အငြင်းပွားဖွယ် စီမံကိန်းအတွက် ဆင်ခြေဆင်လက်

အငြင်းပွားဖွယ် စီမံကိန်းအတွက် ဆင်ခြေဆင်လက်

ဇူလိုငျလထုတျ-၂၀၁၅၊မောျကှနျး မဂ်ဂဇငျး အမှတျ(၂၅)မှ သရောျစာဆောငျးပါး ဖွဈပါသညျ။

ရနျလိုကြှှဲ ရေးသညျ။

ရှှစေတေီအနီး အထပျမွင့ျတိုကျမြား ပါဝငျသော ရှှဂေုနျစီးတီး အိမျရာတညျဆောကျရေးသညျ ကန့ျကှကျမှုမြားနှင့ျ ရငျဆိုငျနေ ရသညျ။

တောငျခွတှေငျ ဖောငျဒေးရှငျးနကျနကျတူးမည့ျ ဆောကျ လုပျရေးလုပျငနျးခှငျသညျ ဧကမြားစှာ ကယြျပွောလှသဖွင့ျ ရှှေ စတေီတညျရှိရာ ကုနျးမွကေို အပွောငျးအလဲမြားစှာ ဖွဈပေါျစေ မညျ၊ ရှှစေတေီ၏ အနအေထားလညျး သခြောပေါကျ ပွောငျးလဲ သှားနိုငျသညျဟု ဘူမိဗဒေပညာရှငျတို့က ခန့ျမှနျးကွ၏။ ကန့ျ ကှကျကွ၏။

ဒဂုံမွို့တောျသူ မွို့တောျသားတို့က ပညာရှငျ မဟုတျသဖွင့ျ ထိုသို့ မခန့ျမှနျးတတျ။ သို့သောျလညျး ရှှစေတေီသညျ သူတို့ ကိုး ကှယျရာ။  ရှှစေတေီကို ကမ်ဘာက သိသညျ။ နိုငျငံတကာဧည့ျသညျ မြားလညျး ရှှစေတေီသို့ လာရောကျကွသညျ။  ရှှစေတေီသညျ မွို့တောျကွီး၏ သငျ်ကတေ။  ရှှစေတေီသညျ မွို့တောျကွီး၏  အသညျးနှလုံး။ မနီးမဝေးတှငျ အထပျမွင့ျတိုကျမြား ပေါျလာပွီး ရှှစေတေီမွငျကှငျး အဟန့ျအတားဖွဈမညျကို မလိုလားကွ။  ရှှေ စတေီကိုတော့ အထိမခံနိုငျဟု ဆိုကာ အထပျမွင့ျအိမျရာ တညျ ဆောကျရေးကို  ကန့ျကှကျကွ၏။ ရှှစေတေီကို ကယျတငျကွဟု လှုံ့ဆောျကွှေးကွောျကွ၏။

ထိုသို့ လှုံ့ဆောျမှုကွောင့ျ ဒုက်ခသီရိနပွေညျတောျမှ ခြိုကုပျ ဒူးကွီး  ဒေါသထှကျနသေညျ။

တိုကျတိုကျဆိုငျဆိုငျဟု ဆိုရမညျ။ စီမံကိနျး ရှေ့မတိုး၊နောကျ မဆုတျ အခွအေနနှေင့ျ ပတျသကျပွီး စုံစမျးရေးသားမည့ျ သတငျး သမား ရနျလိုကြှဲလညျး   ဒေါသူပုနျထနသေော  ခြိုကုပျဒူးကွီးထံသို့ သတငျးအခကြျအလကျရယူရနျအတှကျ ရောကျရှိသှားလသေညျ။

