လယ်သမားတွေ အိပ်မက် မမက်ဝံ့သော သမ္မတလယ်တော အပိုင်း(၂)

လယ်သမားတွေ အိပ်မက် မမက်ဝံ့သော သမ္မတလယ်တော အပိုင်း(၂)

အောကျတိုဘာလထုတျ-၂၀၁၅၊ မောျကှနျးမဂ်ဂဇငျး အမှတျ(၂၈) မှ သတငျးဆောငျးပါးဖွဈပါသညျ။

မောငျသငျတုနျး ရေးသညျ။

နို့စားနှားခွံနှဈခွံ

သမ်မတလယျတော စီမံကိနျးစတငျခြိနျမှာပဲ လယျသမား တှဆေီက ဝယျယူထားတဲ့ လယျယာမွတှေပေေါျမှာ နှားမှေးမွူ ရေးခွံတှေ၊ စပါးဂိုဒေါငျတှနေဲ့ ထှနျစကျစခနျးတှေ စတငျဆောကျ လုပျတယျလို့ သမ်မတရဲ့ စံပွလယျကှကျထဲက လယျသမားတှကေ ဆိုပါတယျ။

တဈကောငျကို ကပြျ ၂၅ သိနျး တနျဖိုးရှိတဲ့ နို့စားနှားတှေ မှေးမွူထားတဲ့ နှားခွံနှဈခွံကိုလညျး သမ်မတလယျတောထဲမှာ တှေ့ရပါတယျ။ သမ်မတဦးသိနျးစိနျဟာ ပွညျသူတှကေို နှားနို့ သောကျသုံးဖို့ တိုကျတှနျးထားသူဖွဈပွီး သူ့ရဲ့ကိုယျပိုငျနှားခွံထဲမှာ နို့စားနှားမ ငါးကောငျနဲ့ နှားငယျသုံးကောငျ မှေးမွူထားပါတယျ။

ဒီနှားတှဟော ထိုငျးနိုငျငံကနေ တငျသှငျးထားတဲ့ နှားတှေ ပါ။ အဲဒီ နှားတှရေဲ့အရောငျက အဖွူအနကျကွားဖွဈပွီးတော့ နှားရဲ့ ကြောပေါျမှာ နံပါတျတှေ ရိုကျနှိပျထားပါတယျ။ နှားမကွီး တှဟော အစာခှကျထဲမှာရှိတဲ့ နဗေီယာဆိုတဲ့ နိုငျငံခွားက မွကျ တှေ ကို တရှူးရှူးနဲ့ စားနကွေတယျ။ ဒီနှားကွီးတှစေားဖို့အတှကျ နဗေီယာမွကျကို သမ်မတလယျတောအဝငျဝမှာ သီးသန့ျစိုကျပြိုး ထားတာလညျး တှေ့ရပါတယျ။

နှားစာအတှကျကတော့ နဗေီယာမွကျအပွငျ စကျရုံက ထုတျလုပျထားတဲ့ နှားစာတောင့ျတှကေိုလညျး ကြှေးပါတယျ။

Photo: Mg Thin Tone        သမ်မတလယျတောရှိ ခရမျးသီးနှင့ျ ၈ပြနျသခှားသီးခွံ

ဒီနှားတှကေိုထားတဲ့ နှားခွံဟာ အလြားပေ ၄ဝ၊ အနံပေ ၃ဝ နဲ့ အမွင့ျပေ ၃ဝ နီးပါးရှိပွီး အစိမျးရောငျသှပျပွားတှေ မိုးထား တယျ။ သံတိုငျတှေ၊ သံပိုကျလုံးတှနေဲ့ အခိုငျအမာကာရံတညျ ဆောကျထားတဲ့ နှားခွံကွီးဖွဈပါတယျ။

