ကျွန်တော်အဆောင်နေ ကျောင်းသား

ကျွန်တော်အဆောင်နေ ကျောင်းသား

ဒီဇငျဘာ ၂၀၁၂ – ဇနျနဝါရီ ၂၀၁၃၊ မောျကှနျးမဂ်ဂဇငျး အမှတျ(၃) မှ အမေ့ခံဆောငျးပါးဖွဈပါသညျ။

ထငျအောငျကြောျ ရေးသညျ။

(က)

သံသတေ်တာတဈလုံးနှင့ျ ထငျးရူးပုံးတဈပုံး။ အိပျရာလိပျတဈလိပျနှင့ျ လကျဆှဲအိတျတဈအိတျ။ အဲသညျ ပစ်စညျးပစ်စယမြားကို သှေ့ခွောကျခွောကျမွကျခငျးပွငျပေါျမှာ ပုံထားသညျ။ ပဉြျးမနားဘူတာမှ ငှားလာသော ဂစြျကားက ကြှနျတောျတို့နှင့ျပစ်စညျးတှကေို ရဆေငျးစိုကျပြိုးရေးတက်ကသိုလျ လငျးဇငျးဆောငျရှေ့မှာ ခထြားပေးခဲ့ပွီး ပွနျထှကျသှားပါသညျ။ ကြှနျတောျတို့ဆိုတာက ကြှနျတောျနှင့ျ ကြှနျတော့ျအခနျးဖောျ ရှမျးတိုငျးရငျးသားစိုငျးမောကျပါ။ သူ့မှာလညျး သူ့ပစ်စညျးတှနှေင့ျသူ။

ကြောငျးဆောငျက နှဈထပျအဆောကျအအုံဖွဈပွီး တဈထပျကို တဈခွမျးလြှငျ နှဈယောကျခနျး ဆယ့ျသုံးခနျးစီပါရှိသညျ။လငျးဇငျးဆောငျက ထိုသို့ နှဈထပျဆောငျ သုံးဆောငျကိုအငျ်ဂလိပျအက်ခရာ U ပုံသဏ်ဌာနျ ဖိုခုံလောကျဆိုငျ တညျဆောကျထားပါသညျ။ အလယျမှာ ကှငျးပွငျကယြျကွီး။

ထို U စာလုံး၏ထိပျတှငျ အဆောငျမှူးနရေနျ တဈထပျတိုကျပုကလေးရှိပွီး ယငျးနှင့ျယှဉျလကြျ စားဖိုဆောငျပါ ထမငျးစားဆောငျကွီး ရှိပါသညျ။ ယငျးတို့ကိုကြောျ၍ကွည့ျလိုကျလြှငျတော့ အရှေ့ရိုး မတောငျတနျး ပွာကွးီက ဟိုးအဝေးဆီဝယျ မှိုငျးမှိုငျးညို့ လို့။

မလေဆနျး၏ထှကျပွူစနခွေညျအောကျမှာ ဝနျးကငြျတဈခှငျသညျ လိမ်မောျရောငျပွေးနသေညျ။ ကြှနျတောျတို့ ကြောငျးသားသဈနှဈယောကျကှငျး ပွငျကးီ ထဲရပျရငျးဟဟို ဟိုသညျသညျငေးနကွေသညျ။ ကြောငျးဖှင့ျရနျ ရကျပိုငျးမြှ လိုနသေေးရကားလူသူသိပျမရှိသေး။ မနကျေ စာစောလညျး ဖွဈပနျေ တာ့ ကြောငျးဆောငျ မြားက သကျငွိမျနပေါသညျ။

ကြှနျတောျတို့က အဆောငျမှူးအိမျဆီ လြှောကျသှားကွသညျ။ ကြောငျးသားသဈမြားရောကျခြိနျဖွဈ၍ အဆောငျမှူးဆရာ ဦးတငျညှန့ျက အဆငျသင့ျပငျ စောင့ျနပေါသညျ။ လူလုံးလူဖနျကစြျကစြျနှင့ျ ကိုယျဟနျမူရာ အေးဆေးသောဆရာကအဆောငျခနျးမြားကို မဲနှိုကျပွီး နရောခပြေးကွောငျးရှငျးပွကာမဲနှိုကျခိုငျးပါသညျ။ ရသည့ျ အခနျးနံပါတျက ၈၉၊ အပေါျထပျအရှေ့ဘကျခွမျးမှာ။

အထုပျအပိုးမြားကိုသယျကာ အခနျးဆီ တကျလာခဲ့ပါသညျ။ အခနျးက ဆယျပပေတျလညျခန့ျ ရှိမညျထငျပါသညျ။ခုတငျ၊ စားပှဲ၊ ကုလားထိုငျတဈစုံ။ မီးပလပျခေါငျးနှင့ျ မီးခလုတျကလညျး တဈစုံစီ။ မီးလုံး၊မီးခြောငျးကို ကိုယ့ျဘာသာ ယူလာရသညျ။ကြောဘကျမှာ နောကျခနျးနှင့ျခွားထားသော အငျ်ဂတနေံရံရှိနပွေီး အပေါျပိုငျးတှငျမူ သဈသားခြောငျးမြားဖွင့ျ ကာရံထားပါသညျ။ မကြျနှာကွကျက အငျ်ဂတအေညိုရောငျဖွဈပွီး အငျ်ဂတနှေင့ျကောကျရိုးရောထားသော အခပြျမြားဖွဈဟနျ တူပါသညျ။

အခနျးကို ပှတျတိုကျလှဲကငြျးကာ သန့ျရှငျးရေးလုပျပွီးနောကျ အိပျရာလိပျကိုဖွေ၊ ခုတငျပေါျနရောခပြွီး ခဏအနားယူလိုကျပ ါသည။ျ ဘဝပွဇာတျထဲက နောကျဇာတျဝငျခနျးတဈခနျးမှာသုံးနှဈကွာ ပါဝငျကပွအသုံးတောျခံရဦးမှာပါလား။

(ခ)

