာသာအတွင်းမှာရှိနေတဲ့ ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်း၊ ကိုယ့်ရဟန်းအချင်းချင်းတောင် ယုံကြည်အောင် စည်းရုံးသိမ်း သွင်း နိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ ဒီအဖွဲ့အစည်းသည် ဘယ်လိုလုပ် သာသနာ ကို စောင့်ရှောက်နိုင်မှာလဲ”လို့ ဆရာတော်က မိန့်ပါတယ်။

          ”ဦးဇင်းတို့ ယုံကြည်လာအောင်၊ ဒီအဖွဲ့အစည်းကို ဦးဇင်းတို့ အားကိုးလာအောင် သူတို့အနေနဲ့ စည်းရုံးသိမ်းသွင်းဖို့ မလုပ် သင့်ဘူးလား”လို့လည်း အရှင်တေဇနန္ဒက မေးခွန်းထုတ်ပါတယ်။

          သူ့အတွက်ကတော့ လောလောဆယ်မှာ မဘသအဖွဲ့ဟာ အားကိုးစရာမဟုတ်တဲ့အပြင် အနှောင့်အယှက်တောင် အပေးခံ နေရတယ်လို့ အရှင်တေဇနန္ဒက မိန့်ပါတယ်။

          မဘသရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တချို့ကို ဝေဖန်မိတဲ့အတွက် သူ့မှာ အပုတ်ခတ်ခံနေရ၊ အဆဲအဆိုခံနေရတယ်လို့ အရှင်တေဇနန္ဒက မိန့်ပါတယ်။

          ”မဘသရဲ့ အထက်ပိုင်း ဦးဆောင်ဆရာတော်တွေ မသိ ဘူး၊ ဒီဖြစ်စဉ်တွေကို။ အောက်ခြေမှာရှိနေတဲ့ မြို့နယ်၊ ရပ်/ကျေး အဲဒီက အဖွဲ့တွေက လိုက်နှောင့်ယှက်တယ်။ ကြည့်မြင်တိုင် သရက်တော ၄ လမ်း တရားပွဲဆိုရင် ဦးဇင်းကို တရားပွဲကြိုပင့်ထား တာ တစ်နှစ်လောက်ရှိတယ်။ တရားပွဲနားလည်းနီးရော ဒီမဘသ က ကိုယ်တော်တွေက ဦးဇင်း အဲဒီတရားပွဲကို တက်ရင် မပျက် ပျက်အောင်ဖျက်မယ်တဲ့။ ဒီလိုမျိုးဖြစ်စဉ်တွေရှိတယ်”လို့ ဒယ် အိုးလေးဆရာတော်က မိန့်ပါတယ်။

          နောက်တစ်ခါ မ္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် အာယုပါလက ပရဟိတအသင်းက ကြီးမှူးပြီးလုပ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်နှစ် ၁ဝဝ ပြည့် တရားပွဲမှာ မြို့နယ်သံဃာ့နာယက၊ အာဏာပိုင် အဖွဲ့ အစည်းတွေက သူ့ကိုခွင့်ပြုပေမယ့် မဘသအဖွဲ့ဝင်တွေက ကန့် ကွက်ခဲ့ကြတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

          ”၉၆၉ – မဘသတွေကနေပြီးတော့ ဦးဇင်းကို တရားပွဲလာ ပိတ်တယ်။ တကယ်လို့ ဦးဇင်းက ပလ္လင်ပေါ်ကနေ သံဃာသင်း ကွဲအောင် ဟောပြောလို့ရှိရင် ဒီပွဲကို ပျက်စီးအောင် ဖျက်ဆီးမယ် ဆိုတာတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဒါတွေက ဦးဇင်းဆီမှာ သက်သေ သာဓက အားလုံးရှိတယ်”လို့ အရှင်တေဇနန္ဒက မိန့်ပါတယ်။

          ”ဒါကြောင့် ဦးဇင်းက တရားဝင်စိန်ခေါ်တာ။ မဘသ၊ ၉၆၉ တွေအကုန်လုံးကို စိန်ခေါ်တယ်လို့ ပြောတာ။ ဘာလို့ မဘသ လုပ်တယ်လို့ ပြောလို့ရလည်းဆိုရင် တရားပွဲဖြစ်မြောက်ရေးကော် မတီတွေကိုယ်တိုင်က ဦးဇင်းကိုပြောတာ”