နှရောသီရောကျရငျ နှားတှေ အပူဒဏျသကျသာစဖေို့ လေ ပနျကာတှကေို နှားခွံအဆောကျအအုံရဲ့ မကြျနှာကကြျတှမှော တပျဆငျထားတယျ။ အောကျကွမျးပွငျမှာဆိုရငျလညျး နှားတှေ ညအိပျတဲ့အခါ ကှနျကရဈအခငျးရဲ့ အအေးဒဏျကိုခံနိုငျဖို့နဲ့ ခှာ နာမကဖြို့ နှားတဈကောငျစာအတှကျ ကပြျငါးသောငျးတနျဖိုးရှိတဲ့ ထိုငျးနိုငျငံထုတျ အပူခံပွား(အိပျရာခငျးပွား) တှလေညျး ခငျးပေး ထားပါသေးတယျ။

သမ်မတရဲ့ နို့စားနှားတှေ နရေောငျခွညျဒဏျ မခံရအောငျ လညျး ဝါးယငျးလိပျတှကေို နှားခွံဘေးမှာ ကာရံပေးထားတယျ။ နှားခွံဟာ သန့ျရှငျးနပွေီး နှားခြေးနံ့တောငျမရပါဘူး။

ခွံထဲမှာ လူသှားလမျးရှိပွီး ဘေးတဈဖကျတဈခကြျမှာတော့ ကှနျကရဈ နှားစားခှကျကို တဈဖွောင့ျတညျး ပွုလုပျပေးထား တာပါ။ နှားနို့ညှဈထုတျဖို့အတှကျ ပိုကျတှေ ရှုပျယှကျခတျနတေဲ့  နို့ညှဈစကျကိရိယာတှေ တပျဆငျထားတာလညျး တှေ့ရပါတယျ။

နှားခွံရဲ့တောငျဘကျ ပငေါးရာကြောျလောကျမှာ Alliance Star ကုမ်ပဏီနဲ့ အကြိုးတူပူးပေါငျးဆောငျရှကျတဲ့ နို့စားနှား ၄၄ ကောငျမှေးထားတဲ့ နှားမှေးမွူရေးခွံလညျး ရှိပါသေးတယျ။

အဲဒီနှားခွံက နို့စားနှားတှဟော သမ်မတရဲ့နို့စားနှားတှရေဲ့ဝဖွိုးမှုကို မမီပါဘူး။ အကြိုးတူမှေးထားတဲ့ နှားခွံထဲက နို့စား နှားတှကေိုတော့  ကောကျရိုး၊ သာမနျမွကျနဲ့ နှားစာတောင့ျတှကေို ကြှေးမှေးပါတယျ။ နှားတဈကောငျရဲ့ အစာစရိတျက တဈရကျကို အနညျးဆုံး သုံးထောငျကပြျဝနျးကငြျ ကုနျကတြယျလို့ နှားခွံမှ ဝနျထမျး ဦးပေါကျက ရှငျးပွပါတယျ။

သမ်မတလယျတောနဲ့ မကြျနှာခငြျးဆိုငျမှာရှိတဲ့ ရှာသဈ ကြေးရှာမှ လယျသမားဦးထှနျးငှကေတော့ ”အဘ ပိုငျတဲ့ ခိုငျး နှားတဈရှဉျးက သမ်မတနှားတဈကောငျလောကျမတနျဘူး။ ဘယျ မှေးနိုငျမလဲ”လို့ ပွောပါတယျ။

သမ်မတစံပွလယျတောစီမံကိနျးထဲမှာ ပါဝငျလုပျဆောငျနေ တဲ့ အသကျ ၄၆ နှဈရှိ လယျသမား ဦးသာဒှနျးကလညျး ”သူ (နို့ စားနှားတှေ)က ဆရာဝနျတှနေဲ့ သခြောမှေးရတာ။ (ကြှနျတော့ျ မှာ) မှေးဖို့ မွလေညျး မရှိဘူး။ အစတုနျးကတော့ တဈဦးစ၊ နှဈဦးစ လိုကျမှေးတယျလို့ ကွားတယျ။ နောကျတော့ လယျသမားတှကေ စိတျမဝငျစားတော့ဘူး”လို့ ပွောပါတယျ။

