စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္က နန္းက်နယ္ေျမ

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္က နန္းက်နယ္ေျမ

စက္တင္ဘာလထုတ္-၂၀၁၅၊ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၂၇)မွ သတင္းေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

ေက်ာ္မ်ဳိးထြန္း ေရးသည္။

နံနက္ခင္း၏ ေရွ႕ေျပးအလင္းေရာင္တို႔ေအာက္ဝယ္  စိမ္းညိဳ႕ ညိဳ႕ေတာင္စြယ္ေတာင္တန္းမ်ားမွာ ျမဴမင္းလြင္တို႔၏ လႊမ္းၿခဳံအုပ္မိုးျခင္းကို ခံေန ရသည္။

ထိုေတာင္စြယ္ေတာင္တန္းတို႔အလယ္တြင္ အခိုင္အမာ ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ ေနအိမ္တိုက္တာမ်ား၊ ေစ်းဆိုင္ခန္းမ်ား၊ ကြန္ကရစ္လမ္းမ်ား၊ အေဝးမွပင္ လွမ္းျမင္ႏိုင္သည့္ ဟုိတယ္ႀကီးမ်ား၊ဟိုတစ္စု ဒီတစ္စုထိုးထိုးေထာင္ေထာင္ ထြက္ေနသည့္ ေဆာက္လက္စ အထပ္ျမင့္အေဆာက္အအံုမ်ားသည္လည္း ျမဴခိုးမ်ားၾကားဝယ္ ၿငိမ္ကုပ္ေနၾကသည္။

       ဧရိယာစတုရန္းမုိင္ ၃,၉ဝဝ ခန္႔က်ယ္ဝန္းေသာ ကိုးကန္႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည့္ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ အပါအဝင္ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ယခုႏွစ္အေစာပိုင္းက ယခင္ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း ဦးဖုန္ၾကားရွင္ဦးေဆာင္ သည့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသားဒီမိုကရက္တစ္ မဟာမိတ္တပ္မေတာ္ (Myanmar National Democratic Alliance Army- MNDAA)ႏွင့္ ျမန္မာတပ္မေတာ္တို႔ တစ္ေက်ာ့ျပန္တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ရာတြင္ စစ္တလင္းျဖစ္ခဲ့ရသည္။

       တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေသာင္းႏွင့္ခ်ီေသာ ေဒသခံ ကိုးကန္႔ လူမ်ဳိးမ်ားမွာ တ႐ုတ္နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ ထြက္ေျပးခိုလံႈခဲ့ရၿပီး အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားမ်ားမွာလည္း စစ္ေဘးလြတ္ရာ ျပည္တြင္းေဒသမ်ားသို႔ တိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသည္။

       တိုက္ပြဲကာလအတြင္း အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယၲရားမ်ား ရပ္ဆိုင္းသြားၿပီး ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားသည့္ ေဒသခံစစ္ ေရွာင္မ်ား၏ ေနအိမ္တိုက္တာအေဆာက္အအံု အားလံုးနီးပါး မွာလည္း ေဖာက္ထြင္းခံခဲ့ရသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေမာ္ကြန္းကို ေျပာျပသည္။

       တစ္ခ်ိန္က တ႐ုတ္ေလာပန္ (သူေဌး) တို႔ က်င္လည္ရာ    ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီဟိုတယ္ႀကီးမ်ား၊ ေလာင္းကစား႐ံုႀကီးမ်ား၊ အႏွိပ္ခန္းမ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ ေစ်းဆိုင္မ်ား၊ ပ်ားပန္းခပ္မွ် လႈပ္ရွားသြားလာေနသည့္ ခရီးသြားမ်ား၊ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ လာေရာက္လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားျဖင့္ ဂုဏ္ ယူဝင့္ၾကြားေလာက္စရာ အေျခအေနမ်ား ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ဖူးသည့္ ကိုး ကန္႔ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ၿမိဳ႕ေတာ္ေလာက္ကိုင္သည္ ယခုအခါ နန္းခ်ခံလိုက္ရေသာ ဘုရင္တစ္ပါးလိုပင္။

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္က ၿမိဳ႕

       ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္ ၁ဝ ရက္က MNDAA မွ တစ္ဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ေသာ္လည္း ကုန္းၾကမ္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေမာ္ထိုက္ၿမိဳ႕ (ယခင္ေမာ္ထိုက္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ)တို႔တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိၿပီး ကိုးကန္႔ ဒုကၡ သည္ ရွစ္ေထာင္ခန္႔မွာ တ႐ုတ္နယ္စပ္၌ တိမ္းေရွာင္ခိုလံႈေနရဆဲ ျဖစ္သည္။

       အဆိုပါေဒသမ်ားရွိ အစိုးရ႐ုံးမ်ား၊ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဆး႐ုံမ်ား၊ ေက်းလက္က်န္းမာေရးဌာနမ်ားမွာ ယခုအခ်ိန္အထိ  ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ျခင္းမရွိသလို ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လည္း ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။

       ကိုးကန္႔ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသတြင္ တိုက္ပြဲမ်ား အျပင္းအထန္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၇ ရက္၌ ရက္ေပါင္း ၉ဝ သက္တမ္းရွိသည့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔ကို စတင္ထုတ္ျပန္ခဲ့ ၿပီး ေမလ၌ ယင္းအမိန္႔ကို ရက္ေပါင္း ၉ဝ သက္တမ္း ထပ္တိုး    ခဲ့သည္။

       ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္ ၁၇ ရက္တြင္ ေဒသတြင္းအေျခအေန မတည္ၿငိမ္ေသးသျဖင့္ တတိယအႀကိမ္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရက္ ေပါင္း ၉ဝ ထပ္မံတိုးျမႇင့္ခဲ့ျပန္သည္။ ယခုတိုးျမႇင့္လိုက္သည့္ စစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလမွာ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၆ ရက္အထိ အက်ဳံးဝင္မည္ ျဖစ္ရာ လာမည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကို ယင္းစစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးကာလအတြင္း က်င္းပရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

       ကိုးကန္႔ေဒသတြင္ ယခင္ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ ၾကသည့္ ဦးယန္မိုးလ်ံႏွင့္ ဦးဖုန္ၾကားရွင္တို႔အၾကားျဖစ္ပြားခဲ့ သည့္ ပဋိပကၡ၊ ဦးဖုန္ၾကားရွင္ႏွင့္ အစိုးရ၊ လက္ရွိေခါင္းေဆာင္ ဦးပယ္ေစာက္ခ်ိန္တို႔အၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ပဋိပကၡမ်ားအပါ အဝင္   ပဋိပကၡငါးႀကိမ္ခန္႔ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တိုက္ပြဲ မွာအျပင္းထန္ဆံုးႏွင့္ အထိအခိုက္ အပ်က္အစီး အမ်ားဆံုး ျဖစ္သည္။

       ကိုးကန္႔ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ၌ ယခုကဲ့သို႔ တပ္မ ေတာ္မွ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္းသည္လည္း ပထမဆံုး အႀကိမ္ ပင္ျဖစ္သည္။

       တိုက္ပြဲမ်ား ရပ္စဲသြားၿပီးေနာက္ တ႐ုတ္နယ္စပ္၌ ခိုလံႈေန သည့္ စစ္ေရွာင္ကိုးကန္႔လူမ်ဳိးမ်ား၊ ျပည္တြင္းေဒသအသီးသီးမွ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား၊ တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားလုပ္ငန္းရွင္အခ်ဳိ႕ ဝင္ေရာက္လာသျဖင့္ အနည္း ငယ္ ျပန္လည္စည္ကားေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕၏ လက္ရွိလံုၿခံဳေရးအေျခအေနမွာ စိုးရိမ္ေနရဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

