Photo : Zayar Hlaing အာသောကာရာမဘုနျးကွီးကြောငျးတှငျ ခိုလှုံနသေော HIV ပိုးရှိသူမြား နားခိုရာနရော
ဒီဇငျဘာ-၂၀၁၂ – ဇနျနဝါရီ-၂၀၁၃ထုတျ၊မောျကှနျးမဂ်ဂဇငျး အမှတျ(၃)မှ သတငျးဆောငျးပါးဖွဈပါသညျ။
ဉာဏျလငျး နှင့ျ ဇယြောလှိုငျ ရေးသညျ။
ထိုရောဂါနှင့ျပတျသကျ၍ မီဒီယာမြားမှတဈဆင့ျ အသိ ပညာပေးခွငျးမြား လုပျဆောငျနသေောျလညျး HIV ပိုးရှိသူမြား နှင့ျ လကျဆှဲနှုတျဆကျရလြှငျပငျ ရောဂါကူးစကျခံရမညျစိုးသော ကွောင့ျ လကျဆှဲမနှုတျဆကျဝံ့သူမြား၊ အိုးခှကျပနျးကနျ အတူ သုံးလြှငျပငျ ရောဂါကူးစကျမည့ျ သဘောထားမြိုး၊ အိမျသာအတူ သုံးလြှငျပငျ ရောဂါကူးစကျခံရမည့ျအယူအဆမြိုးကို ခတျေမီပါ သညျဆိုသော ရနျကုနျမွို့ကဲ့သို့ မွို့ကွီးမြားတှငျပငျ တှေ့ နရေသညျဟုဆိုပါသညျ။
ရနျကုနျတှငျ ယောက်ခမမြားရှိသောကွောင့ျ နရေေးထိုငျ ရေးအတှကျတော့ ပူပငျစရာလိုမညျမဟုတျဟု ကြိနျးသပေေါကျ တှကျကာ ရနျကုနျကို ဆငျးလာခဲ့သည့ျ ကိုတငျထှနျးဆိုလြှငျ ခှဲခွားဆကျဆံမှုဒဏျကို တောျတောျကွီးခံစားလိုကျရသညျ။
သူတို့လငျမယားနှဈယောကျစလုံးမှာHIV ရှိနကွေပွီဆို သညျကို ယောက်ခမြားကသိသညျနှင့ျ သမီးနှင့ျ သမကျအား အဖကျမတနျသလို ဆကျဆံလိုကျကွသညျကို ကိုတငျထှနျး ယခု အထိ ရငျနာနတေုနျး။
“ကြှနျတောျတို့ကို ရတေောငျမတိုကျဘူးဗြ၊ တောျတောျ ခံစားလိုကျရတယျ” ဟု ကိုတငျထှနျးက ဆိုသညျ။
ထိုစဉျက အကွောငျးတှကေို ပွနျပွောငျးပွောပွနသေည့ျ ကိုတငျထှနျးအသံတှငျ ဝမျးနညျးမှု၊ ကွကှေဲမှုနှင့ျ နာကွညျးမှုတို့ ရောစပျပါဝငျနသေညျ။
HIV ရှိသူမြားကို ပတျဝနျးကငြျက ကွောကျရှံ့ခွငျး၊ ခှဲခွား ဆကျဆံခွငျးမြားသညျ ပိုးရှိသည့ျသူမြားအတှကျ ကုသစောင့ျ ရှောကျမှုမြားခံယူရေးကိစ်စတှငျ အတားအဆီးမြားဖွဈနတေတျ သညျဟု UNAIDS မှ ဒေါကျတာစိုးနိုငျကဆိုပါသညျ။
“ခှဲခွားဆကျဆံခံရမှာရှကျလို့ အသသောခံလိုကျတော့ မယျ။ ဆေးသှားမယူဘူးဆိုတာတှရှေိတယျ။ သှေးအဖွပေေါျရငျ ဒုက်ခ ရောကျရခြရေဲ့၊ ငါ့လုပျငနျးထိခိုကျရခြရေဲ့၊ လူမှုရေးတှေ ထိခိုကျ ရခြရေဲ့ဆိုတဲ့ကိစ်စတှကွေောင့ျ သှေးတောငျလာ မစဈဘူး။ ကုသမှုတောငျ သှားမခံတာအမြားကွီး” ဟု ဒေါကျတာစိုးနိုငျက ပွောပွသညျ။