သမ်မတရဲ့စံပွလယျတောအတှငျးမှာရှိတဲ့ လယျသမား ခုနဈဦးကို နို့စားနှားမှေးမွူးရေးကို မှေးမွူခငြျတဲ့ ဆန်ဒရှိပါသလား လို့ မေးကွည့ျတော့ ”မလုပျခငြျဘူး”လို့ ဖွဆေိုကွပါတယျ။

အရငျးအနှီးငှကွေေးနဲ့ နညျးပညာဆိုငျရာ အခကျအခဲတှေ ကွောင့ျ လိုကျမလုပျနိုငျကွတာပါလို့ လယျသမားတှကေ ပွောကွ ပါတယျ။

လယျတောရိပျသာ

သမ်မတရဲ့ ကိုယျပိုငျနှားမှေးမွူရေးခွံဝနျးထဲမှာပဲ နိုငျငံ အတှကျ အရေးပါတဲ့ တှေ့ဆုံမှုတှေ ပွုလုပျခဲ့ဖူးတဲ့ နရောလေး တဈခု ရှိပါသေးတယျ။ အဲဒီနရောလေးကို နိုငျငံတောျသမ်မတရဲ့ လယျတောရိပျသာလို့လညျး ခေါျဆိုကွပါတယျ။ ခေါငျမိုးနီနီ မိုး ထားတဲ့ အဆောကျအအုံဖွူဖွူ တဈထပျတိုကျ ရိုးရိုးဂိုဒေါငျပုံ သဏ်ဌာနျ ဖွဈပါတယျ။

အဲဒီခွံဝငျးထဲမှာ နှားခွံလုံခွုံရေးဝနျထမျးတှနေဲ့ (သမ်မတ)လယျတောတာဝနျခံ ဝနျထမျးတှနေထေိုငျတဲ့ အဆောကျအအုံ လေးတှလေညျး ရှိပါတယျ။

လယျတောရိပျသာအဝငျလမျးမှာ ပိတောကျပငျတှေ တနျး စီပွီးစိုကျပြိုးထားတယျ။ ဝငျပေါကျမှာ CCTV ကငျမရာတှေ တပျ ဆငျထားတာ မရှိသလို အဝငျအထှကျကို စဈဆေးတဲ့ ဝနျထမျး တှလေညျး မတှေ့ရပါဘူး။

သမ်မတလယျတောနဲ့ပတျသကျပွီး ရှငျးရှငျးလငျးလငျးသိနိုငျ ဖို့ တာဝနျရှိသူတှနေဲ့ တှေ့ဆုံမေးမွနျးခှင့ျကို စကျတငျဘာ ၂ ရကျ က သမ်မတရုံးòနျကွားရေးမှူး ဦးဇောျဌေးထံ ခှင့ျပွုခကြျတောငျးခံ ခဲ့ပါ တယျ။ စကျတငျဘာ ၁၁ ရကျ ညနခေငျး ၃ နာရီကြောျမှာ တှေ့ဆုံမေးမွနျးခှင့ျပွုတယျလို့ ဦးဇောျဌေးကိုယျတိုငျ ဖုနျးဆကျပွီး လယျတောတာဝနျခံတဈဦးနဲ့ ခြိတျဆကျပေးခဲ့ပါတယျ။

အဲဒီနေ့မှာပဲ သမ်မတရုံးòနျကွားရေးမှူး ဦးဇောျဌေးရဲ့ ဖေ့ဈ ဘှတျချစာမကြျနှာ (www.facebook.com/hmuu.zaw ) မှာ သမ်မတလယျတောအကွောငျးကို ယခုလို အကဉြျးရေးသား ဖောျ ပွခဲ့ပါတယျ။