ခြိုကုပျဒူးကွီး။  ။ တငျးတယျ၊ တငျးတယျ၊ တငျးတယျဟေ့….။

ရနျလိုကြှှဲ။  ။ ဘာတှေ တငျးနတောလဲဗြ။ ရှငျးရှငျးလငျးလငျး လုပျ စမျးပါဦး။

ဒူးကွီး။  ။ အကုနျ တငျးတယျ။ အားလုံးကို အမှုန့ျကွိတျပွီး ပေါငျဒါ ဘူးထဲ ထည့ျပဈလိုကျခငြျတယျ။ ဘယ့ျနှယျကှာ၊ ကိုယ့ျခွံထဲ ကိုယျ ကွိုကျတဲ့အိမျဆောကျတာ ငါတို့က ဘယျသူ့ကွောကျနရေမှာလဲ။

ကှြဲ။  ။ ဟုတျတာပေါ့ဗြာ။ ဘယျသူ့မှ ကွောကျစရာ မလိုပါဘူး။ အဲ…ဘယျသူက ဘာအိမျဆောကျနလေို့လဲဗြ။

ဒူးကွီး။  ။ ရှှဂေုနျစီးတီး အိမျရာလကှော။ အဆင့ျအတနျးရှိရှိ နနေိုငျကွဖို့ အဲဒီအိမျရာဆောကျပေးမလို့ဟာကို အနားမှာရှိတဲ့ ရှှစေတေီမွငျကှငျး ကှယျသှားမယျ၊ ရှှစေတေီပွိုကမြယျဆိုပွီး ဆန့ျကငြျနကွေတယျ။ ဟိုတုနျးကဆိုရငျ ရှေးဟောငျးဘုရားတှေ ကွားမှာ နနျးမွင့ျမြှောျစငျဆောကျပဈလိုကျတာ ဘယျကောငျမှ အောျခကြျမထုတျရဲဘူး။

အခုတော့ ရှှရေညျစိမျဒီမိုကရစေီလေးရတာနဲ့ ဟိုဟာ တောငျးဆိုခငြျရတာနဲ့၊ ဒီဟာ တောငျးဆိုခငြျရတာနဲ့၊ ထဈခနဲရှိ ဆန်ဒပွခငြျရတာနဲ့။ အဲဒီကောငျတှကေို အမှုန့ျကွိတျခငြျလို့ ငါ တငျးနတောကှ။

ကြှဲ။  ။ သွောျ…ဒါကွောင့ျ တငျးနတောလား။ ကြှှနျတောျလာ တာလညျး ဒီကိစ်စပဲဗြ။ ကြှနျတော့ျကိုတော့ မတငျးပါနဲ့ဗြာ။

ဒူးကွီး။  ။ မငျးတို့ သတငျးသမားတှကေိုတော့ တငျးတဲ့အဆင့ျ လှနျသှားပွီကှ။ ငါ့တပည့ျကွီးရဲ့ တပည့ျတဈယောကျဖွဈတဲ့ လေ မြိုးဝဆေိုရငျ သတငျးသမားတှကေို ဘာလုပျရမယျဆိုပွီး စဈကွေ ညာနပွေီ။

ကြှဲ။  ။ အဟုတျပဲဗြာ။ ကြှနျတောျဆိုရငျ အိပျရာထတိုငျး ကိုယ့ျ လညျပငျး ကိုယျပွနျစမျးနရေတယျ။ အဲ… ဒီလို အပွောကွမျးတာ အရေးယူမခံရပါလားဆိုပွီး အံ့သွနတော လကျစသတျတော့ သူ က တပည့ျကွီးရဲ့ တပည့ျ ဖွဈနတောကွောင့ျကိုး။