ပညာရေးစနဈသညျကား မငွိမျ၊ အမွဲပွောငျးနေ၏။ ၁၉၇ဝပွည့ျလှနျ အစောပိုငျးနှဈမြားတှငျ ကြောငျးသား လှုပျရှားမှုမြားပေါျလာပွီးသည့ျနောကျဝယျ ဒသေကောလိပျမြားဆိုပွီး ဖှင့ျလှဈလာခဲ့သညျ။ ဒသမတနျးအောငျမွငျပွီးလြှငျ ကောလိပျပထမနှဈကို တကျ။ ဒုတိယနှဈတှငျ အထူးပွုလုပျငနျး အတတျပညာမြားကိုယူ။ထိုအတတျပညာမြားဆိုသညျကစားသောကျကုနျလုပျငနျးအတတျပညာ၊ ရုပျရှငျအတတျပညာ စသညျဖွင့ျ။ ပွီးမှ သုံးနှဈပေါငျး ရမှတျမြားကို ပမြျးမြှယူကာ ဘဝလမျးကွောငျး တက်ကသိုလျမြားကို ဆကျတကျရပါသညျ။

သုံးလေးနှဈခန့ျကွာသောျ နောကျပုံစံတဈမြိုးသို့ ပွောငျးလိုကျသညျ။ ဒသေကောလိပျတောျတောျမြားမြားကို နယျမွတေက်ကသိုလျမြားအဖွဈ ပွောငျးလဲလိုကျပါသညျ။ ဥပမာ ရနျကုနျတှငျ အမှတျ (၁)ဒသေကောလိပျသညျ ရနျကုနျတက်ကသိုလျ(ဗိုလျတထောငျနယျမွေ)၊ အမှတျ (၂)သညျ လှိုငျနယျမွနှေင့ျအမှတျ (၃)သညျ ကွည့ျမွငျတိုငျနယျမွဟေူ၍ ဖွဈလာသညျ။

ဒုတိယနှဈမှာ အထူးပွုလုပျငနျးအတတျပညာမြား မရှိတော့ပွနျ။ သိပ်ပံတှဲ၊ ဝိဇ်ဇာတှဲ ဘာသာရပျမြား ဆကျသငျကွရပါသညျ။ သုံးနှဈပေါငျးရမှတျမြားကို ပမြျးမြှယူသော စနဈကမူဆကျရှိနပေါသညျ။

ဒါလညျး နှဈနှဈခန့ျပဲထငျပါသညျ။ ၁၉၈၁-၈၂ ပညာသငျနှဈမှစကာ ဒသမတနျးရမှတျဖွင့ျ တက်ကသိုလျမြားကို ရှေးခယြျတကျရောကျရသောစနဈကို ပွနျလညျကငြ့ျသုံးခဲ့ပါသညျ။

ကြှနျတောျတို့ကမူ သုံးနှဈပေါငျးရမှတျကို ပမြျးမြှယူသောစနဈ၏ နောကျဆုံးအသုတျ။ ၁၉၈၄-၈၅ ပညာသငျနှဈကိုကြှနျတောျတို့တကျရသောအခါ တတိယနှဈ (အကွီးတနျး)အဖွဈနှင့ျ တကျရပါသညျ။ အကွောငျးမူ ၁၉၈၁-၈၂ ဒသမတနျးအောငျမွငျပွီး စိုကျပြိုးရေးတက်ကသိုလျသို့ တိုကျရိုကျဝငျလာသောကြောငျးသူကြောငျးသားမြားက တတိယနှဈ (အငယျတနျး)အဖွဈနှင့ျ ရှိနှင့ျပွီးသားကိုး။

သူတို့ကား ကြှနျတောျတို့ထကျ အတနျးငယျသောျငွားကြောငျးဆောငျမှာ နှဈနှဈနခေဲ့ဖူးပွီ။ ကြှနျတောျတို့ကမူ ယခုမှသဈလှငျတှေ။

(ဂ)

တဈနိုငျငံလုံးမှာ တဈခုတညျးသာရှိသော တက်ကသိုလျမြားထဲတှငျ စိုကျပြိုးရေးတက်ကသိုလျလညျး တဈခုအပါအဝငျပါ။ သညျလို တက်ကသိုလျကွီးမြားတှငျ အားသာခကြျတခြို့ ရှိပါသညျ။တက်ကသိုလျသို့ တဈနိုငျငံလုံးမှ တိုငျးရငျးသားပေါငျးစုံ လာတကျကွရသညျ။ ဆိုပါတော့၊ ကြှနျတောျက ရနျကုနျမှာမှေးသောျငွားမိဘမြိုးရိုးက ရခိုငျပွညျနယျတောငျပိုငျး သံတှဲက။ ကြှနျတော့ျအခနျးဖောျက ရှမျးပွညျနယျအရှေ့ပိုငျး တာခြီလိတျဇာတိ။

တက်ကသိုလျကွီးမှာ လူမြိုးစုံ၊ ဘာသာစုံ။ သညျလို မတူကှဲပွားမှုတှကေပငျ တက်ကသိုလျကွီးကို အရောငျအသှေးပွည့ျဝစုံလငျစပေါသညျ။ အရောငျအသှေးစုံလငျပွီး ပြားပိတုနျးမြား ဝဲပြံနသေော ပနျးဥယြာဉျအလားပါပေ။ ပနျးတဈမြိုးတညျးသာ ဖူးပှင့ျနသေော ပနျးဥယြာဉျသညျ အဘယျမှာ လှပစိုပွညျမညျနညျး။ ဖွူနီဝါ ပနျးပေါငျးစုံပါမှ ပနျးဥယြာဉျ၏အလှသညျ အသကျဝငျလာရသညျ မဟုတျလား။

တက်ကသိုလျတှငျ ပွညျနယျနှင့ျတိုငျးမြားအလိုကျ အသငျးအဖှဲ့မြား ဖှဲ့ကွသညျ။ ဘာသာရေးအသငျးအဖှဲ့မြား ဖှဲ့ကွသညျ။အသငျးအဖှဲ့မြားက ဆိုငျရာဆိုငျရာ ပှဲလမျးမြားကငြျးပကွပွီး သူ့ကိုယျဖိတျ၊ ကိုယ့ျသူဖိတျဖွင့ျ အပွနျအလှနျ သှားကွလာကွသညျ။တဈဦးနှင့ျတဈဦး ထိတှေ့ဆကျဆံကွသညျ။