Photo: Mg Thin Tone                              ကွယျပဲ

‘ဒီလယျတောမှာ တိုငျးရငျးသားခေါငျးဆောငျတှနေဲ့ ကွိမျ ဖနျမြားစှာ တှေ့ဆုံခဲ့ပါတယျ။ ဒီလယျတောမှာ ဒေါျအောငျဆနျးစု ကွညျနဲ့ တှေ့ဆုံခဲ့ပါတယျ။ ဒီလယျတောမှာ ၈၈ မြိုးဆကျ ငွိမျး/ ပှင့ျတှကေို တှေ့ခဲ့ပါတယျ။ ဒီလယျတောမှာ Civil Society အရပျရပျက ခေါငျးဆောငျတှနေဲ့ တှေ့ ခဲ့ပါတယျ။ ဒီလယျတောမှာ ပဲ အနယျနယျအရပျရပျက လယျသမားကိုယျစားလှယျတှနေဲ့ တှေ့ ခဲ့ပါတယျ။ ဒီလယျတောထဲမှာပဲ စာနယျဇငျးကောငျစီဝငျတှနေဲ့ တှေ့ဆုံခဲ့ပါတယျ။ အခွားသော ဧည့ျသညျအမြားအပွားနဲ့လညျး တှေ့ဆုံခဲ့ပါတယျ’

‘ဒီလယျတောအိမျလေးမှာ နိုငျငံ့အရေးအရာတှေ၊ ပွညျ သူအတှကျ လုပျဆောငျသင့ျတဲ့ ကိစ်စတှေ ဆှေးနှေးခဲ့ရာမှာ ရငျ မောဖှယျရာတှေ ပါသလို ရယျမောဖှယျရာတှလေညျး ပါခဲ့ပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ ဒီလယျတောအိမျလေးနဲ့ စိုကျခငျးတှဟော မွနျမာနိုငျငံ ဒီမိုကရစေီ အသှငျကူးပွောငျးရေးမှာ အရေးပါတဲ့ နရောလေး တဈနရော ဖွဈနေဦးမှာ ဖွဈပါကွောငျး’

အဲဒီလို ရေးသားဖောျပွပွီးတဲ့နောကျမှာတော့ နိုငျငံတောျ သမ်မတ ပိုငျဆိုငျသလား၊ ဦးသိနျးစိနျရဲ့ ကိုယျပိုငျလယျတောလား၊ နောကျတကျလာမယ့ျ သမ်မတကို လှှဲပေးရမှာလား၊ လယျယာမွေ ဧက ၅ဝဝ ကို သမ်မတ ဦးသိနျးစိနျ တဈယောကျတညျးပိုငျသလား၊ ဆနျစကျက စပါးမဝယျတဲ့ အကွောငျးစတဲ့ မှတျခကြျတှေ၊ မေး ခှနျးတှေ အဲဒီပို့ဈအောကျမှာ တကျလာပါတော့တယျ။

နောကျတဈနေ့ စကျတငျဘာ ၁၂ ရကျ နံနကျပိုငျးမှာတော့ မောျကှနျးနဲ့ အငျတာဗြူးပေးမယ့ျ အစီအစဉျကို ဖကြျလိုကျပွီး ရှေး ကောကျပှဲပွီးမှသာ တှေ့ဆုံမေးမွနျးခှင့ျပွုမယျလို့ òနျကွားရေး မှူး ဦးဇောျဌေးက ဖုနျးဆကျလာပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ မောျကှနျး မဂ်ဂဇငျးက လယျတောတာဝနျခံတှနေဲ့ အသေးစိတျ တှေ့ဆုံမေး မွနျးခှင့ျ မရခဲ့ပါဘူး။

သီးနံှစကျရုံ

သမ်မတရိပျသာရဲ့အရှေ့ဘကျတှမှောတော့ သီးနှံခငျး၊ သဈ သီးဝလံစကျရုံ၊ ဆနျစကျ၊ ပဲသန့ျစငျစကျရှိပါသေးတယျ။ သမ်မတ လယျတောက လယျယာထှကျကုနျတှကေို အလှယျတကူရောငျးခြ နိုငျဖို့ ရညျရှယျပွီး ဒီစကျရုံတှကေို ဆောကျလုပျထားတာဖွဈတယျ လို့ လယျသမားတှကေ ပွောကွတယျ။