       လမ္းဆံုလမ္းခြမ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕မွ လံုၿခံဳေရး ရယူထားၿပီး ၿမိဳ႕အဝင္ အထြက္ေနရာမ်ား၌လည္း စစ္ေဆးေရး ဂိတ္မ်ား ခ်ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ တပ္မေတာ္မွ ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္မ်ားျဖင့္ ၿမိဳ႕အႏွံ႔ ကင္းလွည့္ေလ့ရွိသလို အစိုးရ႐ုံးမ်ား၊ ဟုိတယ္မ်ားႏွင့္ ေဆာက္လက္စ အထပ္ျမင့္အေဆာက္အအံု မ်ား၏ ေခါင္မိုးမ်ားေပၚတြင္လည္း အသင့္ေနရာယူထားသည့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ လက္ေျဖာင့္တပ္သား(စႏိုက္ပါ)မ်ားကို ေတြ႕ ျမင္ရသည္။

       ကုိးကန္႔တပ္ဖြဲ႔က ေလာက္ကိုင္ကို ဝင္ေရာက္တုိက္ခိုက္မည္ ဆိုသည့္ မၾကာခဏထြက္ေပၚေနေသာ ေကာလာဟလမ်ား ေၾကာင့္ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔ေနရသည္ဟု ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာျပသည္။

”မၾကာခဏသတင္းေတြ ထြက္ေနေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ မေပါ့ဆပါဘူး။ အဲဒီေကာလာဟလက တကယ္ ဟုတ္ဟုတ္၊ မဟုတ္ဟုတ္ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ဂ႐ုတစိုက္ လုပ္ေနပါ တယ္” ဟု ေလာက္ကိုင္ခ႐ုိင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွဴး႐ုံးမွ အမည္မေဖာ္လိုသူ ရဲအရာႀကီးတစ္ဦးက ရွင္းျပသည္။

       ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုင္ ၂၇ ရက္က ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ကို ကိုးကန္႔ တပ္ဖြဲ႕မွ လာေရာက္တိုက္ခိုက္မည္ဆိုသည့္ ေကာလာဟလမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚလာၿပီး ယင္းေန႔ ညေနပိုင္းတြင္ ၿမိဳ႕တြင္း လမ္းမ်ားေပၚ၌ လူသူမရွိသေလာက္နီးပါး တိတ္ဆိတ္ ေျခာက္ကပ္သြားသည္ကို ေမာ္ကြန္းက ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရသည္။

       ေလာက္ကိုင္ခ႐ုိင္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ ေဆြက ”လံုၿခံဳေရးအရ အခုေတာ့ အညိဳေရာင္ေလာက္ပဲ ရွိဦး မယ္။ လံုးဝအျဖဴဆြတ္ဆြတ္ႀကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ ယူနီ ေဖာင္းလဲၿပီး ဒီထဲေရာက္လာရင္ ဘာမွန္းမသိေတာ့ဘူးေလ။ လူေတြ ေရာေရာေထြးေထြးျဖစ္ေနတာေပါ့” ဟု ေျပာျပသည္။

       နယ္ေျမတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးလုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အိမ္နီး ခ်င္းတ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမွာ အလြန္အေရးပါ ေၾကာင္း၊ ၄င္းတုိ႔၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမရွိဘဲ လံုၿခံဳေရးလုပ္ ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ မလြယ္ကူေၾကာင္း ၄င္းက ဆက္လက္ ေျပာျပသည္။

       ”အေမွာင္ထဲကလူက အလင္းထဲကလူထက္ အားသာတာ ေပ့ါ။ အလင္းထဲကလူ ဘယ္လိုေနေနတာလဲဆိုတာကို ျမင္ေနရ ေတာ့ အားနည္းခ်က္ရွိတယ္ေလ” ဟု ရွင္းျပသည္။

       ကုန္းၾကမ္းႏွင့္ ေမာ္ထိုက္ၿမိဳ႕ၾကားရွိ စစ္သူႀကီးေတာင္ကုန္း တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိၿပီး ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႕မ်ား စခန္းခ် တပ္စြဲထားသည့္ေနရာႏွင့္ နီးကပ္ေနသည့္ ဟံုအိုင္နယ္စပ္ကုန္ သြယ္ေရးဂိတ္ကို ပိတ္ထားရသည္။

       လံုၿခံဳေရးစိတ္မခ်ရသျဖင့္ ယင္းေဒသရွိ ဒုကၡသည္မ်ားကို ကယ္ဆယ္ေရးပစၥည္းမ်ား သြားေရာက္ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္းလည္း ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ကယ္ဆယ္ ေရးလုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားက ေျပာသည္။

မလံုၿခံဳေသးသည့္ဘဝမ်ား

       သံေခ်းတက္ေနသည့္ သြပ္ျပားေဟာင္းမ်ား၊ ဝါးကပ္မ်ား၊ တာေပၚလင္စမ်ားျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ လူတစ္ရပ္ အျမင့္ ပင္ မရွိေသာ ေျမစုိက္တဲအိမ္ငယ္ေလးမ်ားမွာ တ႐ုတ္နယ္စပ္ အေဝးေျပးလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရေသာ ေခတ္မီတိုက္ တာ အေဆာက္အအုံမ်ားႏွင့္ သိသိသာသာ ကြဲျပားျခားနားေနသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ခုတ္ထန္ေက်းရြာသူ အသက္ ၂ဝ ဝန္းက်င္ရွိ မေရွာက္ေကာ္သည္ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ ခြာၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲသို႔ ထြက္ေျပးဝင္ေရာက္လာၾကသည့္ စစ္ ေရွာင္ဒုကၡသည္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာထဲမွ တစ္ေယာက္ ျဖစ္သည္။

       မေရွာက္ေကာ္ႏွင့္ အျခားေသာ ခုတ္ထန္ေက်းရြာသူ၊ ေက်းရြာသား ၂ဝဝ ခန္႔သည္ နယ္ေျမခ်င္း ထိစပ္ေနေသာ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံ၊ လင္ခ်န္းခ႐ုိင္၊ နန္ဆန္-မုန္တိန္ကားလမ္းေဘးရွိ ရွန္ခြၽန္ ခ်င္းေဒသ၌ ယာယီတဲမ်ားထိုးၿပီး လာေရာက္ ခိုလံႈေနၾကသည္မွာ ေျခာက္လခန္႔ပင္ ရွိၿပီျဖစ္သည္။

       ”ဒကစမွဴး(ေဒသကြပ္ကဲေရးမွဴး)ကိုယ္တိုင္က မျပန္ခိုင္း ဘူးဆိုေတာ့ မျပန္ရဲဘူးေလ။ ျပန္ေတာ့ ျပန္ခ်င္ၿပီ။ နည္းနည္းပါ လာတဲ့ ပိုက္ဆံေတြလည္း စားလို႔ကုန္ၿပီ”ဟု ျပည့္ၿဖိဳးေသာ ခႏၶာ ကိုယ္ေပၚတြင္ ပန္းေရာင္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့တီရွပ္ႏွင့္ ေဘာင္းဘီတိုဝတ္ ဆင္ထားေသာ မေရွာက္ေကာ္က ေျပာျပသည္။

       မေရွာက္ေကာ္တို႔သည္ တိုက္ပြဲစတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေဖ ေဖာ္ဝါရီလဆန္းမွစ၍ ထြက္ေျပးလာခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရ က တစ္အိမ္ေထာင္လွ်င္ ဆန္တစ္ထုပ္ႏႈန္း ေထာက္ပံ့မႈကလြဲ၍ ျမန္မာအစိုးရအပါအဝင္ အျခားေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ လာ ေရာက္ေထာက္ပံ့ကူညီမႈမ်ား မရွိေသးဟုဆိုသည္။

       က်န္းမာေရးႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ေတာ့ သူတို႔ကို တ႐ုတ္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားက တစ္လတစ္ႀကိမ္ လာေရာက္ ေဆး ကုသေပးလ်က္ရွိသည္ဟု မေရွာက္ေကာ္က ဆိုသည္။

       တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္မ်ဥ္းႏွင့္  ကိုက္အနည္းငယ္သာ ကြာ ေဝးသည့္ မာလုအိုက္ဖန္ေက်းရြာသည္လည္း လံုၿခံဳေရးစိတ္မခ်ရ သျဖင့္ ခ်င္းေရႊေဟာ္ၿမိဳ႕အနီးသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနရာခ်ထားေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်င္းေရႊေဟာ္ၿမိဳ႕ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးျပည့္ ၿဖိဳးေမာင္က ေျပာျပသည္။

       အိမ္ေထာင္စု ၁၄ စု၊ လူဦးေရ ၇ဝ ေက်ာ္ရွိၿပီး ရာဘာ အဓိကစိုက္ပ်ဳိးသည့္ ယင္းကိုးကန္႔ေက်းရြာသည္ ခ်င္းေရႊေဟာ္ၿမိဳ႕ ႏွင့္ တစ္မိုင္ခန္႔သာကြာေဝးသည္။ စစ္ပြဲကာလအတြင္း သူတို႔ရြာ တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား လံုးဝျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းမရွိပါဘဲ ေရႊ႕ေျပာင္းလာခဲ့ရ ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာျပသည္။

       မာလုအိုက္ဖန္ေက်းရြာ၏ သူႀကီး ဦးေလာ္ေလာက္ဝူးက   ”ဘာျပႆနာမွမျဖစ္ဘဲနဲ႔  ရြာလံုးကြၽတ္ေရႊ႕ခိုင္းတာကို စဥ္းစား လို႔ မရဘူး။ ဘယ္လို ျပန္တင္ျပရမွန္းကို မသိဘူး။ ေလာေလာ ဆယ္ ေနဖို႔ မရွိ၊ စားဖို႔ေတာင္ မရွိလို႔  အားလံုးစိတ္မခ်မ္းသာဘူး”ဟု စကားျပန္မွတစ္ဆင့္ ေမာ္ကြန္းကို ေျပာျပသည္။

 

Photo: Kyaw Myo Htun     တရုတ္ႏုိင္ငံ၊ လင္ခ်န္းခရုိင္၊ နန္ဆန္း-မုန္တိန္ ကားလမ္းေဘးရွိ ကုိးကန္႔ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ ယာယီတဲမ်ား

ရပ္တည္ဖို႔ ခက္ခဲ

       တိုက္ပြဲကာလအတြင္း တ႐ုတ္နယ္စပ္ရွိ ဒုကၡသည္စခန္း မ်ားတြင္ သြားေရာက္ေနထိုင္ျခင္းမရွိဘဲ နန္ဆန္ၿမိဳ႕ေပၚ၌ အခန္း ငွား ေနထိုင္ၾကသူမ်ားမွာ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈမ်ား မရရွိခဲ့ၾကေပ။ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ လက္ရွိ တိုက္ပြဲမ်ား ရပ္စဲ သြားၿပီျဖစ္သျဖင့္ နန္ဆန္ရွိ ကိုးကန္႔စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ အမ်ားစု မွာ ေလာက္ကိုင္သို႔ ျပန္သြားၾကၿပီး ဒုကၡသည္ အနည္းငယ္သာ က်န္ရွိေတာ့သည္။

       နန္ဆန္ၿမိဳ႕သို႔ တိမ္းေရွာင္လာသည္မွာ ငါးလခန္႔ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး ပန္းရံလုပ္ကိုင္သည့္ အႀကီးဆံုးသားျဖစ္သူ၏ ဝင္ေငြျဖင့္ မိသားစု စားဝတ္ေနေရးကို ေျဖရွင္းေနရေၾကာင္း အသက္ ၅၅ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးသံုးေယာက္မိခင္ ေဒၚေရွာင္ဟြားက စကားျပန္ကတစ္ ဆင့္ ေမာ္ကြန္းကို ေျပာသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕၊ အမွတ္ ၁ ရပ္ကြက္၊ တံုခ်ိန္မွ ကိုးကန္႔စစ္ ေရွာင္ ဦးရန္စြင့္က တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ နန္ဆန္သို႔ ေနအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာရသျဖင့္ ေနအိမ္ရွိ အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္း အားလံုးနီးပါးမွာ ေဖာက္ထြင္းခိုးယူျခင္းခံခဲ့ရေၾကာင္း ေျပာသည္။

       ”ပစၥည္းေတြအားလံုးက အသစ္ျပန္ဝယ္ရမယ္။ ဘဝလည္း အသစ္က ျပန္စရမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီမွာအလုပ္လုပ္ၿပီး ပိုက္ဆံစု ေနရတာ။ ဒီလကုန္ေလာက္ဆိုရင္ ေလာက္ကိုင္ျပန္မယ္”ဟု ¤င္းက ရွင္းျပသည္။

       ေမာ္ကြန္းက ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့သည့္ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ခံမ်ား ႏွင့္ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား အားလံုးနီးပါးမွာလည္း ဦးရန္စြင့္လို ပင္ ေနအိမ္ေဖာက္ထြင္းခံခဲ့ၾကရသည္။ ကိုးကန္႔စစ္ေရွာင္အခ်ဳိ႕မွာ တ႐ုတ္နယ္စပ္ရွိ နန္ဆန္ၿမိဳ႕ ၌သာမက အနီးရွိ မုန္တိန္ၿမိဳ႕ ၌လည္း သြားေရာက္တိမ္းေရွာင္ခိုလံႈခဲ့ၾကသည္။

       မုန္တိန္ၿမိဳ႕ရွိ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းတစ္ခု၌ ပန္းရန္ အလုပ္သမားအျဖစ္ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ရာတြင္ ေန႔စားခ ယြမ္ ၆ဝ (က်ပ္ ၁၂,ဝဝဝ ခန္႔) သာရရွိသျဖင့္ စားဝတ္ေနေရး အခက္ အခဲမ်ား ႀကံဳေတြ႕ေနရသည္ဟု ကိုးကန္႔စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ ေဒၚရန္ေရွာင္ေဟြးက  ေျပာသည္။

       ”ေလာက္ကိုင္က သူေဌးက အရင္လစာထက္ နည္းနည္း ေလွ်ာ့ေပးၿပီး ျပန္ေခၚေနၿပီ။ မသြားရဲေသးလို႔ ဒီမွာပဲဆက္လုပ္ေန ရတာ”ဟု သူက ဆိုသည္။

ျပန္ေခၚမည့္အစီအစဥ္

       တရုတ္ႏိုင္ငံအတြင္း၌ နယ္စပ္မ်ဥ္းတစ္ေလွ်ာက္ တိမ္း ေရွာင္ခိုလံႈေနသည့္ ကိုးကန္႔ဒုကၡသည္ ရွစ္ေထာင္ေက်ာ္ကို ယခု လအတြင္း ေလာက္ကိုင္သို႔ ျပန္လည္ေခၚယူရန္ အစိုးရအာဏာ ပိုင္မ်ားက စီစဥ္ေနၿပီျဖစ္သည္။

       ယင္းဒုကၡသည္မ်ားကို ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕မွ ကိုးကန္႔ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖမ်ားမွတစ္ဆင့္ ျပန္လည္ေခၚယူရန္ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ၿမိဳ႕ေပၚ၌ ဒုကၡသည္စခန္း သံုးခုဖြင့္လွစ္ကာ လက္ခံသြားမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း ေလာက္ကိုင္ခ႐ုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ေဆြက ေျပာျပသည္။

       ”တ႐ုတ္ဘက္ကလည္း ျပန္ေခၚခိုင္းေနၿပီ။ လူ႔ရဲ႕သေဘာ သဘာဝအရေတာ့ ကိုယ့္အိမ္ပဲ ကိုယ္ျပန္ခ်င္တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ႕တိုက္ပြဲေနရာက်ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေပးလႊတ္လို႔ မရဘူး”ဟု ၄င္းက ရွင္းျပသည္။