သညျလိုနညျးဖွင့ျ တဈဦး၏ယဉျကြေးမှုကို တဈဦးက သိရှိလာသညျ။ တဈဦး၏ဓလေ့စရိုကျကို တဈဦးက နားလညျလာသညျ။ ဤတှငျ တဈဦးကိုတဈဦး လေးစားမှုရှိလာကွပါသညျ။ ငါနဲ့မတူ ငါ့ရနျသူဆိုသော စိတျထားမြား အထိုကျအလြောကျ ပွလြေော့လာကွပါသညျ။

ရဆေငျးတှငျ တိရစ်ဆာနျ မှေးမွူရေးနှင့ျ ကုသရေး တက်ကသိုလျ၊ သဈတောပညာတက်ကသိုလျ တို့လညျးရှိရာ ထိုတက်ကသိုလျမြားမှ ကြောငျးသားမြားနှင့ျလညျး တက်ကသိုလျခငြျး ရငျးနှီးလာကွပါသညျ။ ယခငျက တိ-မှေး-ကု တက်ကသိုလျနှင့ျ စိုကျပြိုးရေးတက်ကသိုလျတို့ကွား မပွလေညျမှုမြားရှိခဲ့သောျလညျး ကြှနျတောျတို့နှဈမှစကာ အခငြျးခငြျး ခငျမငျရငျးနှီးလာကွပါသညျ။

ယငျးမှာ နယျမွဒေသေသားခငြျး သူငယျခငြျးမြားမှ စခဲ့ပါသညျ။ ဥပမာ တောငျသာဇာတိ စိုကျပြိုးရေးကြောငျးသားထံသို့မွငျးခွံမှ တိ-မှေး-ကု ကြောငျးသား လာလညျသညျ။ သူနှင့ျအတူမန်တလေးမှ တိ-မှေး-ကု ကြောငျးသားလညျး ပါလာသညျ။ တောငျသာစိုကျပြိုးရေးကြောငျးသားသညျ မန်တလေးသားကို မိတျဖှဲ့ရငျးရနျကုနျနှင့ျ မလှိုငျမှလာသော သူငယျခငြျး စိုကျပြိုးရေးကြောငျးသားမြားနှင့ျပါ မိတျဆကျပေးလိုကျပါသညျ။

သညျဖွဈစဉျကလေးကို ကွည့ျပါက တဈညနခေငျးမှာတောငျသာ၊ မွငျးခွံ၊ မန်တလေး၊ ရနျကုနျနှင့ျ မလှိုငျတို့မှ စိုကျပြိုးရေးနှင့ျ တိ-မှေး-ကု ကြောငျးသား လေးငါးဆယျယောကျသညျသူငယျခငြျး ဖွဈသှားကွပါသညျ။ ထိုမှတဈဆင့ျ နောကျထပျနောကျထပျ ခငျမငျမှုတှေ တိုးပှားလာသညျ။ ကြောငျးသားခငြျးသာမက ကြောငျးသူမြားနှင့ျလညျး ကြှမျးဝငျလာကွသညျ။

သညျလို ခငျမငျရငျးနှီးမှုမြားတှငျ အနဝေေး၍ သှေးအေးသှားကွသညျမြားရှိသောျငွား နှဈကာလကွာရှညျ အခငျမငျမပကြျဘဲ ဆိုးတိုငျပငျ ကောငျးတိုငျပငျ သူငယျခငြျးကောငျးမြားဖွဈသှားကွတာလညျး မနညျးခြေ။

ကြှနျတောျနှင့ျ တာမှမှေ တောျဝငျမွနျမာ အိမျဆောကျပစ်စညျးဆိုငျရှငျ ကိုမိုးမွင့ျအောငျတို့သညျ ထိုသို့ ခငျမငျရငျးနှီးသောသူငယျခငြျးမြားဖွဈကွပါသညျ။

ဘဝခရီးနှငျရငျး အမှတျမထငျ ပွနျလညျဆုံတှေ့ကွရသညျမြားကလညျး တကယျပငျ ကွညျနူးစရာ။ ကြှနျတောျသညျ ရုံးလုပျငနျးတာဝနျဖွင့ျရော စာနယျဇငျးသမားတဈယောကျ အဖွဈဖွင့ျပါ ခရီးသှားရလေ့ရှိရာ သူငယျခငြျးမြားရှိသော မွို့ ရှာမြားဖွဈနလြှေငျ အခြိနျပေးပွီး သူတို့နှင့ျ ကွိုးစားတှေ့ဆုံပါသညျ။ ဆုံဖွဈသောအခါမြားတှငျ ရှေးဖွဈဟောငျးမြားကို ပွနျပွီးစားမွုံ့ပွနျရတာမြားက တတမျးတတနိုငျလှပသေညျ။

အမှတျတရဆုံဖွဈတာမြားကို ပွနျပွောရလြှငျ မ်တနလေးကိုရောကျခိုကျမှာ ကိုသကျဆှအေောငျ၊ ကိုဉာဏျထှနျးအောငျနှင့ျကိုခငျမောငျစိုးတို့နှင့ျ တှေ့ ခဲ့ပါသညျ။ ကိုခငျမောငျစိုးမှာ ကြှနျတောျတို့ နောကျဆုံးနှဈတှငျ သူတို့က ပထမနှဈအဖွဈရောကျလာသွူဖဈသောျလညျး နောကျပိုငျးတှငျမြားစှာခငျမငျရငျးနှီးခဲ့ပါသည။ျ

တံတားဦးကို ရောကျသောအခါ ကြှနျတောျတို့က မောငျတူးဟုခေါျသော တံတားဦးစိုကျပြိုးရေးရုံးမှ ကိုခငျမောငျသနျးအပွငျ တိ-မှေး-ကု တက်ကသိုလျဆငျး ကိုအောငျစိုးမွင့ျတို့နှင့ျပါတှေ့ဆုံခဲ့ရပါသညျ။ ဧရာဝတီခရီးစဉျဖွင့ျ မွဈကွီးနားရောကျတော့ဈေးထဲမှာ ဒေါျ မွရငျရှှဆေိုငျဖှင့ျထားသော ကိုဝငျးနိုငျတဈယောကျကြှနျတောျတညျးခိုရာသို့ ဆိုငျကယျကွီးဖွင့ျ ပေါကျခလြာပါသညျ။