          ရွှေညဝါဆရာတော်လည်း ဘိုကလေးကို သွားဟောမယ့် တရားပွဲတစ်ပွဲ အပိတ်ခံခဲ့ရဖူးတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

          ”ငါ့ကို လက်မခံပါဘူး၊ တရားဟောခွင့်မပေးဘူး(ဆိုပြီး) သူတို့စာတွေထုတ်ပြန်တယ်။ မဘသနဲ့ သံဃာ့မဟာနာယကက ထုတ်ပြန်တာ”လို့ ရွှေညဝါဆရာတော်က မိန့်ပါတယ်။

          ပုံမှန်အနေအထားဆိုရင် ဇွတ်တိုးမှာဖြစ်ပေမယ့် ‘ခွင်’ဆင် ထားတယ်ထင်တာနဲ့ ဘိုကလေးကို မသွားဖြစ်တော့ဘူးလို့ ရွှေည ဝါက မိန့်ပါတယ်။

          ”ဇွတ်တိုးရင် တစ်နေ့သုံးထောင်(ကျပ်)နဲ့ ဒံပေါက်တစ် ထုပ် ကျွေးပြီး လုပ်လို့ရတဲ့ အကောင်တွေ ငါ့ကို လုပ်ကြံမယ်။ငါ နိုင်လည်း မကောင်းဘူး။ သူတို့နိုင်လည်းမကောင်းဘူး။ ဘယ်သူ ပဲနိုင်နိုင် မကောင်းဘူး”

          ဦးဝီရသူကတော့ မဘသမှာ တရားပွဲတွေ၊ ဟောပြောပွဲတွေ လိုက်ပိတ်တဲ့ မူမရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

          ”တရားပွဲပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဟောပြောပွဲပဲဖြစ်ဖြစ် မပိတ်ပင် ကောင်းဘူး။ သူများလုပ်တဲ့ ကုသိုလ် နှောင့်ယှက်ရာရောက်တယ်။ ဦးဇင်းတို့မဘသမှာလည်း အဲဒီလိုမူမရှိပါဘူး”လို့ ဦးဝီရသူက မိန့် ပါတယ်။

          သူကိုယ်တိုင်လည်း တရားပွဲအပိတ်ခံခဲ့ရတယ်လို့ ဦးဝီရသူ က ဆိုပါတယ်။

          ”၂ဝ၁၃ က စမ်းချောင်းက တရားပွဲမှာ ဦးဇင်းတစ်ပါး တည်းကို ချန်ခဲ့တယ်။ အခုလည်း မရမ်းကုန်း ၂ ရပ်ကွက် တရားပွဲ မှာ ဦးဇင်းတစ်ပါးတည်းကို ကွက်ချန်ခိုင်းတယ်။ ဒါတွေက ဒေသ အာဏာပိုင်ရယ်၊ မြို့နယ်သံဃာ့မဟာနာယကရယ် ဒါတွေနဲ့ပဲ ဆိုင်တယ်။ မဘသနဲ့မဆိုင်ဘူး”လို့ ဦးဝီရသူက မိန့်ပါတယ်။

          ဒယ်အိုးလေးဆရာတော်နဲ့ ရွှေညဝါဆရာတော်တို့က သူတို့ ရဲ့တရားပွဲ မဖြစ်မြောက်အောင် အနှောင့်အယှက်ခံခဲ့ရတယ်လို့ ပြောဆိုနေတဲ့အချိန်မှာ စာရေးဆရာထင်လင်းဦးကတော့ သံဃာ အချို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်မိတဲ့အတွက် ဘာသာ သာ သနာညှိုးနွမ်းစေမှုနဲ့ တရားစွဲခံထားရပါတယ်။

          စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောင်းဦးမြို့နယ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD က အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်မှာ ကျင်းပခဲ့ တဲ့ စာပေဟောပြောပွဲမှာ ဟောပြောခဲ့တဲ့ စာရေးဆရာထင်လင်း ဦးရဲ့ အပြောအဟောတွေဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စော်ကားရာကျ တယ်ဆိုပြီး တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။