သာမနျလယျသမားအတှကျဆိုရငျတော့ လယျကှကျပေါျမှာ ယခုလို စကျရုံတှေ ဆောကျမယျဆိုရငျ အာဏာပိုငျ အဆင့ျဆင့ျကို တငျပွရမယျ။ လယျယာမွေဥပဒအေရလညျး လယျယာမွကေို အခွားပုံစံနဲ့ အသုံးပွုခှင့ျပွုဖို့ ဆိုတာ အတောျကို ခဲယဉျးပါတယျ။

သာမနျလယျယာမွတှေကေို အခွားမွသေုံးစှဲခှင့ျရရှိဖို့အတှကျ သကျဆိုငျရာမွို့နယျ၊ ခရိုငျ၊ တိုငျးဒသေကွီးမှတဈဆင့ျ ပွညျ ထောငျစုဗဟိုအဆင့ျအထိ အစီရငျခံစာတငျပွီးမှ အခွားမွမြေား အဖွဈ သုံးစှဲခှင့ျရရှိတာဖွဈတဲ့အတှကျ အနညျးဆုံး အခြိနျ ခွောကျလယူပွီး လုပျဆောငျရတယျလို့ သညျလယျတောကို စတငျအကောငျအထညျဖောျစဉျက ပါဝငျခဲ့တဲ့ လယျယာစိုကျပြိုး ရေးနှင့ျ ဆညျမွောငျးဝနျကွီးဌာနမှ အငွိမျးစား ညှှနျကွားရေးမှူး ခြုပျ စိုကျပြိုးရေးပညာရှငျ ဦးခငျစိုးက ပွောပါတယျ။

”(စပါးစိုကျလယျကှကျထဲမှာ) ဆနျစကျဆောကျတာ ခကျ တယျ။ ငါ့အတှေ့အကွုံအရတော့ တောျတောျလေးခကျတယျ။ သာမနျလယျသမားမလုပျနိုငျဘူး။ ကိုငျးမွေ၊ ကုနျးမွေ (စပါး မဟုတျသော စိုကျပြိုးမွေ)ဆိုရငျတော့ တိုငျးဒသေကွီးအစိုးရနဲ့ တငျရတယျ” ဟု ၎င်းငျးက ရှငျးပွပါတယျ။

Photo: Mg Thin Tone         သမ်မတစပွံ လယျတောထဲတှငျ မှေးမွူ  ထားသော နို့စားနှားမြား

အစိမျးရောငျသှပျပွားမိုးထားတဲ့ အစိမျးရောငျ သုံးထပျ အဆောကျအအုံကတော့ အဆင့ျမွင့ျ သဈသီးဝလံအအေးခနျးနဲ့ ထုပျပိုးစကျရုံဖွဈပါတယျ။ ဒီစကျရုံဟာ အမွဲတမျးလညျပတျနတော တော့ မဟုတျပါဘူး။ အဲဒီစကျရုံ အဆောကျအအုံရှေ့မှာ သဈခှ ပနျးခွံတဈခု ရှိပါသေးတယျ။

ယငျးသဈခှခွံနဲ့အတူ သံပရာသီးခွံ၊ ရှောကျသီးခွံ၊ အစေ့မဲ့ သံပရာသီးခွံ၊ နဂါးမောကျသီးခွံ၊ ဂပြနျသခှားသီးခွံ၊ ပိန်နဲသီးခွံနဲ့ အခွားသီးနှံပြိုးခွံတှကေိုလညျး တှေ့ရပါတယျ။ ဟငျးသီးဟငျး ရှကျပြိုးခွံတှကေိုတော့ သံတိုငျတှနေဲ့တညျဆောကျထားပွီး ပလတျစတဈအထူစားတှနေဲ့ မိုးလုံလလေုံ တညျဆောကျထား တာပါ။ လစေုပျပနျကာတှလေညျး တပျဆငျထားတာ တှေ့ရပါတယျ။

သမ်မတရဲ့ စံပွလယျကှကျထဲမှာ ကွယျပဲကိုလညျး လယျ သမားတှအေတှကျ စမျးသပျစိုကျပြိုးဖို့ လုပျဆောငျနတေယျလို့ သမ်မတရုံးညှှနျကွားရေးမှူး ဦးဇောျဌေးရဲ့ဖေ့ဈဘှတျချမှာ ရေးသား ထားပါတယျ။