တာခြီလိတျရောကျခိုကျမှာ ကြှနျတော့ျ အခနျးဖောျ စိုငျးမောကျကို လိုကျရှာခဲ့ပါသညျ။ သို့သောျ ကြှနျတော့ျထကျ အသကျတဈဆယ့ျနှဈနှဈကွီးသော သူငယျခငြျးမှာ ဦးနှောကျထဲ ငှကျဖြားပိုးဝငျ၍ ကှယျလှနျသှားပွီဖွဈကွောငျးကို ဝမျးနညျးဖှယျ ကွားသိခဲ့ရပါသညျ။

ကြှနျတောျ ပွငျဦးလှငျကို ခရီးထှကျခဲ့ရာ ကိုခငျမောငျစိုး၏သတငျးပေးခကြျအရ ကိုကြောျမောငျမောငျနှင့ျ မထားထားလှငျတို့ဇနီးမောငျနှံကို မွို့နယျစိုကျပြိုးရေးမနျနဂြောရုံးမှာ တှေ့ ခဲ့ရပါသညျ။ မနျနဂြောကွီးအိမျမှာ ညစာစားရငျး တခွားနယျမြားမှ သူငယျခငြျးတခြို့နှင့ျပါ ပြောျရှှငျစှာ ဖုနျးပွောခဲ့ရပါသညျ။

မကွာသေးမီက ကြှနျတောျ ပုပ်ပားကိုသှားရငျးနှင့ျ ကြောကျပနျးတောငျးမှ မနှယျနီထှနျး၊ မတငျတငျဦးနှင့ျ သူ့ခငျပှနျးကိုလဝငျးတို့နှင့ျ ဆုံခဲ့ရပါသေးသညျ။ ပွညျတှငျးတှငျမက ပွညျပခရီးတှငျလညျး နယူးယောကျမွို့ကွီး၌ ကြှနျတောျနှင့ျ ကှငျးတဈဖှဲ့တညျးသား ကိုဝငျးလှိုငျနှင့ျ တဈနေ့တာ ဆုံစညျးခဲ့ရပါသညျ။

အကယျ၍ ကိုယ့ျနယျတဈနယျတညျးမှ ကြောငျးသူကြောငျးသားမြားနှင့ျသာ ကြောငျးတကျခဲ့ရမညျဆိုလြှငျ နိုငျငံ တဈနံတဈလြား ခရီးသှားရငျး သူငယျခငြျးမြားနှင့ျ သညျလို ပွနျဆုံမိဖို့ဆိုတာဘယျမှာ လှယျမညျနညျး။

ထိုသူငယျခငြျးမြားထဲမှ တခြို့၏ အကူအညီဖွင့ျ သတငျးမြား၊ ခရီးသှားဆောငျးပါးမြားကို ဝဝေဆောဆာ ရေးသားနိုငျခဲ့ပါသညျ။ သခြောပါသညျ၊ သူတို့တဈတှနှေင့ျ မဆုံခဲ့ရလြှငျ၊ သူတို့အကူအညီတှကေို မရခဲ့လြှငျ ကြှနျတော့ျ ရေးသားတငျပွခကြျမြားသညျ ဤမြှ ပွည့ျစုံအသကျဝငျနလေိမ့ျမညျ မဟုတျခြေ။

(ဃ)

ကြောငျးဆောငျမနရေခငျအထိ ကြှနျတောျတို့ အမြားစုသညျ မိဘမကြျစိအောကျမှာပဲ နခေဲ့ကွရပါသညျ။ မိဘရငျငှေ့ကိုပဲခိုလှုံနခေဲ့ကွသညျ။ ယခုမူ မိနှင့ျဖသညျ ဝေးတဈမွမှော ကနြျခဲ့ ပွီ။ကိုယျသညျသာလြှငျ ကိုယ့ျဘဝ၏ သခငျ။ ကိုယျသညျသာလြှငျကိုယ့ျကွမ်မာ၏ဆရာ။ဒါသညျပငျအဆောငျနရေခွငျး၏ အကြိုးကြေးဇူးတဈခု။

နောကျပွီး အခနျးထဲမှာ ကိုယျတဈယောကျတညျး မငျးမူနရေတာမြိုးမဟုတျ။ အခနျးဖောျရှိသညျ။ ထိုသူသညျ တခွားနယျသား ဖွဈခငြျဖွဈမညျ။ သညျလိုလူနှင့ျ စရိုကျအားလုံး တူနိုငျဖို့ဆိုတာ ဘယျလိုမှမဖွဈနိုငျ။ တဈကိုယျကောငျးဆနျလို့မရ။ လူမြိုး၊ဘာသာမတူလြှငျလညျး အဆငျပွအေောငျ နရေမညျ။ မုဆိုးစိုငျသငျဆိုသလို အဆောငျနကြေောငျးသားကိုကြောငျးဆောငျ ဓလေ့က သငျကွားပေးသှားသညျ။ လုံးဝ မလိုကျနာနိုငျသူတို့အတှကျကားတခွား ရှေးစရာမရှိ၊အောငျ ဖြာလိပျ၍ ပွနျရုံသာ။

သညျတော့ အဆောငျနေ ကြောငျးသား ကြောငျးသူမြားသညျ လူ့ပတျဝနျးကငြျနှင့ျ လိုကျလြောညီထှေ နထေိုငျတတျလာသညျ။ ပေါငျးသငျးဆကျဆံတတျလာသညျ။