“အဲဒါတှကေိုမကိုငျတှယျဘဲနဲ့ ဆေးတှကေို ကွော့နေ အောငျပေးမယျ၊ ဆေးခနျးတှကေိုလညျး ပြံနအေောငျလုပျထား မယျဆိုရငျတောငျ ပတျဝနျးကငြျက ခှဲခွားဆကျဆံနကွေမယျ ဆိုရငျမဖွဈသေးဘူး။ ဒါဟာ စိနျခေါျမှုတှေ၊ အဟန့ျအတား တှပေဲ”
HIV ရှိသူမြားအား ခှဲခွားဆကျဆံနမှေုမြား လြော့ကရြေး လှုပျရှားမှုမြားတှငျ နာမညျကြောျအနုပညာရှငျမြား၊ ဘာသာရေး ခေါငျးဆောငျမြား အပါအဝငျ ပွညျသူလူထုလေးစားခံရသည့ျ ပုဂ်ဂိုလျမြားနှင့ျ နိုငျငံရေးသမားမြားလညျး ပူးပေါငျးပါဝငျသင့ျ ကွောငျး ဒေါကျတာ စိုးနိုငျက အကွံပွုသညျ။
ယခုအခါ ခှဲခွားဆကျဆံမှုတိုကျဖကြျရေးအတှကျ UNAIDS က အမြိုးသားဒီမိုကရစေီအဖှဲ့ခြုပျ(NLD)ဥက်ကဋ်ဌ၊ ပွညျသူ့ လှှတျတောျကိုယျစားလှယျ၊ ငွိမျးခမြျးရေးနိုဗယျလျဆုရှငျ ဒေါျအောငျဆနျးစုကွညျကို ၎င်းငျးတို့၏ တဈကမ်ဘာလုံးဆိုငျရာ သံ တမနျအဖွဈ လောလောလတျလတျ ရှေးခယြျခန့ျအပျခဲ့ပါသညျ။
ဒေါျအောငျဆနျးစုကွညျကဲ့သို့ တဈကမ်ဘာလုံးက ခစြျခငျ လေးစားရသည့ျသူမြိုးကို ယငျးရာထူးခန့ျအပျလိုကျသည့ျ အတှကျ ခှဲခွားဆကျဆံမှုမြားအား တိုကျဖကြျရာတှငျ ပိုမိုထိ ရောကျမှုမြားရှိလာလိမ့ျမညျဟုHIV ၊ AIDS တိုကျဖကြျရေး အဖှဲ့မြားက မြှောျလင့ျထားကွသညျ။
HIV ရှိသူမြား ရငျဆိုငျကွုံတှေ့နရေသည့ျ နောကျထပျ စိနျခေါျမှုတဈခုမှာ အသကျရှငျနသေေးသည့ျအခြိနျအတှငျးမှာ ၎င်းငျးတို့၏ စားဝတျနရေေးအတှကျ အလုပျအကိုငျမြား ရရှိမှု မသခြော၊ မရရောမှုပငျဖွဈသညျ။
HIV ရှိနသေူမြားအဖို့ အလုပျတဈခုရရနျ မသခြော သကဲ့သို့ အလုပျရပွနျလြှငျလညျး အခြို့လုပျငနျးမြားတှငျ HIV ရှိသူမြားကို ခှဲခွားဆကျဆံသညျမြားရှိသညျဟုဆိုပါသညျ။ သို့ ဖွဈရာ ထိုသို့ခှဲခွားဆကျဆံမှုက ၎င်းငျးတို့၏ လူမှုဘဝပေါျ သကျ ရောကျမှုရှိရုံသာမက ဘဝရပျတညျရေးအတှကျပါ ဆိုးကြိုးမြား သကျရောကျလာတော့သညျ။