ဒူးကွီး။  ။ ကဲ…ကဲ… ဆိုစမျးပါဦး မငျးရဲ့ လာရငျးကိစ်စ။

ကှြဲ။  ။ ရှှဂေုနျစီးတီး အိမျရာကိစ်စပါဗြာ။

ရှှဂေုနျစီးတီးအိမျရာစီမံကိနျး ဖကြျသိမျးရေးအတှကျ တောငျး ဆိုသူ အရအေတှကျ တဖွညျးဖွညျး မြားပွားလာကွောငျး၊ ဂပြနျ ခတျေ၊ အငျ်ဂလိပျခတျေအတှငျး မွို့တောျကွီးကို အကွိမျကွိမျ ဗုံးကွဲ ခဲ့စဉျ   ဂပြနျလယောဉျ၊ မဟာမိတျလယောဉျတို့က ရှှစေတေီကွီး သညျ မွို့တောျကွီး၏သငျ်ကတေ၊  မွို့တောျကွီး၏အသညျးနှလုံးဖွဈ သညျဟူသော အခကြျကို သဘောပေါကျကာ အထာထားခဲ့ကွ သဖွင့ျ  ရှှစေတေီ ဘေးမသီ ရနျမခခဲ့ကွောငျး၊ ကိုယ့ျခတျေရောကျမှ ရှှစေတေီကို အသှငျပွောငျးရနျ အစီအစဉျ ရှိ၊ မရှိ လှှတျတောျတှငျ မေးမွနျးကွသောျလညျး တပည့ျကွီးမြားက ဆှေးနှေးမှု အထ မမွောကျစရေနျ အထူး ဝါယမ စိုကျကွကွောငျး  စသဖွင့ျ စသဖွင့ျ ဖောကျသညျခလြိုကျသညျ။

ဒူးကွီး။  ။ နှားနို့မသောကျတော့ဘူး၊ အဲ …နောကျသို့ မသှား တော့ဘူးလို့ ငါတို့ ဆုံးဖွတျပွီးပွီ။ ဒီရဲ့ မဟာစီမံကိနျးက မွို့တောျ ကွီး သာယာ လှပဖို့ပဲကှာ။ အဲဒီမှာ သဈပငျတှတေောငျ ခုတျပွီးပွီ။ဖောငျဒေးရှငျးတူးဖို့ လုပျနကွေပွီ။

ကှြဲ။  ။ ဟာ… ကန့ျကှကျသူတှကေ အကွီးအကယြျ မကြမေနပျ ဖွဈနတောနောျ။

ဒူးကွီး။  ။ မကြနေပျလညျး လဖွေတျပွီးသပေေါ့ကှ။  မကြနေပျသူ တှေ ဒေါသအရောငျလြော့ဖို့အတှကျ ငါ့မှာ တပည့ျကွီး၊ တပည့ျ ငယျတှေ အမြားကွီးရှိပါတယျ။ ဒီကိစ်စအတှကျဆိုရငျတော့ နယျ လှည့ျပါးရိုကျတဲ့သူ၊ တဈနေ့ နှဈထောငျကြောျနဲ့ လုံလောကျအောငျ သုံးတတျတဲ့သူ၊ ဖယောငျးတိုငျထှနျးတဲ့သူတှကေိုတော့ ထုတျ မသုံးပါဘူး။ ဖာထေးပွောဆိုရာမှာ ကြှမျးကငြျတဲ့သူတှကေို သုံးရ မှာပေါ့။

ကှြဲ။  ။ ဒါဆိုရငျ ကွမျးပိုးကို လကျညှိုးထိုးပွီး ဤသတ်တဝါကို လိပျဟု ခေါျသညျလို့ အတညျပေါကျ ပွောတတျတဲ့ အကွံပေးအရာရှိ ဒေါကျတာကြောျရငျကှိုငျတို့ အုပျစုကို သုံးမှာလား။

ဒူးကွီး။  ။ ဟင့ျအငျး… သူက ပွညျပပရိသတျကို ထိနျးတဲ့သူ။ အခု ဟာက ပွညျတှငျးကိစ်စ ဆိုတော့ သူ့ကို သုံးလို့ မဖွဈဘူး။

အေး… ဒီကောငျလေးကတော့ ဒုက်ခသီရိမှာ အသှငျကူး ပွောငျးရေး အောငျမွငျနပွေီဆိုတဲ့ ဟာလိုမြိုး တှေးခေါျမှုလမျး ကွောငျးအမှားဘကျကို စီကာပတျကုံးနဲ့ ဆှဲခေါျခသြှားတဲ့ နရော မှာ အငျမတနျ အားကိုးရတဲ့သူပဲ။ သူ့ကို မကွာခငျ ဆုတဈခုပေးဖို့ တောငျ ပွငျဆငျနပွေီကှ။