မိမိဘာသာမိမိ တာဝနျယူကွရသညျ။ ကိုယ့ျအဝတျအစားကို ကိုယ့ျဘာသာ လြှောျဖှပျမီးပူထိုးရသညျ။ သို့မဟုတျကတဈကိုယျရသေန့ျရှငျးမှု မရှိသူအဖွဈ အမြားက ကဲ့ရယျကွလိမ့ျမညျ။ နောကျပွီး အဆောငျမှာက အစားအသောကျအကောငျးလှကွီးမဟုတျ။ ကိုယ့ျအိမျက ထည့ျပေးလိုကျတာ၊ သူ့အိမျကထည့ျပေးလိုကျတာမြားကို ဝမြှေစားကွရသညျ။ ဒါသညျကြောငျးဆောငျ၏ ယဉျကြေးမှုတဈခု။

အိမျမှ မနျနီအောျဒါလာခြိနျဆိုလြှငျတော့ အူစိုကွရသညျ။မနကျစာဖွဈဖွဈ၊ ညစာဖွဈဖွဈ တဈနပျကို ဆိုငျမှာ မွိုးမွိုးမွကျမွကျ ဝယျစားကွသညျ။ ခံတှငျးမွိနျလိုကျသည့ျဖွဈခွငျး။

ကြောငျးဆောငျနသေညျဆိုရာတှငျ အရေးကွီးသော တဈခကြျက ပတျဝနျးကငြျကို အနှောင့ျအယှကျမပေးမိဖို့၊ မဖွဈစဖေို့ပါ။ တခြို့ အဆောငျအပေါျထပျမှာ နသေညျ။ စညျးကမျးမဲ့စှာအမှိုကျကို အောကျပဈခသြညျ။ မရပါ။ ထိုအကငြ့ျကိုမပွငျလြှငျဝိုငျးဝနျး သွဘာပေးတာ ခံရမညျ။ တခြို့က အပေါျမှနေ၍ ဖနောင့ျဆောင့ျပွီး လမျးလြှောကျတတျသညျ။ ဆငျခွငျရသညျ။ ငါကိုငျတုတျခံရ မှဆိုလြှငျတော့ မကောငျး။

တခြို့က ကြောငျးဆောငျရောကျပွီ၊ မိဘမကြျစိအောကျမှလှတျပွီဆိုပွီး အကှပျမဲ့ကွမျးပမာ ဖွဈတတျကွလသေညျ။ ကြှနျတောျတို့ဆီမှာ အသကျဘယျရှေ့ဘယျမြှရှိမှ ဆေးလိပျရောငျးမညျ၊ ယမကာရောငျးမညျဆိုပွီး စညျးကမျး လုပျထားတာမရှိ။တက်ကသိုလျ ပရိဝုဏျဆိုပွီး ယမကာကငျးတာမြိုးလညျး မရှိတတျ။နောကျပွီး အဆောငျခနျးမြားထဲမှာ ကုလားကားကွည့ျကွသညျကလညျး ဟိုးရှေး အရင့ျအရငျကတညျးက အစဉျအလာတဈရပျ။

တဈကွိမျမှာ ငိုအားထကျ ရယျအားသနျရသော အဖွဈတဈခုကို ကွားခဲ့ရပါသညျ။ ကြောငျးသားတဈယောကျသညျ ကုလားကားအကွည့ျကောငျးသဖွင့ျ သူ့ဖခငျဝယျပေးထားသော အငျ်ဂလိပျအဘိဓာနျစာအုပျကွီးကို ပေါငျလိုကျရသညျ။ သို့သောျ သူ့ဖခငျကိုလညျး ကွောကျသဖွင့ျ သူငယျခငြျးတဈယောကျထံ အဘိဓာနျစာအုပျရှေးဖို့ ငှတေောငျးသည့ျစာတဈစောငျ ရေးသညျ။ အိမျကိုလညျး သာကွောငျး၊ မာကွောငျးနှင့ျ အဆငျပွပေါက ငှယေားကလေးနညျးနညျးပါးပါး ထည့ျပေးဖို့ ရေးသညျ။

ဖွဈခငြျတော့ စာနှဈစောငျကို လိပျစာမှားပွီး ထည့ျလိုကျမိသညျ။ ဖခငျထံမှ အဘိဓာနျရှေးဖို့ငှနှေင့ျ နောကျနောငျ စာအုပျကိုမပေါငျဖို့ စာပလှှော ပါးလိုကျလသေညျ။ ထိုကြောငျးသားသညျအတောျကလေး ခံစားသှားရပါသညျ။

တကယျတော့ ဘာတှကေုလိ ုပျ၊ ဘာတှကေို မလုပျရဟုဘယျသူကမှ တုတျကိုငျပွီး လာတားနတော မဟုတျ။ မိမိဘာသာသတိတမနျ ဉာဏျမွကေတုတျ လုပျကွရသညျ။

စတုတ်ထနှဈစာမေးပှဲကွီးနီးလာသောအခြိနျက ကြှနျတောျနှင့ျ ကြှနျတော့ျအခနျးဖောျတို့ စာကကြျနတောကို အမှတျရရရှိနသေညျ။ အခြိနျက မနကျစောစော လေးနာရီခန့ျရှိလိမ့ျမညျ ထငျပါသညျ။ အညာဆောငျးဒဏျခံရငျး အဆောငျကောျရဈဒါ မီးရောငျအောကျမှာ လမျးလြှောကျပွီး စာကွည့ျနကွေပါသညျ။ အခနျးထဲက စားပှဲမှာထိုငျလြှငျ အိပျငိုကျမညျ စိုးသောကွောင့ျပါ။

ဤတှငျ ကြှနျတောျတို့ကြောဘကျခနျးမှ မုံရှာနယျသား ကိုအောငျဂမြျးကလညျး လမျးလြှောကျစာကကြျရငျး ကြှနျတောျတို့ဘကျ ရောကျလာပါသညျ။ သူက ကြှနျတောျတို့နှဈယောကျကိုအတနျငယျကွာ တှပွေီးစိုကျကွည့ျနပေါသညျ။ ကြှနျတောျတို့ကလညျး သူ့ကို ပွနျကွည့ျမိရာ ”အေးဗြာ … ကြုပျတို့ကို ဘယျသူကမှလညျး ရိုကျမခိုငျးဘဲနဲ့ စာတှကေကြျနလေိုကျကွတာ၊ မအိပျမနဘေဲ၊ ကြှနျတောျတို့ တက်ကသိုလျကြောငျးသားဘဝက ဒါပဲထငျပါရဲ့ဗြာ”ဆိုပွီး ဂြာကငျအငျ်ကြီကွီးဖွင့ျ ပွုံးညညျးညညျး ပွောသှားလသေညျ။