          သူ့ဟောပြောချက်တချို့ကြောင့် သံဃာတော်တွေရဲ့ စိတ် နှလုံးမချမ်းမြေ့ဘူးဆိုတာ သိရတဲ့အတွက် လူအများရှေ့မှာ ရဟန်းသံဃာတွေကို တောင်းပန်ခဲ့ပေမယ့် ချောင်းဦးမြို့နယ်သာသနာရေးဦးစီးဌာနက ခွင့်မလွှတ်ခဲ့ပါဘူး။ တရားစွဲဆိုခဲ့ပါတယ်။

          မဘသအဖွဲ့ကတော့ စာရေးဆရာထင်လင်းဦးကို တရားစွဲ ဆိုထားတာဟာ သူတို့အဖွဲ့က တရားစွဲတာမဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါ တယ်။ ဒါပေမဲ့ စာရေးဆရာထင်လင်းဦးကို တရားစွဲဖို့အတွက် မဘသအဖွဲ့က ဖိအားပေးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကိုတော့ သတင်းမီဒီယာတွေမှာ တွေ့ မြင်ခဲ့ရပါတယ်။

          မဘသရဲ့မူဝါဒထဲမှာ တရားပွဲတွေ၊ စာပေဟောပြောပွဲတွေ ပိတ်ဖို့ မူဝါဒမရှိပေမယ့် မဘသကို တိုက်ခိုက်ပုတ်ခတ်စော်ကား လာမယ့် စာပေဟောပြောပွဲမျိုး မလုပ်ပါဘူးလို့တော့ ပွဲစီစဉ်တဲ့ သူနဲ့ ဟောပြောမယ့်သူတွေက နယ်မှာရှိတဲ့ မဘသတွေဆီမှာ လက်မှတ်ထိုးရတယ်လို့ ဦးပါမောက္ခက ရှင်းပြပါတယ်။

          အကြောင်းကတော့ အမျိုးဘာသာသာသနာနဲ့ ၉၆၉ ကို စော်ကားဟောပြောလာရင် ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာမဖြစ်အောင် ကြိုတင်တားဆီးတဲ့သဘောလို့ ဆရာတော်က ရှင်းပြပါတယ်။

          ”မဘသတို့၊ ၉၆၉ တို့ကို ထိခိုက်ပုတ်ခတ်လို့ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် ပြဿနာတွေကို ဟောပြောသူနဲ့ ဟောပြောပွဲဖြစ်မြောက်ရေး တာဝန်သာ ဖြစ်တယ်။ မဘသနဲ့မသက်ဆိုင်ဘူး”လို့လည်း ဆရာ တော်က မိန့်ပါတယ်။

          စာရေးဆရာထင်လင်းဦးဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်းမှာ မဘသ ဟာ အဝေဖန်ခံနိုင်တဲ့အဖွဲ့မျိုး မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောဆိုမှုတွေလည်း ရှိလာပါတယ်။

          ဝေဖန်မခံနိုင်တာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရွှေညဝါဆရာတော် က ”အခုက ဆတ်ဆတ်ထိမခံ၊ ကြက်ခေါင်းဆိတ်မခံ”လို့ မှတ် ချက်ပြုပါတယ်။

          ”အဲဒါတွေကို လူတွေက မလုပ်ဖို့ ဘုန်းကြီးတွေက ဆုံးမ ရမှာ။ အခုက ဘုန်းကြီးတွေ ကိုယ်တိုင်က အဲဒီလိုဖြစ်နေတယ်”

          မဘသအဖွဲ့ကို ဝေဖန်ပြောဆိုနေခြင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဦးဝီရ သူက နိုင်ငံရေးလောကနဲ့ စာနယ်ဇင်းလောကဟာ ဝေဖန်တာနဲ့ ပြစ်မှားစော်ကားတာကို မသဲကွဲသေးဘူးလို့ဆိုပါတယ်။ မဘသ ကို ဝေဖန်ကြသူတွေဟာ ဝေဖန်တဲ့အဆင့်ကို ကျော်လွန်ကာ ပြစ် မှား၊ စော်ကားတဲ့အထိ ဖြစ်နေတယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

 အပိုင်း(၁) |  အပိုင်း(၃)

 

အမျိုးအစား - သတင်းဆောင်းပါး

"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."