       စစ္ပြဲကာလအတြင္း လက္နက္က်ည္ဆန္မ်ား ထိမွန္မႈ၊ မီး ေလာင္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားေသာ ေဒသကြပ္ကဲေရးစစ္ဌာန ခ်ဳပ္အနီးရွိ မန္ခ်ဴးေက်းရြာကို ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕အဝင္ တုံခ်ိန္သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းၿပီး တန္ဖိုးက်ပ္သိန္း ၅ဝ တန္ လူေနအိမ္အသစ္ အလံုး ၆ဝ  ျပန္ေဆာက္ေပးသြားမည္ဟုလည္း ဦးေက်ာ္ေဆြက ေျပာ ျပသည္။

       ”ရြာက ဘာမွကို မရွိေတာ့ဘူး။ က်ည္ဆန္ရာေတြခ်ည္း ပဲ”ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။

       တပ္ႏွင့္ နီးကပ္ေနသျဖင့္ တိုက္ပြဲအတြင္း က်ည္ဆန္မ်ား၊ ဗံုးဆန္မ်ား ထိမွန္ပ်က္စီးခဲ့သည့္ အျခားေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ေက်း ရြာမ်ားမွ ေနအိမ္အလံုး ၁၄ဝ ကိုလည္း ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ၿပီး တန္ဖိုးက်ပ္ ၃၅ သိန္းတန္ လူေနအိမ္အသစ္မ်ား ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးသြားမည္ဟု ဦးေက်ာ္ေဆြက ေျပာသည္။

       ထို႔ျပင္ အစိုးရက ကိုးကန္႔လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားကို လက္နက္မပါဘဲ အလင္းဝင္မည္ဆို ပါက ဥပေဒအရ အေရးယူမည္မဟုတ္ဟု တ႐ုတ္အင္တာနက္လူ မႈကြန္ရက္တစ္ခုျဖစ္သည့္ ဝီခ်က္(We Chat)ထဲ၌ သတင္းတင္ ထားသည္ဟု ေလာက္ကိုင္ခ႐ုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ေဆြက ဆိုသည္။

       ကိုးကန္႔ေဒသျပင္ပမွ လာေရာက္လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား(အထူးသျဖင့္ႀကံခုတ္လုပ္သား)အခ်ဳိ႕မွာ စစ္ပြဲ ကာလအတြင္း ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႕ကဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားသလို တခ်ဳိ႕မွာ ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႕မွ လစာေပးသျဖင့္ ေၾကးစားအျဖစ္ ဝင္ ေရာက္သြားသူမ်ားလည္းရွိေၾကာင္း ေလာက္ကိုင္အေျခစိုက္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားက ေမာ္ကြန္းကို ရွင္းျပသည္။

       ”ႀကံခုတ္သမားေတြက ေတာထဲမွာပဲ ေနရတာဆိုေတာ့ သူတို႔(ကိုးကန္႔လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ )က လုပ္ခ်င္ရာ လုပ္လို႔ရတယ္။ မလိုက္လည္း သတ္မွာဆိုေတာ့ ပါသြားၾကတာ ေတာ္ေတာ္မ်ား မ်ားရွိတယ္”ဟု ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕မွ ျမန္မာစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

       ဦးေက်ာ္ေဆြကလည္း ယခုလိုေျပာသည္။

       ”တစ္ဖက္(ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႔)က ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး ေခၚသြား တာေတြရွိတယ္။ ယြမ္ ၆ဝဝ (က်ပ္ ၁၂ဝ,ဝဝဝ ခန္႔)၊ ေသနတ္နဲ႔ မူး ယစ္ေဆးဝါးေပးတာေတြရွိတယ္လို႔ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၾကားရ ပါတယ္”

       ခ်င္းေရႊေဟာ္ၿမိဳ႕တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ရပ္ဆိုင္းသြားၿပီးေနာက္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာသည့္ ျပည္တြင္း ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားကို လံုၿခံဳေရးအေျခအေနအရ အလုပ္ သမားလံုၿခံဳမႈစိစစ္ေရးကတ္ျပားမ်ား ထုတ္ေပးလ်က္ရွိသည္။ လက္ရွိ ခ်င္းေရႊေဟာ္ရွိ အလုပ္သမား ၂,ဝဝဝ ေက်ာ္တြင္ အလုပ္ သမားစိစစ္ေရးကတ္ျပား ၅ဝဝ ခန္႔ ထုတ္ေပးၿပီး ျဖစ္သည္ဟု ခ်င္းေရႊေဟာ္ၿမိဳ႕ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးျပည့္ၿဖိဳးေမာင္က ေျပာျပသည္။

       ထိုသို႔လုပ္ရသည္မွာ ”တစ္ဖက္က အေရးႀကီးတဲ့ အေဆာက္ အအံုတို႔၊ လူပုဂိၢဳလ္တို႔ကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ သတင္းေတြ ၾကားေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း နဂိုကတည္းက ေရာေထြးေနတဲ့ ကာလမွာ ထပ္ၿပီးမေရာေအာင္ ကန္႔တဲ့သေဘာ နဲ႔ လုပ္တာပါ”ဟု သူက ေျပာသည္။

       ခ်င္းေရႊေဟာ္မွာ နယ္စပ္ၿမိဳ႕ျဖစ္သျဖင့္ ဒုစ႐ုိက္သမားမ်ား အခ်ိန္မေရြး စိမ့္ဝင္လာၿပီး နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ အဖ်က္အေမွာင့္ လုပ္ ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ လံုၿခံဳေရးတင္းက်ပ္ထား ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းက ဆက္လက္ေျပာျပသည္။

       တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးသြားသည့္အထဲတြင္ ပညာေရးလည္း ပါဝင္သည္။

       ေဒသကြပ္ကဲေရးစစ္ဌာနခ်ဳပ္အနီးရွိ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး႐ုံးမွာလည္း တိုက္ပြဲအတြင္း က်ည္ဆန္မ်ား၊ အေျမာက္ဆန္မ်ား ထိမွန္ထားသည္။ အုတ္နံရံ၊ ေခါင္မိုးမ်ား၌ လက္နက္ထိမွန္ထားသည့္ အေပါက္ရာမ်ားကို ေတြ႕ရသည္။

       ကိုးကန္႔ေဒသတြင္ နယ္ေျမေအးခ်မ္းမႈ အထိုက္အေလ်ာက္ ရွိေနၿပီျဖစ္သည့္ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ပင္ စာသင္ေက်ာင္း ေပါင္း ၁ဝ၉ ေက်ာင္းရွိသည့္အနက္ လက္ရွိ ၃၉ ေက်ာင္းသာ ဖြင့္လွစ္ထားသည္။ လံုၿခံဳေရးအေျခအေန မေကာင္းသျဖင့္ ၿမိဳ႕ နယ္၏ အစြန္အဖ်ားေဒသရွိ ေက်ာင္းအမ်ားစုမွာ မဖြင့္လွစ္ႏိုင္ ေသးဟု ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴး ဦးသန္းဝင္းက ေျပာသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားမွာ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေဒသမ်ားသို႔ ျပန္လည္ေျပာင္းေရႊ႕ ၾကရာ ၄င္းတို႔၏ သားသမီးမ်ားမွာလည္း လိုက္ပါေျပာင္းေရႊ႕သြား ၾကသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕တြင္ အထက္တန္းေက်ာင္းႏွစ္ေက်ာင္းရွိ ၿပီး ယမန္ႏွစ္က ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား ၁,၅ဝဝ ခန္႔ တက္ ေရာက္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္ ထက္ဝက္ခန္႔သာရွိေတာ့ သည္ဟု ေလာက္ကိုင္ပညာေရးမွဴး ဦးသန္းဝင္းက ဆိုသည္။