ဟုတျပါသညျ။ ကြောငျးဆောငျသားတို့သညျ ပြောျပါးသည့ျအခါ ပြောျပါးကွရသောျငွား စာမေးပှဲတစ်ဆကွေီးကိုလညျး ဖိန့ျဖိန့ျတုနျအောငျ ကွောကျကွရပါသညျ။ မညျသည့ျ ဆရာ၊ ဆရာမထံကမှ မေးခှနျး မရပါ။

စိုကျပြိုးရေး တက်ကသိုလျတှငျ ဆရာတပည့ျဆကျဆံရေးကအတောျပငျ သှေးနီးပါသညျ။ ဆရာဆရာမမြားက တပည့ျမြားကိုမြားသောအားဖွင့ျ နာမညျနှင့ျ တှဲသိနတေတျသညျ။ ကြောငျးတကျခြိနျဖွဈစေ၊ လယျကှငျးမြား သို့မဟုတျ ဓာတျခှဲခနျးမြားထဲမှာလကျတှေ့ခြိနျမြားတှငျဖွဈစေ ပကြျကှကျပါက ခကြျခငြျးသိကွပါသညျ။ သငျကွားခြိနျတှငျ ဆရာ၊ ဆရာမမြားဖွဈကွသောျငွားကြောငျးခြိနျပွငျပတှငျမူ မိဝေးဖဝေး လာကွရသော ကြောငျးသူကြောငျးသားမြားအတှကျ ဦးလေးနှင့ျ အဒေါျမြား၊ အဈကိုနှင့ျအဈမမြား ဖွဈကွလသေညျ။

သို့ဖွဈစကောမူ စာမေးပှဲမေးခှနျးမြားသညျ စိမျးစိမျးကကြျကကြျ မညျသူ့ထံကိုမှ ပေါကျကွားရိုးမရှိခဲ့ခြေ။ ဒါသညျလညျးကြောငျးဆောငျယဉျကြေးမှု၏ တဈစိတျတဈပိုငျးဟု ကြှနျတောျကတော့ မွငျမိပါသညျ။ သို့သောျ ဓနဥစ်စာနှင့ျ အာဏာတညျးဟူသော ဖကြျမဉြျးတို့ ဝငျလာလြှငျမူ မညျသို့ရှိမညျကို မပွောတတျ။

(င)

ကြောငျးနဘေဝကို ပွောမညျဆိုလြှငျ ကြောငျးသူကြောငျးသားမြား၏ မတေ်တာဘှဲ့ကိုမဖောျပွက ပွည့ျစုံအံ့မထငျ။မိဘ အရိပျအောကျမှလှတျခြိနျ၊ နှလုံးသားကလညျး ကစားခြိနျဆိုတော့ခစြျခွငျးမတေ်တာကို တောင့ျတလာတတျကွသညျမှာဓမ်မတာ။

အတနျးလှှတျပွီဆိုလြှငျ ကြောငျးသားတခြို့က အဆောငျကိုပွနျ၊ ရအေမွနျခြိုးကွသညျ။ ထမငျးစားဆောငျသှားပွီးကမနျးကတနျး ထမငျးစားကွသညျ။ ထို့နောကျတော့ ရှိုးစမိုးဖွင့ျကြောငျးသူမြားအဆောငျ ရှေ့ကနေ ဖွတျလြှောကျကွတော့၏။

ကြောငျးသူတခြို့ကလညျး အဆောငျ ကောျရဈဒါကနလေူလုံးပွကာ သူတို့ အဆောငျရှေ့မှ ဖွတျလြှောကျသှားသောသူကောငျးသားမြားကို တစေ့တစောငျး အကဲခတျကွလသေညျ။ ကြောငျးသားမြားအတှကျမူ မိမိတို့စိတျဝငျစားသောကြောငျးသူမြားကို ထိုသို့ ရိုးခနဲ ရိပျခနဲတှေ့လိုကျရတာကိုက ရငျခုနျစရာ၊ ကွညျနူးစရာ။ သူတို့သညျကား ဓူဝံကွယျကိုပငျ တောငျဘကျသို့ ရှှေ့ရ ရှှေ့ရ ရှှေ့ပဈမညျတကဲကဲ။

သည့ျထကျ ခရီးပေါကျနသေူတို့ကတော့ မိနျးကလေးဆောငျ ဂိတျဝကနေ ဘယျသူဘယျဝါကို တှေ့ခငြျပါသညျဆို ပွီးခေါျတှေ့ကွပါသညျ။ မိနျးကလေးဆောငျမြားက ညနခွေောကျနာရီလောကျအထိ ဖှင့ျပေးထားပါသညျ။ (သဈလှငျကွိုဆိုပှဲမြားနှင့ျတခွားပှဲလမျးမြား ရှိသည့ျအခါမြိုးတှငျ ညကိုးနာရီခန့ျအထိအဆောငျမြားကို ဖှင့ျပေးထားတတျပါသညျ) အဆောငျဂိတျဆီကြောငျးသူကထှကျလာလြှငျ အဲသညျမှာပဲ နှဈယောကျသားဣရွရေ စကားပွောကွပါသညျ။

လူသိရှငျကွား သမီးရညျးစားဖွဈသှားကွလြှငျကားမြားသောအားဖွင့ျ စနေ၊ တနငျ်ဂနှေ ကြောငျးပိတျရကျမြားတှငျကြောငျးဆောငျမြားအနီးတဈဝိုကျ အေးအေးခမြျးခမြျးရှိသောနရောမြိုးတှငျဖွဈစေ၊ စားသောကျဆိုငျမြားတှငျဖွဈစေ ဆုံတှေ့ တတျကွပါသညျ။ ထို့ထကျပို၍ ခစြျမတေ်တာစရောကို ခရီးနယျကြှံတာမြိုးတှလေညျး ရှိကောငျးရှိပမေညျ။ ဒါကတော့ တဈကဏ်ဍ။