အသကျ ၄၂ နှဈအရှယျ ဦးမောငျမောငျ (အမညျလှှဲ) အတှကျတော့ နှေးထှေးစှာ လကျခံမည့ျ မိသားစုဟူ၍လညျးမရှိ၊ ယခငျတုနျးကလို အမောမခံနိုငျတော့သောကွောင့ျ အလုပျကွမျး ကိုလညျး မလုပျနိုငျတော့ရာ သူ၏ အနာဂတျမှာ ဘာဆိုဘာမှ ခန့ျမှနျးထားလို့မရပါ။ လောလောဆယျ တူမတဈယောကျက ထောကျပံ့ပေးထားသော ငှစေ၊ ငှနေလေးနှင့ျ မနှေးနှေးတို့ တညျးခိုရာ ဘုနျးကွီးကြောငျးမှာ လာစတညျးခနြရေသညျ။
“တူမက အိမျမှာ ကလေးငယျလေးတှေ ရှိတယျ၊ ကြှနျတောျရှိလို့ မသင့ျတောျဘူးဆိုပွီးတော့ ကြှနျတောျကို ဒီကို လာ ပို့ထားတာ”ဟု ခြောငျးတဟှတျဟှတျဆိုးနသေည့ျကွားမှ ဦးမောငျမောငျက မခြိတငျကဲဖွဈလဟေနျဖွင့ျ ပွောပွသညျ။
စကားလေး၊ ငါးခှနျးပွောလိုကျ၊ ခြောငျးဆိုးလိုကျဖွဈနေ သော ဦးမောငျမောငျ၏မကြျနှာတဈခုလုံးသညျ အမျးနသေညျ။ အသကျကသာ ၄၂ နှဈဆိုသောျလညျး ဘဝ၏ အထုအထောငျး၊ အကြောကျအကနျတို့ကို ခံစားလာရသည့ျအတှကျကွောင့ျလား မဆိုတတျ၊ ဦးမောငျမောငျကို ကွည့ျရသညျမှာ အသကျ ၆ဝ နီးပါး ရှိပွီလားဟုထငျရလောကျအောငျ ရုပျက တောျတောျ ကသြှားသညျ။ အသားအရမှောလညျး မညျးညဈကာ အရမြေား တောငျတှန့ျခငြျနပွေီ။
ဦးမောငျမောငျက အရငျတုနျးက စဈသား။ အတနျးပညာ ၆ တနျးပဲနခေဲ့ရပွီး သူ့ဘဝတဈလြှောကျလုံး စဈတပျထဲတှငျ ကငြျလညျခဲ့သညျမှာ နောကျဆုံးပွဈဒဏျဖွင့ျ ထှကျမလာသေး ခငျအထိဖွဈသညျ။ ငယျရှယျစဉျတုနျးက ဦးမောငျမောငျ အပြောျ လညျး ဖကျသညျ၊ အရကျလညျးသောကျတတျသညျ။ ဘဝတဈခု ကို ပြောျပြောျပါးပါးဖွင့ျ ဖွတျသနျးခဲ့သူတဈယောကျဖွဈ သညျ။
ဇနီးဖွဈသူနှင့ျ သားဦးလေး တီဘီရောဂါဖွင့ျ ပွီးခဲ့သည့ျ နှဈက ရှေ့ဆင့ျနောကျဆင့ျ ဆုံးသှားပွီးနောကျပိုငျးမှာတော့ ဦးမောငျမောငျ၏ ဘဝတဈခုလုံး ခြာခြာလညျသှားတော့သညျ။ ဇနီးဖွဈသူက ဆုံးတုနျးက ၃၅ နှဈ၊ ကလေးက ခုနဈလ။
ထိုအခြိနျမှစကာ မိုးလငျး၊ မိုးခြုပျ အရကျတှေ သောကျ သညျ။ စိတျညဈညဈနှင့ျ ဘဝကို ဖွဈခငြျတာဖွဈ၊ ရောကျခငြျရာ ရောကျဟုဆိုကာ ရစေုနျမြှောပဈသညျ။