       စာသင္ေက်ာင္း ၉ဝ ရွိေသာ ကုန္းၾကမ္းၿမိဳ႕နယ္တြင္လည္း လံုၿခံဳေရးအေျခအေနအရ ရွစ္ေက်ာင္းသာ ဖြင့္ႏိုင္ေသးသည္။ လက္ရွိတိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသည့္ ေမာ္ထိုက္ၿမိဳ႕ တြင္မူ ေက်ာင္းမ်ားလံုးဝဖြင့္လွစ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။

       နယ္ေျမတည္ၿငိမ္မႈ မရွိေသးသည့္ ကိုးကန္႔ေဒသ၏ လက္ရွိ လံုၿခံဳေရး အေျခအေနမ်ားအရ ပိတ္ထားရသည့္ ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဆး႐ုံမ်ားကို ျပန္ဖြင့္လွစ္လိုပါက ေဒသကြပ္ကဲေရးမွဴး (ဒကစမွဴး)ထံတင္ျပၿပီး ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွသာ ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဌာန ဆိုင္ရာအရာရွိမ်ားက ေမာ္ကြန္းကို ရွင္းျပသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴး ဦးသန္းဝင္းက ”ေအး ခ်မ္းမႈက ၁ဝဝ ရာခိုင္ႏႈန္း အျပည့္မရေသးဘူးေလ။ အခုလည္း ေနာက္ထပ္ ငါးေက်ာင္းဖြင့္ခ်င္တယ္လို႔ ဒကစမွဴး(ေဒသကြပ္ကဲ ေရးမွဴး)ကို တင္ျပထားတယ္။ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွ ဖြင့္ေပးႏိုင္မယ္”ဟု ေျပာျပသည္။

 

စီးပြားေရးေတြ ထိခိုက္

       ခ်င္းေရႊေဟာ္-ေလာက္ကိုင္-ရန္လံုက်ဳိင္း ကားလမ္းေဘး တစ္ေလွ်ာက္ စိုက္ပ်ဳိးထားသည့္ ႀကံခင္းမ်ား၊ စပါးခင္းမ်ားႏွင့္ ရာ ဘာစိုက္ခင္းမ်ားက စိမ္းစို၍ေနသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံလုပ္ ထြန္ စက္မ်ားျဖင့္ ထြန္ရက္ေနသူမ်ား၊ ပ်ဳိးႀကဲေနသူမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ ျမင္ရသည္။

       ယခင္ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္ ဦးဖုန္ၾကားရွင္လက္ထက္က တည္းက ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွံအျဖစ္ စိုက္ပ်ဳိးခဲ့သည့္ႀကံမွာ ဝင္ ေငြ အမ်ားဆံုးရသည့္ သီးႏွံတစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ႀကံတန္ခ်ိန္       ေျခာက္သိန္းခန္႔ ထြက္ရွိသည္ဟုဆိုသည္။

       (ေလာက္ကိုင္ခရိုင္စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနရံုးမွ စာရင္း ဇယားမ်ား အဆိုအရ စိုက္ပ်ဳိးေျမ ၇၅,ဝဝဝ ဧကေက်ာ္ရွိၿပီး ေျပာင္း ၂၅,ဝဝဝ ဧက၊ ႀကံ ၂ဝ,ဝဝဝ ဧက၊ စပါး ၁၄,ဝဝဝ ဧက၊ လယ္ ၇,၃ဝဝ ဧက၊ လက္ဖက္ ၆,၉ဝဝ ဧကႏွင့္ ရာဘာ ၂,၆ဝဝ ဧကစိုက္ပ်ဳိးသည္ဟုဆိုသည္။)

       ထြက္ရွိလာသည့္ႀကံမ်ားကို တ႐ုတ္အစိုးရပိုင္နန္ဝါႏွင့္ ခမ္းဖုန္းကုမၸဏီတို႔က ကိုးကန္႔ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသဦးစီး အဖြဲ႕ႏွင့္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆို၍ ႏွစ္စဥ္ဝယ္ယူသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ႀကံတန္ခ်ိန္ ေျခာက္သိန္းခန္႔ကို ယင္းတ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ားသို႔ တင္ ပို႔ေရာင္းခ်ခဲ့သည္ဟု ေလာက္ကုိင္ခ႐ုိင္စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးမွဴး ဦးစိုင္းသန္းေအာင္က ေျပာျပသည္။ ႀကံတစ္တန္လွ်င္ ယြမ္ ၄ဝဝ ခန္႔ ေပါက္ေစ်းရွိရာ တန္ခ်ိန္ေျခာက္သိန္းဆိုလွ်င္ ယြမ္သန္း ၂၄ဝ ေက်ာ္ ဝင္ေငြရရွိသည့္ သေဘာျဖစ္သည္။

       တိုက္ပြဲမျဖစ္မီ ဇန္နဝါရီလအတြင္း ႀကံခုတ္ခြင့္ရခဲ့ၾကေသာ္ လည္း တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ေပၚလာသည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလဆန္းမွ မတ္ လေနာက္ဆံုးပတ္အထိ ႀကံခုတ္မႈရပ္ဆိုင္းခဲ့ရေၾကာင္း၊ ႀကံ ေတာင္သူမ်ား မနစ္နာေစရန္ ဒကစမွဴးကိုတင္ျပၿပီး မတ္လ ကုန္မွ ဇြန္လအလယ္အထိ ႀကံခုတ္ယူခဲ့ရာ တန္ခ်ိန္ ႏွစ္သိန္းခြဲခန္႔ ခုတ္ယူရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေလာက္ကိုင္ခ႐ုိင္ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးမွဴး ဦးစိုင္းသန္းေအာင္က ေျပာျပသည္။

       ”တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ေနရာဆို ကားနဲ႔ ဘယ္လိုသြားသယ္ မလဲ။ အထူးသျဖင့္ ေျမာက္ဘက္အျခမ္းက ကုန္းၾကမ္းၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ေမာ္ထိုက္ဘက္မွာ တခ်ဳိ႕က်န္သြားတာေတြရွိတယ္”ဟု ၄င္းက ရွင္းျပသည္။

       တိုက္ပြဲအတြင္း လက္နက္ႀကီးမ်ား က်ေရာက္ေပါက္ကြဲ သျဖင့္ ႀကံခင္းအခ်ဳိ႕ မီးေလာင္ပ်က္စီးသြားၿပီး ေတာင္သူမ်ား ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရ၍ လံုးဝမခုတ္လိုက္ရသည့္ ႀကံခင္း မ်ားလည္း ရွိသည္ဟု ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ခုတ္ထန္ရြာမွ ႀကံ ေတာင္သူမ်ားက ေျပာသည္။

       ႀကံ ၆ဝ ဧကစိုက္ပ်ဳိးထားသည့္ ေဒသခံကိုးကန္႔ေတာင္သူ မေရွာက္ေကာ္က ”ဒီႏွစ္ ႀကံမခုတ္လိုက္ရဘူး။ အကုန္မီး႐ႈိ႕ခံရလို႔ ပ်က္ကုန္ၿပီ။ ရြာျပန္လို႔ရရင္ေတာင္ ျပန္စုိက္ဖို႔ အရင္းအႏွီး မရွိ ေတာ့ဘူး”ဟု ညည္းတြားသည္။

       သို႔ျဖစ္ရာ ယခုႏွစ္တြင္ ႀကံတန္ခ်ိန္ ၃၈ဝ,ဝဝဝ ခန္႔သာ တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့သျဖင့္ ယမန္ႏွစ္က စံခ်ိန္တင္ထြက္ရွိခဲ့သည့္ ႀကံတန္ ခ်ိန္ ေျခာက္သိန္း၏ ၇ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိေၾကာင္း ခ႐ုိင္ စိုက္ပ်ဳိး ေရး႐ုံးက ဆိုသည္။