ညည မိနျးကလေးအဆောငျမြားရှေ့ သှားပွီး ဂဈတာတီး သီခငြျးဆိုကွတာကလညျး ကြောငျးဆောငျမြား၏ အစဉျအလာယဉျကြေးမှုတဈရပျ။ တခြို့ကမိမိေ ကွှနသေော ကြောငျး သူရှိရာအဆောငျရှေ့ကို သူငယျခငြျးမြားနှင့ျ အတူသှားပွီး သီခငြျးကလေးမြားဖွင့ျ ကွူတတျကွသညျ။ အဆငျပွသေည့ျအခါလညျးရှိ၊ တပျခေါကျပွနျရသည့ျအခါလညျး ရှိလေ၏။

အခစြျဇာတျလမျးမြားရှိသညျဆိုတော့ အသညျးကှဲဇာတျဝငျခနျးမြားကလညျး မလှှဲသာမရှောငျသာခြေ။ သူငယျခငြျးမြားကယမကာဖွင့ျကုစားဖို့ အကွံကောငျး ဉာဏျကောငျးတှပေေး၍မူးယဈရီဝရေငျး ငိုခငြျးဖှဲ့ ကွတာလညျး မရှား။ ရောဂါရင့ျတုနျးမှာတော့ မရူှ နိုငျ မကယျနိုငျကွ။ နောငျတော့လညျးအခြိနျကကုစားသှားသညျသာ။

ကြှနျတောျသညျလညျး နှလုံးသား၏စကြှေနျ ဖွဈခဲ့ဖူးပါသညျ။ နောကျဆုံးနှဈမှာ လှပြိုဖွူတဈဦးကို ကြှနျတော့ျနှလုံးသားက လကျညှိုးထိုးပွခဲ့ပါသညျ။ သို့သောျ မွားနတျမောငျကသူ့လေးကို မတငျခဲ့။ ကြှနျတော့ျမှာ အတောျကလေးခံစားခဲ့ရသညျ။ နောကျတော့ ယခုဘဝကွငျဖောျနှင့ျ တှေ့ခါမှ မွားနတျမောငျက အခါတောျပေးလတေော့ရာ ကြှနျတောျတို့မှာ နဖူးစာရှာလညျကာ ဆုံစညျး ခဲ့ရပါတော့သညျ။ ဒါသညျပငျ ဘဝ။

ကြောငျး ဆောငျနဘေဝတှငျအမြား အကြုးိ ကိုဆောငျပေးရတာမြုးိ မြားလညျး ရှိပါသည။ျ အဆောငျမြားတှငျ ကြောငျး ဆောငျသာယာရေးကောျမတီမြားကို အမြားသဘောဆန်ဒဖွင့ျ ရှေးခယြျဖှဲ့စညျးကွပါသညျ။ အဓိကက ကြောငျးဆောငျနေ ကြောငျးသားကြောငျးသူမြား စားရေး နရေေးအတှကျ ပါ။ အဆိုပါကောျမတီတှငျ ကြှနျတောျ နှဈနှဈခှဲကွာ ပါဝငျခဲ့ရပါသညျ။

အဆောငျနေ ကောျမတီဝငျမြားက အဆောငျသူအဆောငျသားမြား နေ့စဉျစား သောကျရေးအတှကျ အလှည့ျကဈြေးဝယျလိုကျကွရပါသညျ။ ထိုကောျမတီဝငျသညျ တောျတည့ျမှနျကနျလြှငျ၊ ဈေးဝယျကြှမျးကငြျလြှငျ၊ စားဖိုဆောငျထမငျးခကြျမြားနှင့ျပါးပါးနပျနပျ ဆကျဆံတတျလြှငျ လူအမြား ဟငျးကောငျး ပိုစားရပါသညျ။ တဈလတဈခါ မွိုးမွိုးမွကျမွကျ စားကွရအောငျအဆောငမျ ူှ း မြားက ”ဂရငျး ဒငျနာ”ဆွိုပးီ စီစဉျပေးတာ မြုးိ လညျးရှိတတျပါသညျ။ ထိုအခါမြိုးဝယျ ကြောငျးသူကြောငျးသားတှအေူစိုကွရသညျပေါ့။

ကြှနျတောျမှတျမိသလောက ျထိုစဉျကအဆောငျကွေးသညျတဈလ ၁၂ဝ ကပြျ။ ကြောငျးလခက တဈလ ၆ဝ ကပြျဟု ထငျပါသည။ျ ထိုငှဖွေင့ျ မနကျစ ာ၊ ညစာ ထမငျး ဟငျးနှဈနပျစားရပါသညျ။ မနကျစာက မြားသောအားဖွင့ျ အသီးအရှကျ နှင့ျပဲဟငျးတို့ဖွဈပွီ ညနစောတှငျမူ အသားငါး ပါသညျ။ ထမငျးကိုဒနျအိုးကွီးမြားဖွင့ျ ခပြေးထားပွီး ကွိုကျသလောကျ ထည့ျစား။ဟငျးကတော့ ပုံစံခှကျထဲမှာ ပါတာနှင့ျ တငျးတိမျရပါသညျ။

တခြို့က တက်ကသိုလျကြောငျးသားမြားကို ပုံစံခှကျဖွင့ျကြှေးသညျမှာ တမင ျ နာမျနှိမျတာဆိုပွီး ဘဝငျမ ကကြွ။ သညျလို စီမံသူ အာဏာပိုငျမြား၏ စိတျရငျးအခံက ဘာလဲဆို ခွငျးကိုမူသူတို့ပဲသိပါလိမ့ျမည။ျ မညျသို့ဆိုစတေက်ကသိုလျကြောငျးတောျသူကြောငျးတောျသားတှေ ပုံစံခှကျမြားဖွင့ျ ညစားကွရသညျကမူအမွငျမတောျ ဆငျတောျနှင့ျ ခလောကျဆိုတာမြိုး ဖွဈနတောတော့ အမှနျ။

နောကျတော့ ထမငျးအုပျနှင့ျ၊ ထမငျးပနျးကနျ၊ ဟငျးပနျးကနျနှင့ျ ဟနျကပြနျကြ ဖွဈလာသညျကို ဝမျးသာစရာ တှေ့ရပါသညျ။