ကြှဲ။  ။ ဘာဆု ပေးမှာလဲဗြ။

ဒူးကွီး။  ။ သီရိသုဓမ်မာဆိုကျဝါးဆိုတဲ့ ဘှဲ့ပေးမလို့ပါ။ မငျးသိတဲ့ အတိုငျးပဲ၊ အခုဆိုရငျ ငါ့လူတှပေဲ အာဏာရနတေဲ့အခြိနျ၊ နောငျ လညျး ငါ့လူတှပေဲ ဆကျရအောငျ လုပျထားပွီးသား။

ဒီအခြိနျမှာ ဒုက်ခသီရိရဲ့ နိုငျငံရေးအခွအေနနေဲ့ ပတျသကျ ပွီး စနဈတကြ သုတသေန လုပျထားတဲ့ ရလဒျတှကေို ထုတျပွနျ ပေးနသေလိုမြိုး အစိုးရ တရားဝငျပါတယျ ဆိုတဲ့အခကြျ လကျခံ ခငြျလာအောငျ ရှှီးတဲ့နရောမှာ သူက သောကျရမျးတောျတာ။

ဟိုတလောကတောငျ ဂြာနယျတဈစောငျမှာ သူ့အကွောငျး ဂုဏျပွုရေးထားသေးတယျ၊ ဒုက်ခသီရိရဲ့ နိုငျငံရေးဖွဈစဉျတှေ ပွောတဲ့အခါ  အဓိကကတြဲ့ အကွောငျးအရာကို ဒီကောငျလေးက မှေးမှိနျဖြောကျဖကြျ ခြောငျထိုးပဈလိုကျတယျ။

ငါတို့ရဲ့ အပွဈတှကေို ဖာထေးဖို့ အရေးမပါတာတှကေို ရှေ့တနျးတငျလိုကျတယျ။ ဆိုကျဝါးလုပျတယျတဲ့။ ကဲ…ကွည့ျစမျး၊ ဘယျလောကျ တောျသလဲ။ ဒီကောငျလေးကို သီရိသုဓမ်မာဆိုကျဝါး ဆိုတဲ့ ဘှဲ့ကွီး ပေးလိုကျရငျ မကောငျးဘူးလား၊ ဟီဟိ။

ရနျလိုကြှဲလညျး သီရိသုဓမ်မာဆိုကျဝါးဆိုသည့ျ စကားလုံး မြားကို ဘုတျအုပျထဲတှငျ ရေးမှတျလိုကျသညျ။ ဘှဲ့၏ အဓိပ်ပာယျကို   အဘိဓာနျတှငျ ရှာဖတျရနျဟု ရေးလိုကျသညျ။

ကှြဲ။  ။ အဘတို့ဆီမှာ ပညာရှငျတှေ ဝိုငျးဝိုငျးလညျနတော အငျ မတနျ ကံကောငျးတယျလို့ ဆိုရမယျ။ စောစောက ပွောတဲ့ ရှှဂေုနျ စီးတီးအိမျရာအကွောငျး ပွနျဆကျရရငျ ဒီစီမံကိနျးကွီး ရှိသင့ျ ကွောငျး ဘယျလို ဆိုကျဝါးသုံးမလဲ။  ဘယျလို အကွောငျးပွခကြျ ပေးမှာလဲ။

ဒူးကွီး။  ။ အိမျရာတညျဆောကျရေးလုပျငနျးကွီးကွောင့ျ ရှှစေေ တီကုနျးမွေ အနညျးနဲ့အမြား ထိခိုကျနိုငျတာကို ငါတို့လညျး အခု တော့ သဘောပေါကျပါပွီ။ ငါတို့ရဲ့ စတေနာကလညျး မြား၊ စီမံ ကိနျးကလညျး ကွီးသှား၊ ပွီးတော့ မွအေောကျရကွေောတှေ ဆကျစပျနတောကွောင့ျ အဲဒီနားမှာ မွကြှေံတာတို့၊ ဘာတို့ ဖွဈ လာနိုငျတယျဆိုတာလညျး သဘောပေါကျပါပွီ။