သို့သောျ သိပျကွာကွာ ရစေုနျမမြှောလိုကျရပါ။ ဦးမောငျမောငျ တှငျလညျး တီဘီလက်ခဏာမြား စပွလာသညျ။ ညဘကျ၊ ညဘကျ ခြောငျးဆိုးလှနျးသောကွောင့ျ ကောငျးကောငျးမအိပျနိုငျ။ နေ့ လညျးဆိုး၊ ညလညျးဆိုးနှင့ျ နောကျဆုံးတော့ အိမျနီးခငြျးမြားက သူ့ကို တီဘီမြားဖွဈနသေလားဟု သံသယရှိကာ ဆေးစဈခိုငျး ကွသညျ။
ထငျသည့ျအတိုငျး ဦးမောငျမောငျမှာ တီဘီဖွဈနပွေီ။ အောငျဆနျးဆေးရုံမှာ တကျရောကျကုသရငျး သှေးစဈကွည့ျ တော့ သူ့မှာ HIV ပါ ရှိနပွေီတဲ့။
မငျ်ဂလာဒုံဘကျမှာရှိသည့ျ သူ၏ ရပျကှကျကို ပွနျရောကျ တော့ သူ့သတငျးကို ကွားထားသော ရကျကှကျက လူတှကေ သူ့ကိုရှောငျကွသညျ။ ညနခေငျး အိမျအောကျဆငျးပွီး လညေငျး ခံလြှငျပငျ သူ့ကို မွငျလြှငျ ရပျကှကျထဲကလူမြားက လာလမျး အတိုငျး ပွနျကှေ့သှားကွသညျဟုဆိုသညျ။ သူ့ကို အဖကျလုပျပွီး နှုတျဆကျဖို့ကား ဝေးစှ။
ကိုယျခံအားကောငျးလာပွီး နကေောငျးသည့ျအခါ ဘယျ ပွနျမှာတုံးဟုမေးလိုကျတော့ ခြောငျးတဟှတျဟှတျဆိုးနေ သည့ျကွားမှ ရနျကုနျကတူမမြားက လကျမခံလြှငျ ဧရာဝတီတိုငျး ဘကျက အမြိုးတှဆေီသှားနမေညျဟုဆိုသညျ။
တောက အမြိုးမြားကတော့ သူ့အပေါျ ကောငျးကောငျးမှနျ ဆကျဆံလိမ့ျမညျ၊ ကြှေးမှေးထားလိမ့ျမညျဟု ဦးမောငျမောငျ ယူဆထားသညျ။
ဘာကွောင့ျ ထိုသို့ယူဆထားသလဲဆိုတော့ “တောသူ တောငျသားတှကေ ဒီရောဂါအကွောငျး မသိကွဘူး” ဟု ယုံကွညျမှုအပွည့ျရှိသော အသံဖွင့ျ ဦးမောငျမောငျကဆိုသညျ။
ကြေးလကျတောရှာမြားက ဤရောဂါနှင့ျပတျသကျလြှငျ သိကွမညျမဟုတျဟု ဦးမောငျမောငျက တဈထဈခယြုံကွညျ ထားသောျလညျး ပဲခူးတိုငျးဒသေကွီးအတှငျးရှိ အငျမတနျခေါငျ ခိုကျသောရှာမှ ရနျကုနျကို ဆေးလာရှာသည့ျ ကိုမွင့ျဦး (အမညျ လှှဲ)တို့ လငျမယားနှဈယောကျကတော့ ကိုယ့ျရပျကိုယ့ျရှာမှာ မညျသို့ နထေိုငျသှားပါ့ဟု စဉျးစားကာ ဝနျလေးနကွေသညျ။
သူတို့ ပတျဝနျးကငြျတှငျ ဤရောဂါရလြှငျ အပြောျ အပါးလိုကျစား၍ရသညျဟု အမြားစုက ထငျမှတျထား ကွရာ ယငျး၏ဂယကျကို လငျမယားနှဈယောကျကွံ့ကွံ့ခံကွရမညျ ဖွဈသညျ။ လူဦးရေ ၃ဝဝ ဝနျးကငြျရှိသည့ျ သူတို့ရှာက ယခု တောငျ သူတို့လငျမယားကို မခေါျခငြျ၊ မပွောခငြျဖွဈနကွေ သညျဟုဆိုပါသညျ။