တက်ကသိုလျဟူသညျ ဗြူရိုကရစေီအုပျခြုပျရေး ယန်တရားနှင့ျအသိပညာရှငျ အတတျပညာရှငျမြားကိုလေ့ကငြ့ျမှေးထုတျပေးရာဌာနဖွဈပါသည။ျ သည့ျအတှကျ တက်ကသိုလျသငျတနျးသားမြားနှင့ျလြောျညီသော အဆင့ျအတနျး၊ ပတျဝနျးကငြျကို ဖနျတီးတညျဆောကျပေးရနျ လိုပါသညျ။ သို့မှသာ နိုငျငံ့ရှေ့ရေးက လှပပမေညျ။ အကွောငျးမူ သူတို့တဈတှေ ဘှဲ့ရပွီးလြှငျ နိုငျငံ့တာဝနျကို ပခုံးပွောငျး ထမျးဆောငျကွရတော့မညျကိုး။

သညျအခါ သူတို့က အရညျအသှေးနိမ့ျကနြလြှေငျ၊စိတျဓာတျအဆင့ျအတနျး မမွင့ျမားလြှငျ တိုငျးပွညျကွီးဘာဖွဈသှားမညျနညျး။ သညျမေးခှနျးကိုတော့ ကြှနျတောျဖွစေရာမလိုဟု ထငျပါသညျ။

အမြိုးသားခေါငျးဆောငျကွီး ဗိုလျခြုပျအောငျဆနျးတို့ကြောငျးသားဘဝက အငျ်ဂလိပျအစိုးရသညျ ရနျကုနျတက်ကသိုလျ၌ ကြောငျးအိပျကြောငျးစားထားသညျမှာ အဓိပ်ပာယျမဲ့တော့မဟုတျတနျရာ။ မွနျမာနိုငျငံအကြိူးအတှကျမဟုတျဟု ဆိုစေဥးီ ၊ တက်ကသိုလျကြောငျးသားကြောငျးသူမြားကို နောငျတဈခတျေ၏ခေါငျးဆောငျမြားအဖွဈ လေ့ကငြ့ျပြိုးထောငျပေးလိုကျတာကတော့ သခြောပါသညျ။

(စ)

ရာသီစကျဝနျးဟူသညျကား မရပျနား။ သုံးနှဈသုံးမိုးသညျပွည့ျခဲ့လပွေီ။ စာသငျသားတို့သညျလညျး ပုရဈဖူးမှသညျ စိမျးလနျးငှားစှင့ျသော ရှကျကွီးဖားဖား ဖွဈခဲ့လပွေီ။ နပေူမိုးရှာမရှောငျ စိုကျခငျးထဲမှာ စိုကျဟယျပြိုးဟယျမို့ ဖွူဖွူပြော့ပြော့တှပေငျ နလေောငျခံအသားအရနှေင့ျ ဖွဈနကွေပွီ။

ကြောငျးပိတျပွီ။ ကြောငျးပွီးပွီဆိုသောအခါ နေ့နေ့ညညတပူးတှဲတှဲနလောခဲ့ကွသော ကြောငျးဆောငျသူ ကြောငျးဆောငျသားတို့သညျ အထူးပငျ တုနျလှုပျမိကွလသေညျ။ ကြောငျးသားဘဝ ဇာတျသိမျးပွီး လူကွီးဘဝ ရုနျးကနျလှုပျရှားကွရတော့မညျဆိုသောအခါ မရမေရာလညျး ဖွဈကွရသညျ။ ယခငျက စိုကျပြိုးရေး တက်ကသိုလျမှ ကြောငျးပွီးလြှငျ အလုပျတနျးရခဲ့သောျလညျးကြှနျတောျတို့နှဈတှငျမူ ထိုသို့မဟုတျတော့။ သညျတော့ ဘဝရှေ့ရေးက တိမျဖုံးပါလို့ လမသာဆိုသလို ဖွဈနလေသေညျ။

မညျသို့ဆိုစေ အခြိနျတနျ အိမျပွနျရစမွဲ။ အဆောငျမြားမှကြောငျးသူကြောငျးသားမြား တဈသုတျပွီးတဈသုတျ ပွနျကွသညျ။ ကြောငျးက ကားကွီးမြား စီစဉျပေးသညျ။ ဘူတာပလကျဖောငျးပေါျမှာ သုံးနှဈစာ ပစ်စညျးပစ်စယမြား၊ စာအုပျသတေ်တာမြားကအပွည့ျ။ ကြောငျးသူကြောငျးသားမြား၏ ရငျထဲမှာ သုံးနှဈစာအသိပညာနှင့ျ ခံစားခကြျမြားက အပွည့ျ။

ကြှနျတောျနှင့ျ အခနျးဖောျတို့ ရဆေငျးမှအပွနျက ဧပွီလဆနျး ညတဈည။ ရာသီက ပူအိုကျသညျ။ ညအမှောငျဝယျ ကြောငျးဆောငျမြားဆီက မီးလုံးမြားက မမှိန့ျတမှိနျ။ ကြှနျတောျတို့ လာခါစကကဲ့သို့ပငျ အဆောငျမြားသညျ တိတျဆိတျငွိမျသကျလကြျ ညအမှောငျထဲမှာ ငုတျတုတျထိုငျနကွေသယောငျ။

ကားကွီးက ဘီးစလိမ့ျပွီ။ နောကျတော့ အရှိနျနှင့ျ ပွေးပါလေ၏။ ရဆေငျးတက်ကသိုလျနှင့ျ ကြောငျးဆောငျမြားမှ မီးရောငျမြားသညျ ဝေး၍ဝေး၍၊ နောကျတော့ မှိနျ၍မှိနျ၍ ကနြျရဈသညျ။အဆောငျနဘေဝကရခဲ့သော သငျခနျးစာမြားကမူ မနေ့တဈနေ့ကလိုပငျ လတျဆတျနဆေဲ။ ပွီးတော့ ရငျထဲမှာ ထငျလငျးနဆေဲ။     ။

အမျိုးအစား - အက်ဆေး

"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."