ဒါပမေဲ့လညျးကှာ အနညျးဆုံးတော့ ရှှစေတေီကွီး နညျး နညျးလေး တိမျးစောငျးသှားတာမြိုးပေါ့ကှ။ စောငျးသှားတော့ လညျး ကောငျးတာပဲလို့ဆိုရမယျ။

ကြှဲ။  ။ အိုးမိုငျဂေါ့… ဘယျလို ကောငျးမှာလဲဗြ။

ဒူးကွီး။  ။ ဟ… ရှှစေတေီကွီးက ကမ်ဘာကြောျတယျလကှော။ ဒီ မယျ အကွီးတနျးသတငျးထောကျ၊ မငျး အီဖယျမြှောျစငျဆိုတာ သိလား။

ကြှဲ။  ။ သိတာပေါ့ဗြ။ အီဖယျမြှောျစငျဆိုတာ ကမ်ဘာကြောျပဲ။

ဒူးကွီး။  ။ သိပျမှနျတာပေါ့။ ကမ်ဘာကြောျတဲ့ မြှောျစငျကွီး။ တကယျ တော့ ဒီမြှောျစငျကွီးက ဘာမှ မဟုတျဘူး။ နညျးနညျးလေး စောငျးနတောကွောင့ျ က်ဘာကြောျသှားတာ။ ဒီတော့ ငါတို့ ရှှေ စတေီကွီးက နဂိုကတညျးက ကမ်ဘာကြောျပွီးသား။ နညျးနညျး လေး စောငျးသှားရငျ ပိုပွီးတောငျ ကမ်ဘာကြောျသှားဦးမှာ။ ဒါ ကွောင့ျ စောငျးသှားတော့လညျး ကောငျးတာပဲလို့ ပွောတာပါ။

ကြှဲ။  ။ ဟာ… ဒီလိုလား။ ဒီအကွောငျး ကြှနျတောျ သတငျးထဲ ထည့ျရေးလိုကျရမလား။

ဒူးကွီး။  ။ သတငျးထဲတော့ ထည့ျမရေးနဲ့လကှော။ ငါက မငျးကို ခငျလှနျးလို့ Off the record ပွောတာ။ အလှတျသဘော ပွော တာ။ နားလညျလား။

အလှတျသဘောပွောသညျဆိုတော့လညျး သတငျးထဲ ထည့ျရေးရနျ မဖွဈနိုငျတော့ပေ။

ရနျလိုကြှဲလညျး နောကျဆုံးမေးခှနျးတဈခု မေးလိုကျသညျ။

”စတေီကွီး တဈဖကျဖကျကို စောငျးသှားတာက နညျးနညျး မဟုတျဘဲ မြားမြားစောငျးသှားတာဆိုရငျ ဘယျလိုလုပျမလဲ”ဟူ သော မေးခှနျး ဖွဈသညျ။

ဒူးကွီး။  ။ လှယျပါတယျကှာ။ ရှှစေတေီက တောငျဘကျကို စောငျး သှားဖို့ မြားတယျကှ။ တောငျဘကျကို စောငျးသှားရငျ ငါတို့က မွောကျဘကျမှာ ဆောကျလုပျရေးစီမံကိနျးကွီးကွီးတဈခု ထပျ လုပျလိုကျမယျကှာ။ ဒါဆို ဘကျညီသှားရောပေါ့ကှာ။ ဟဲဟဲဟဲ။

သတငျးထောကျရနျလိုကြှဲလညျး ဒီလူကွီးတှရေဲ့  ဦးနှောကျ ရှှခေထြားဖို့ကောငျးတယျဟု စိတျထဲမှ တလေးတစား ခြီးကြူးပွီး ခြိုကုပျဒူးကွီးထံမှ ပွနျခဲ့လသေညျ။   ။

 

အမျိုးအစား - သရော်စာ

"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."