သူတို့ရှာကား မွို့နှင့ျ ၃၅ မိုငျအကှာတှငျရှိသညျ။ မိနျးမ ဖွဈသူက ကောကျစိုကျခြိနျ ကောကျစိုကျလိုကျ၊ ကောကျရိတျခြိနျ ကောကျ ရိတျလိုကျ၊ ယောကျြားဖွဈသူကတော့ သူမြားလယျမှာ သူရငျးငှားအလုပျရငျးဖွင့ျ ဆငျးဆငျးရဲရဲ အသကျမှေးကွရသညျ။
လငျမယားနှဈယောကျစလုံးမှာ HIV ပိုးရှိနကွေသည့ျ ကိုမွင့ျဦးတို့ ဇနီးမောငျနှံထံသို့ နောကျထပျ လေးလလောကျဆိုလြှငျ ရတနာလေးတဈခုရောကျလာတော့မညျ။ ထိုသို့ ရောကျလာမည့ျ သားဦးရတနာ (သို့ ) သမီးဦးရတနာရမည့ျ အခြိနျကို စောင့ျမြှောျရငျး ဝမျးသာသည့ျတဈခြိနျတညျးတှငျ ထိုကလေးအတှကျ စိုးရိမျနကွေရပွနျသညျ။
လငျမယားနှဈယောကျစလုံးအလိုခငြျဆုံးသော ဆုလာဘျ က သူတို့ကလေး ပိုးကငျးစှာဖွင့ျ မှေးဖှားလာရေးပငျဖွဈသညျ။ ပွီး တော့ ပညာတတျတဈယောကျလညျး ဖွဈစခေငြျသညျ။
လောလောဆယျတော့ ဆေးခနျးကညှှနျကွားသည့ျ အတိုငျး ကလေးဆီကို ပိုးကူးမသှားအောငျ မိခငျလောငျးဖွဈသူက ကာကှယျဆေး သောကျနသေညျ။
တဈခုရှိသညျက မှေးဖှားလာမည့ျ ကလေးအား ပွုစု ပြိုးထောငျဖို့ လငျမယားနှဈယောကျစလုံး ဆေးပုံမှနျ မှီဝဲနိုငျကွဖို့ တော့ လိုနလေိမ့ျမညျဟု ကိုမွင့ျဦးကဆိုသညျ။
လောလောဆယျတှငျ ကိုမွင့ျဦးသညျလညျး ကိုတငျထှနျး နညျးတူ အအောတီဆေးရရှိရေးအတှကျ တနျးစီနရေသူဖွဈသညျ။
ကိုတငျထှနျးနှင့ျအတူ ဆေးရမည့ျအခြိနျကို စိတျပိုငျးရော၊ ရုပျပိုငျးပါ ပေါငျးစညျးတညျဆောကျကာ တောင့ျခံရဦးမညျဖွဈသညျ။
မွနျမာနိုငျငံ၏ အအောတီဆးဝါးဖွန့ျကကြျနိုငျမှုအနေ အထားမှာ လောလောဆယျတှငျ အာရှဒသေတှငျးနိုငျငံမြားနှင့ျ ယှဉျကွည့ျလြှငျ နောကျပိတျဆုံးလောကျတှငျ ရှိနိုငျကွောငျး (MSF-Holland)မှ မွနျမာနိုငျငံဆိုငျရာညှှနျကွားရေးမှူးက သုံးသပျသညျ။
“ထိုငျးတို့၊ ကမ်ဘောဒီးယားတို့လို နိုငျငံတှမှောဆိုရငျ ဆေး ပေးနိုငျမှုရာခိုငျနှုနျးက တောျတော့ျကို မွင့ျကွတယျ။ ဆေး လို အပျရငျ အဲဒီနိုငျငံတှမှော သှားယူလို့ရတဲ့နရောတှရှေိထားပေးတယျ”ဟု (MSF-Holland) မှ ဒီဂရု(တျ)က ဆိုသညျ။