       လံုၿခံဳေရးအေျခအေနအရ ျပန္ မဝင္လာၾကေသးသည့္ ကုိး ကန္႔ေတာင္သူအခ်ဳိ႕ရွိေနေသးေၾကာင္း၊ အခ်ိန္မီျပန္လည္ဝင္ ေရာက္ၿပီး ဂ႐ုတစိုက္လုပ္ကိုင္ျခင္းမရွိပါက လာမည့္ႏွစ္၌လည္း ႀကံအထြက္ေလ်ာ့သြားႏိုင္ေၾကာင္း ဦးစုိင္းသန္းေအာင္က ရွင္း ျပသည္။

       တိုက္ပြဲကာလအတြင္း ရိတ္သိမ္းခူးဆြတ္ရမည့္ အခ်ိန္ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ေနသည့္ ႀကံႏွင့္ လက္ဖက္မွလြဲ၍ က်န္သီးႏွံမ်ားမွာ စိုက္ပ်ဳိးခ်ိန္မဟုတ္သျဖင့္ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးျခင္းမရွိေၾကာင္း သိရသည္။

       တိုက္ပြဲအတြင္း နစ္နာဆံုး႐ႈံးခဲ့သည့္ ႀကံစိုက္ေတာင္သူမ်ား ကို တ႐ုတ္ကုမၸဏီက ေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ျဖစ္ၿပီး အစိုးရမွ လည္း စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑ေထာက္ပံ့ေရးအတြက္ ျပန္လည္ဝင္ ေရာက္လာသည့္ ေဒသခံအိမ္ေထာင္စုမ်ား၏ စာရင္းအခ်က္ အလက္မ်ား ေကာက္ယူေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေလာက္ကိုင္ခ႐ုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ေဆြက ေျပာသည္။

လံုၿခံဳမႈအေပၚ သံသယရွိၾကဆဲ

       ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္ရွိ ဟိုတယ္၊ တည္းခိုခန္းအခ်ဳိ႕မွာ ပိတ္ထား ၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအမ်ားစုမွာလည္း လုပ္ငန္းမ်ားရပ္ဆိုင္း ထားၾကသည္။ ပိတ္ထားသည့္ ေစ်းဆိုင္ခန္းအခ်ဳိ႕ ျပန္ဖြင့္ရန္ ျပင္ဆင္မြမ္းမံေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ဆိုင္ခန္းအမ်ားစုမွာမူ ကာလ ၾကာရွည္ ပိတ္ထားဆဲပင္ျဖစ္သည္။

       ေလာက္ကုိင္ၿမိဳ႕၊ အမွတ္ ၂ ရပ္ကြက္မွ ကုန္သည္ေဒၚခင္ဝင္း ရီက ”အခုလို တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္သြားေတာ့ အေရာင္းအဝယ္က မရွိေတာ့ဘူးေလ။ စားဖို႔ပဲ ရတာေပါ့။ အိမ္ေတြ မပ်က္စီးေအာင္၊ မီး႐ႈိ႕မခံရေအာင္သာ ဒီလိုေနေနၾကရတာ”ဟု ေျပာျပသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ရွိ အလွကုန္ပစၥည္းအေရာင္းဆိုင္တစ္ဆိုင္ မွ အေရာင္းဝန္ထမ္း မထြာၾကာထြန္သည္လည္း တိုက္ပြဲ မျဖစ္ခင္ က တစ္လလွ်င္ ယြမ္၂,၈ဝဝ (က်ပ္ ၅၆ဝ,ဝဝဝ ခန္႔) ရခဲ့ေသာ္ လည္း ”အခု ဆိုင္ျပန္ဖြင့္ေတာ့ မာရွယ္ေလာ (စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး) ေၾကာင့္ အရင္ထက္ အလုပ္ခ်ိန္နည္းသြားလို႔ ဆိုၿပီး လစာက ယြမ္ ၂,ဝဝဝ (က်ပ္ေလးသိန္းခန္႔) ပဲ ရေတာ့တယ္”ဟု ဆိုသည္။

       ‘ေကာင္းထက္သာ’လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ပိုင္ရွင္ ကိုငယ္ေလး သည္ ေစ်းဆိုင္ခန္းႏွင့္ အိပ္ခန္းမ်ားပါဝင္သည့္ ေနအိမ္ၿခံဝင္း တစ္ခုကို စစ္မျဖစ္ခင္က တစ္ႏွစ္လွ်င္ ယြမ္ ၈ဝ,ဝဝဝ (က်ပ္သိန္း ၁၆ဝ နီးပါး)ျဖင့္ ငွားရမ္းၿပီး ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားကို ထပ္ဆင့္ ငွားရမ္းခဲ့သည္။

       ယခုအခါ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားျပန္သြားၾကသျဖင့္ ငွား ရမ္းမည့္သူ မရွိေတာ့ဟု သူက ဆိုသည္။ ကိုငယ္ေလးသည္ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တြင္ ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ျမန္မာတပ္မေတာ္အၾကား ျဖစ္ပြား ေသာ တိုက္ပြဲကို သိမီခဲ့သူျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္ကလည္း စီးပြားေရး ထိခိုက္ခဲ့ရသည္ဟုဆိုသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ေပၚတြင္ အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအုံႀကီး မ်ား အပါအဝင္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္း ၂ဝ ခန္႔ရွိၿပီး လက္ရွိ တြင္ လုပ္ငန္းအားလံုးနီးပါး ရပ္ဆိုင္းထားေၾကာင္း ေရႊ႕ေျပာင္း ပန္းရန္လုပ္သားမ်ားက ေမာ္ကြန္းကို ေျပာသည္။

       ”ဒီလကုန္ လုပ္ငန္းေတြ ျပန္စၾကမယ္လို႔ေတာ့ ေျပာသံ ၾကားတာပဲ။ အခုေလာေလာဆယ္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တ႐ုတ္ေလာ ပန္ႏွစ္ေယာက္ေတာ့ ေလာက္ကိုင္ကို ျပန္ေရာက္ေနၿပီ။ အရမ္း ေၾကာက္တဲ့ ေလာပန္ေတြေတာ့ ျပန္မလာၾကေသးဘူး”ဟု လုပ္ သက္ငါးႏွစ္ရွိ ပန္းရန္လုပ္သား ကိုေက်ာ္ေက်ာ္က ေျပာသည္။

       စစ္မျဖစ္မီက ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ရွိ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္း မ်ား၌ လာေရာက္လုပ္ကိုင္ေနသည့္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ေရႊ႕ ေျပာင္းပန္းရန္လုပ္သား ၃,ဝဝဝ ေက်ာ္ရွိခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

သက္ဝင္လႈပ္ရွား ေလာင္းကစားဝိုင္းမ်ား

       အခ်ဳိ႕စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကေတာ့ ျပန္လည္စည္ပင္စ ျပဳလာၿပီျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔ထဲတြင္ ေလာင္းကစားဝိုင္းမ်ားလည္း ပါဝင္သည္။

       Myanmar Police အမွတ္တံဆိပ္ပါ အျပာေရာင္ယူနီ ေဖာင္းဝတ္ဆင္ထားသည့္ ကိုးကန္႔ရဲႏွစ္ဦးက ခန္းမထဲဝင္လာသူ မ်ားကို ေစ့ေစ့စပ္စပ္ၾကည့္႐ႈေနသည္။ ခါးၾကားတြင္ေတာ့ နက္ ေမွာင္ေတာက္ေျပာင္ေနသည့္ ပစၥတိုတစ္လက္စီ ခ်ိတ္ဆြဲထားသည္။