Photo : Zayar Hlaing
အာသောကာရာမဘုနျးကွီးကြောငျးတှငျ ခိုလှုံနသေော HIV ပိုးရှိသူတဈဦး
မြှောျလင့ျခကြျ
သို့သောျလညျး တိုငျးပွညျတှငျး အပွောငျးအလဲမြား ဖွဈပေါျလာမှုကွောင့ျ အဖှဲ့အစညျး၊ အသငျးအပငျး အလှူရှငျမြား မွနျမာနိုငျငံကို ပိုမိုလှူခငြျစိတျပေါကျလာလိမ့ျမညျဟု ၎င်းငျးက ခန့ျမှနျးထားသညျ။
“သုံးနှဈအတှငျးမှာ (ဆေးလိုအပျတဲ့) လူအမြားစု ဆေးရ လာလိမ့ျမယျ။ ပွီးတော့ HIV ပတျဝနျးကငြျဟာလညျး အမြားကွီး ပို ကောငျးလာလိမ့ျမယျ” ဟု ဒီဂရု(တျ)ကမှနျးဆသညျ။
ယခုနှဈ ၂ဝ၁၂ ကုနျရငျကိုပဲ ဆေးရရှိမည့ျ အရအေတှကျ မှာ ၄ဝ,ဝဝဝ ကြောျလောကျကနေ ၅ဝ,ဝဝဝ လောကျအထိ အရေ အတှကျ တိုးတကျလာနိုငျကွောငျး ဒီဂရု(တျ)က တှကျဆထား သညျ။
UNAIDS မှ ဒေါကျတာစိုးနိုငျကလညျး ၂ဝ၁၅ အရောကျ တှငျ ဆေးလိုအပျသူမြား၏ ၈ဝ ရာခိုငျနှုနျး ဆေးရနိုငျသညျဟု ခန့ျမှနျးထားသညျ။
“အရငျလို ပိတျဆို့မှုတှေ မရှိကွတော့ဘူးဆိုတော့ ပိုပွီး တော့ အဆငျပွလောနိုငျစရာအကွောငျးရှိတာပဲ”ဟု ¤ငျးက ဆိုသညျ။
တဈခြိနျတညျးတှငျ ပွညျပအလှူငှကေိုပဲ လိုကျမြှောျနေ ကွဖို့ မလိုကွောငျး ဒေါကျတာစိုးနိုငျက ထောကျပွသညျ။
“ပွညျတှငျးမှာလညျး ငှရှေိတဲ့သူတှရှေိတယျ။ သူတို့တဈ တှေ လှူဒါနျးလာကွအောငျလညျး တိုကျတှနျးတာတှေ လုပျ သင့ျတယျ”
HIV ။AIDS ရှိသူမြားအား ဖေးမစောင့ျရှောကျရေး လုပျ ငနျးမြား တဈလြှောကျလုံးလုပျလာခဲ့သည့ျ ပွညျသူ့လှှတျတောျ အမတျ ဒေါျဖွူဖွူသငျးကလညျး ဒေါကျတာစိုးနိုငျကဲ့သို့ ထငျမွငျ ယူဆသညျ။
“ဒီထဲ(မွနျမာပွညျ)မှာရှိနတေဲ့ ခမြျးသာတဲ့သူတှေ၊ စိတျပါ ဝငျစားတဲ့သူတှေ အားလုံးပူးပေါငျးဆောငျရှကျဖို့ အလှနျအရေး ကွီးပါတယျ”ဟု သူကဆိုသညျ။
နောကျတဈကွိမျကငြျးပမည့ျ လှှတျတောျအစညျးအဝေး တှငျHIV ကိစ်စအပါအဝငျ ပကြျစီးယိုယှငျးနသေော ကနြျးမာရေး စနဈကွီးနှင့ျ ပတျသကျပွီး အဆိုတငျသှငျးသှားဖို့ရှိကွောငျး လညျး ဒေါျဖွူဖွူသငျးကပွောသညျ။