       ခန္းမက်ယ္ႀကီးထဲဝင္သြားသည့္အခါ အနက္ေရာင္ဝမ္း ဆက္ လက္စကကုတ္အက်ႌႏွင့္ စကတ္အတိုကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ဝတ္ဆင္ထားသည့္ ကုိးကန္႔အမ်ဳိးသမီးေလးမ်ားက ‘ရွင္’ ‘စြမ္း’ဆိုသည့္ ကိုးကန္႔တ႐ုတ္စကားသံကို သံၿပိဳင္ရြတ္ဆိုေနရင္း ဖဲခ်ပ္ မ်ားကို စားပြဲဝိုင္းေပၚတြင္ ကြၽမ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္စြာ ေဝေနၾကသည္။ အနီေရာင္ဖဲခ်ပ္မ်ားကို ႏွစ္ပံုပံု၍ခြဲေဝၿပီး ထိုးသားက ႀကိဳက္ ႏွစ္သက္ရာဘက္မွ ေလာင္းႏိုင္သည့္ ဖဲကစားနည္းျဖစ္သည္။

       စားပြဲဝိုင္းတိုင္းတြင္ ဝန္ထမ္းအမ်ဳိးသမီးငယ္ သံုးဦးစီရွိၿပီး ေလာင္းကစားသူ ငါးဦးမွ ဆယ္ဦးခန္႔အထိရွိသည္။ ယင္းေလာင္း ကစား႐ုံတြင္ စားပြဲဝိုင္းေပါင္း ၂၃ ဝိုင္းရွိရာ လာေရာက္ကစားေန သူႏွင့္ ဝန္ထမ္းစုစုေပါင္း လူ  ၂ဝဝ  ေက်ာ္ရွိသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕၏ အဓိကစီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္ သည့္ ေလာင္းကစား႐ုံမ်ားမွာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစတင္ၿပီး ႏွစ္လခန္႔ အၾကာ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လမွစ၍ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ေနၾကၿပီျဖစ္သည္။  ဖူလီလိုက္၊ ေလာက္ပယ္စင္း၊ စင္းပယ္စင္း၊ ဝမ္ၾကယ္၊ ေဟြးတူ၊ ထိန္လံု၊ သီးေပါက္စသည့္ ေလာင္းကစား႐ုံမ်ားမွာ ဝန္ထမ္းရာခ်ီ ရွိၿပီး လာေရာက္ကစားၾကသူမ်ားျဖင့္ အထူးစည္ကားလ်က္  ရွိသည္။

       စစ္မျဖစ္ခင္က ဝန္ထမ္းတစ္ဦးလွ်င္ တစ္လယြမ္ ၂,၅ဝဝ မွ ၃,ဝဝဝ ခန္႔သာရရွိခဲ့ေသာ္လည္း စစ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္တြင္ ေန႔စားခ အျဖစ္ တစ္ရက္လွ်င္ ယြမ္ ၁၅ဝ ႏႈန္း (က်ပ္သံုးေသာင္း) အထိ တိုးေပးခဲ့ေၾကာင္း အမွတ္၂ ရပ္ကြက္မွ အမ်ဳိးသမီး ေလာင္းကစား သမားတစ္ဦးက ေျပာသည္။

       ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕၏ အဓိကစီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးမ်ား၌ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားျခင္းျဖစ္ ၿပီး တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ယင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ျပည္မသို႔ ျပန္သြား သျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းအပါအဝင္ လုပ္ငန္းအခ်ဳိ႕ ရပ္ ဆိုင္းသြားခဲ့သည္။

       ‘ေဟြ႕ထံု’ဟိုတယ္ပုိင္ရွင္ ဦးဟြာအဲက တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြား ၿပီးေနာက္ ေလာက္ကိုင္သုိ႔ လာေရာက္လည္ပတ္သည့္ ခရီးသြား မ်ားမွာ သိသိသာသာနည္းပါးသြားၿပီး ယခင္ထက္ သံုးပံုတစ္ပံု ေလာက္သာ ရွိေတာ့ေၾကာင္း ေမာ္ကြန္းကို ရွင္းျပသည္။

       ”ဟိုဘက္က တ႐ုတ္ေလာပန္ေတြက နည္းနည္းပါးပါးပဲ ျပန္ဝင္လာေသးတယ္။ သူတို႔လည္း အေျခအေန ေစာင့္ၾကည့္ေန ၾကတာ” ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲ႐ႈခင္း ဘယ္လိုျဖစ္မလဲ

       ကိုးကန္႔ေဒသရွိ မဲ႐ုံ ၅၈ ႐ုံအနက္ တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေန သည့္ ေမာ္ထိုက္ၿမိဳ႕ (ယခင္ေမာ္ထိုက္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ) အစြန္အဖ်ား ေဒသရွိ မဲ႐ုံေျခာက္႐ုံခန္႔မွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပႏိုင္ရန္ မေသ ခ်ာေသးေၾကာင္း ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္ မရွင္အဖြဲ႕ခြဲတာဝန္ခံ ဦးႏွစ္ဆန္းဦးက ရွင္းလင္းေျပာဆိုသည္။

       ”ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ဖို႔ သံုးလေလာက္ အခ်ိန္က်န္ေသး တာဆိုေတာ့ ၾကားကာလထဲမွာ ေအးခ်မ္းသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲနီးတဲ့အထိ အဲဒီေနရာေတြမွာ လံုၿခံဳေရး စိတ္မခ်ရရင္ တျခားလံုၿခံဳေရးစိတ္ခ်ရတဲ့ေနရာမွာ မဲ႐ုံတစ္႐ုံ ထားၿပီး မဲေပးႏိုင္ဖုိ႔ စီစဥ္သြားမွာပါ”ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။

       တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အထက္ရွိသူ ၃၃ သန္း ေက်ာ္ရွိသည့္အနက္ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ မဲေပးခြင့္ရွိသူ ၃၂ သန္း ေက်ာ္ရွိသည္။ ၂ဝ၁၄ ျပည္လုံးကြၽတ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ကိုးကန္႔ေဒသတြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အထက္ရွိသူ ကိုးေသာင္း ေက်ာ္ရွိေသာ္လည္း ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ ခြဲက ထုတ္ျပန္ထားသည့္ မဲေပးခြင့္ရွိသူဦးေရမွာ ေလးေသာင္းနီးပါးသာရွိသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

       ၂ဝ၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ကိုးကန္႔ေဒသ၌ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေလးေနရာ၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ႏွစ္ေနရာႏွင့္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ တစ္ေနရာတို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီႏွင့္ ရွမ္းျပည္ ကိုးကန္႔ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီတို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၄ ဦး ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။

 

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဝဝါးေနဆဲ

       အစုိးရအေနျဖင့္ ဦးဖုန္ၾကားရွင္ဦးေဆာင္သည့္ ကိုးကန္႔ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရန္ အစီအစဥ္ လံုးဝ မရွိေၾကာင္း သမၼတ၏ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး ဦးရဲ ထြဋ္က ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

       အစိုးရက တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ (Nationwide Ceasefire Agreement – NCA) လက္မွတ္ထိုးရန္ လက္နက္ ကိုင္ အဖြဲ႕ ၁၅ ဖြဲ႕ကိုသာ ဖိတ္ေခၚထားၿပီးMNDAA ၊ တအာင္းအမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (TNLA)၊ ရခိုင္တပ္မ ေတာ္ (AA)၊ ‘ဝ’အမ်ဳိးသားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (WNO)၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ေကာင္စီ (ANC)ႏွင့္ လားဟူ ဒီမိုကရက္တစ္အစည္းအ႐ုံး (LDU) တို႔ကို ဖိတ္ေခၚမထားေပ။

       ထုိင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ထိပ္သီးအစည္းအေဝး၌ NCA တြင္ MNDAA အပါအဝင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အားလံုးပါဝင္လက္မွတ္ထိုးေရးမူကိုကိုင္စြဲၿပီးသမၼတဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ဆက္ လက္ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၾသဂုတ္ ၂၃ ရက္က ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။

       တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က NCA လက္မွတ္ေရးထိုးရာတြင္ MNDAA၊ TNLA၊ AA အဖြဲ သံုးဖြဲ႕အေနျဖင့္ လက္နက္စြန္႔ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၾသဂုတ္၂၅ ရက္က စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ(ယာယီ)ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံရာ ေျပာဆုိခဲ့သည္ဟု ျမဝတီသတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

       ယင္းအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ NCA လက္မွတ္ထိုးေရးမွာ ယခုအစိုးရသက္တမ္းအတြင္း မေသခ်ာေတာ့ေၾကာင္း ကြၽမ္း က်င္သူမ်ားက သံုးသပ္ထားၾကသည္။

       ဘယ္အခ်ိန္ ၿငိမ္းခ်မ္အးမည္ကို မသိရေသးသည့္နည္းတူ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနေသာ ေနရာအခ်ဳိ႕သို႔ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕ မ်ား သြားေရာက္ရန္မွာလည္း အကန္႔အသတ္မ်ားရွိေနသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ေလာက္ကုိင္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း၌သာ လုပ္ကုိင္ေနရသည္ဟု ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ေဆာင္ ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ဆုိသည္။

       ေလာက္ကိုင္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုးကန္႔လူမႈေရး ကယ္ဆယ္ ေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈအသင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုးကန္႔ ဘ႑ာ ေရးအဖြဲ႕၊  ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုးကန္႔လူမႈဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအသင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုးကန္႔လူငယ္ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႔၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုးကန္႔လူမႈကယ္ ဆယ္ေရးအဖဲြ႕ႏွင့္ ေဝဠဳေက်ာ္ေဖာင္ေဒးရွင္းလူမႈကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕တို႔ အေျခစိုက္ထားၾကၿပီး ကယ္ဆယ္ေထာက္ပံ့ေရးလုပ္ငန္း မ်ား လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိသည္။

       ေဝဠဳေက်ာ္ေဖာင္ေဒးရွင္း လူမႈကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕မွ ကိုေစာသိန္းထုိက္ေအာင္(ခ)ေအာင္ေအာင္က ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ သြားလိုသည့္ေနရာကို ခ႐ုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ ေဒသကြပ္ကဲေရးစစ္ဌာနခ်ဳပ္တို႔ကို တင္ျပၿပီး ၄င္းတို႔သေဘာတူခြင့္ျပဳမွသာ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ႏိုင္သည္ဟုဆိုသည္။

       ”လမ္းေၾကာင္းအေျခအေနကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ သူ တုိ႔စိတ္ခ်ရတဲ့ေနရာကိုပဲ ေပးလႊတ္တယ္” ဟု ကိုေစာသိန္းထိုက္ ေအာင္က ရွင္းျပသည္။

       လံုၿခံဳေရးအေျခအေနအရ ကုန္းၾကမ္းႏွင့္ ေမာ္ထိုက္ဘက္ သို႔ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕မ်ား မဝင္ႏိုင္ေသးေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုးကန္႔လူမႈကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕မွ ေဆးမွဴး ကိုမိုးျမင့္ေက်ာ္က ေျပာျပသည္။

       စားနပ္ရိကၡာမ်ား ျပတ္လပ္ေနၿပီး ငွက္ေပ်ာအူမ်ား၊ ေတာ ထဲမွ အသီးအရြက္မ်ားကို ျပဳတ္စားေနရသည္ဟု တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ ပြားေနသည့္ ေမာ္ထိုက္မွ ေဒသခံအခ်ဳိ႕၏ တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ေျပာ ၾကားခ်က္ကို ကုိးကား၍ ကိုမိုးျမင့္ေက်ာ္က ေျပာျပသည္။

       တိုက္ပြဲကာလအတြင္း ေက်းလက္ေဒသမ်ားသို႔ ကယ္ ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ရာတြင္ လမ္းမ်ား၊ ႀကံခင္းမ်ားတြင္ မေပါက္ကြဲေသးသည့္ အာရ္ပီဂ်ီဗံုးသီး၊ လက္ပစ္ ဗံုးႏွင့္ ေျမျမဳပ္မိုင္းအခ်ဳိ႕ ေတြ႕ခဲ့ရသျဖင့္ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ လံုၿခံဳေဘးကင္းေရးအတြက္ သတိထားလုပ္ေဆာင္ေနရေၾကာင္း ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္သားတစ္ဦးက ေျပာသည္။

       ထုိ႔အတူ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕  ၌ လံုၿခံဳေရးအရ စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈမ်ားရွိသျဖင့္ ေက်းလက္ေဒသမွ အခ်ဳိ႕လူနာမ်ားမွာ ေဆးဝါးကုသရန္ မလာေရာက္ရဲေတာ့ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေမာ္ကြန္းကို ေျပာၾကသည္။

ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ဖုိ႔ အခ်ိန္ၾကာႏိုင္

       လြန္ခဲ့ေသာ ေျခာက္ႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ တိုက္ပြဲကာလ ကို သိမီသူမ်ား သံုးသပ္သည္ကေတာ့ သူတို႔ေဒသ ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ဖို႔ အခ်ိန္ယူရလိမ့္ဦးမည္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

       ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္က ကိုးကန္႔ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း ဦးဖုန္ၾကား ရွင္ဦးေဆာင္သည့္ ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႔ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔အၾကား သံုးရက္ၾကာ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ေဒသခံကိုးကန္႔လူမ်ဳိး ၃ဝ,ဝဝဝ ခန႔္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲသို႔ ထြက္ေျပးခိုလံႈခဲ့ၾကရသည္။ လြန္ ခဲ့ေသာ ေျခာက္ႏွစ္ခန္႔က ႀကံဳေတြ႕ ခဲ့ရသည့္ ထိုအျဖစ္အပ်က္ကို ကိုးကန္႔ေဒသခံတို႔ မေမ့ႏိုင္ၾကေသး။

       ထုိစဥ္က တုိက္ပြဲၾကာခ်ိန္မွာ ႏွစ္ရက္၊ သံုးရက္ခန္႔သာ ၾကာသည္။ သုိ႔ေသာ္ ျပန္လည္ထူေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ရာ တြင္ ၿမိဳ႕ကုိ မူလအတုိင္းျပန္ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ အခ်ိန္တစ္ႏွစ္ၾကာ ယူခဲ့ရသည္။

       ယခုအခါမွာေတာ့ ၿမိဳ႕ကုိ မူလအတိုင္း ျပန္ျဖစ္ရန္အတြက္  ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ တစ္ႏွစ္ခြဲ၊ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ အခ်ိန္ယူရဖြယ္ရွိသည္ဟု ေလာက္ကုိင္ၿမိဳ႕ ၌အေျခခ်ၿပီး စီး ပြားေရးလုပ္ကုိင္ေနသည္မွာ ၁၇ ႏွစ္ၾကာရွိၿပီျဖစ္ေသာ  ‘ေကာင္း ထက္သာ’လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ပုိင္ရွင္ ကုိငယ္ေလးက ခန္႔မွန္း ေျပာဆုိသည္။

       ကုိငယ္ေလးကဲ့သုိ႔ပင္ ေလာက္ကုိင္ခ႐ုိင္ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာဇင္ကုိကုိေအာင္ကလည္း ေလာက္ကုိင္ေဒသတစ္ခုလံုး ျပန္လည္ထူေထာင္ဖုိ႔အတြက္ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုအထိ ေစာင့္ရ လိမ့္ဦးမည္ဟုဆိုသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူ စုိးရိမ္ေနတာ တစ္ခုေတာ့ရွိ သည္။ ယင္းမွာ…

       ”ၾကားထဲမွာ စစ္ျပန္ျဖစ္ရင္ေတာ့ ၾကာမွာေပါ့” ။    ။

အမျိုးအစား - သတင်းဆောင်းပါး

"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."