သို့ဖွင့ျ ပှင့ျလငျးလာသော နိုငျငံရေးအခငျးအကငြျးနှင့ျအတူ ဆေးလိုသူမြားအတှကျတဈနှဈ၊ နှဈနှဈအတှငျး၎င်းငျးတို့ လိုအပျ သည့ျ အအောတီအသကျကယျဆေး ရရှိရေးအလား အလာ ကောငျးမြား တှေ့မွငျနရေသညျဟု အဖှဲ့အစညျးမြားကဆိုသညျ။
ဆေးမွနျမွနျရလေ ကောငျးလဟေု တောင့ျတနသေော ကိုတငျထှနျးတို့ကတော့ တဈနှဈ၊ နှဈနှဈဟူသညျကိုပငျ မစောင့ျဆိုငျးနိုငျကွပါ။ သူတို့လောလော လတျလတျ တောင့ျတ နသေညျကတော့ တီဘီကဲ့သို့သော အခွားရောဂါမြား မကူးစကျမီ ကိုယျခံအားကို အကောငျးဆုံး တညျဆောကျထားခငြျတာပဲ ဖွဈသညျ။
နောကျတဈခုက ၁၄ လ အရှယျ ကလေးငယျ၏ ကနြျးမာ ရေးအခွအေနပေဲဖွဈသညျ။ ထိုကလေး မကနြျးမမာဖွဈခဲ့လြှငျ ဟူသော သောကစိတျကလညျး ကိုတငျထှနျးနညျးတူ ဇနီးသညျ မှာလညျးရှိနသေညျ။
ထိုကလေးကို ကိုယျဝနျဆောငျစဉျတုနျးက ဇနီးသညျ ဆေး မသောကျဖွဈလိုကျ။ သို့အတှကျ ကလေးငယျမှာ မိခငျဆီက HIV ပိုး ပါသှားလမေညျလားဆိုသညျကို လငျမယားနှဈယောကျ စလုံးက စိုးထိတျနကွေသညျ။
နောကျနှဈလလောကျနလြှေငျ ကလေးအား ဆေးစဈ ကွည့ျကွမညျဟုဆိုသညျ။ သှေးအဖွကေား မညျသို့ရှိမညျကိုမူ လငျမယားနှဈယောကျစလုံး မခန့ျမှနျးနိုငျ။ ခန့ျမှနျးလညျး မခန့ျ မှနျးဝံ့ကွ။
သညျလိုနှင့ျ သူတို့၏ ရှေ့ရေးအခွအေနမြေား ဆှေးနှေးရငျး ကိုတငျထှနျးတဈယောကျ ခြှေးတှရှေှဲနဈနသေညျ။ ကလေးက သူ့အပေါျ ကုတျဖကျတကျဖို့ကွိုးစားနသေညျ။ ဇနီးဖွဈသူက သူ့ခငျပှနျး စကားအေးအေးဆေးဆေး ပွောလို့ရအောငျ ဖအပေေါျ အတငျးတကျရနျ ကွိုးစားနသေည့ျကလေးကို သူ့ရငျခှငျထဲ ပွနျဆှဲ ခေါျနသေညျ။
ဘာကိုမှ သတိမထားမိတော့သည့ျ ကိုတငျထှနျး တဈ ယောကျကတော့ ခြှေးသံရှှဲရှှဲဖွင့ျ အသကျကယျဆေး အအောတီ ကို သူအရေးတကွီး ဘာကွောင့ျ လိုအပျရသည့ျအကွောငျးကို ပွောလို့ ကောငျးနတေုနျး။
သူထပျကာတလဲလဲ ပွောနတောကတော့ သူ့မိသားစု အနာဂတျအတှကျ အအောတီဆေးသညျ အရေးကွီးဆုံးဆိုတာ ပဲဖွဈသညျ။
”ကြှနျတော့ျမိသားစုအတှကျ ဒီဆေးကို ကြှနျတောျ အမွနျ ဆုံး လိုခငြျတယျ။ အခွားရောဂါတှေ ဝငျမလာခငျ၊ လဲမသှားခငျ ကြှနျတောျသောကျထားခငြျတယျ” ။ ။ အပိုငျး(၁)သို့