ကွယျပဲ စိုကျပြိုးဖို့အတှကျ ကှနျကရဈတိုငျထောငျပွီး သံကွိုးတှေ၊ သဈသားခြောငျးတှနေဲ့ သခြောပွုလုပျထားတယျ။ မွယောတှကေိုလညျး အလုပျသမားတှကေ ပေါကျတူးပေါကျပွား တှနေဲ့  ပွုပွငျနတော တှေ့ရတယျ။

ကွယျပဲရဲ့ အသီးပုံသဏ်ဌာနျဟာ ထောင့ျခွောကျခု သို့ မဟုတျ ထောင့ျငါးခု ကွယျပုံသဏ်ဌာနျ ဖွဈပါတယျ။ အခှံနဲ့ ရောငျး မယျဆိုရငျ တဈကီလို(နို့ဆီဘူး ခုနဈဘူးဝနျးကငြျ) ၇ဝဝ ကပြျ၊ အစေ့ထုတျပွီး ရောငျးခပြါက တဈကီလို(နို့ဆီဘူးနှဈဘူးခှဲ) ၂,၂ဝဝ ကပြျ ဈေးပေါကျပါတယျ။

ကွယျပဲကို လကျဖကျခွောကျ၊ အားဆေး၊ အာဟာရမှုန့ျတှေ ထုတျလုပျရာမှာ ကုနျကွမျးအဖွဈ အသုံးပွုသလို ခေါငျးလိမျးဆီ၊ ရမှေှေး၊ အလှဆီစတဲ့ အလှကုနျပစ်စညျးတှထေုတျလုပျရာမှာ အသုံးပွုတယျလို့ ကွယျပဲစိုကျပြိုးရေးကုမ်ပဏီက စိုကျခငျးတာ ဝနျခံက ရှငျးပွပါတယျ။

ကွယျပဲက နှဈရှညျနှယျပငျအမြိုးအစားသီးပငျဖွဈပွီး ပြိုး ပငျနဲ့ နညျးပညာကိုလညျး ကုမ်ပဏီက အခမဲ့ထုတျပေးကာ နှဈ ရှညျဝယျယူမှုကိုလညျး စာခြုပျခြုပျဆိုတယျလို့ ကွယျပဲကုမ်ပဏီ ထံက သိရပါတယျ။

ဆနျစကျ

သဈသီးခွံတှနေဲ့ သဈသီးဝလံစကျရုံတှရေဲ့ တောငျဘကျ ခပျလှမျးလှမျးကို ကွည့ျလိုကျရငျ (စိမျးစိုနတေဲ့) လယျကှငျးပွငျ တှနေဲ့အတူ တဈရကျကို စပါးတနျ ၇ဝ ကွိတျခှဲနိုငျတဲ့ ဆနျစကျနဲ့ စပါးအခွောကျလှနျး ဂိုဒေါငျတှကေို တှေ့မွငျရမှာပါ။

တနျ ၇ဝ ကွိတျခှဲနိုငျတဲ့ဆနျစကျမြိုး မွနျမာနိုငျငံတဈဝနျးမှာ ၂၅ လုံး ဝနျးကငြျသာရှိတယျလို့ ဆနျစပါးအသငျးခြုပျထံက သိရပါတယျ။

ဆနျစကျရဲ့ အဝငျပေါကျဝမှာ ”စပါးရိတျသိမျးခွှလှေေ့စကျနဲ့ ရိတျသိမျးခွှလှေေ့ထားတဲ့စပါးတှကေို တငျးတဈရာလြှငျ ကပြျ လေးသိနျးခှဲပေးဝယျမယျ” လို့ ဆိုငျးဘုတျအပွာနဲ့ ရေးထားတာ တှေ့ရပါတယျ။

၂ဝ၁၄ ခုနှဈတုနျးက သမ်မတလယျတောအတှငျးမှာရှိတဲ့ တောငျသူလယျသမားတှေ စိုကျပြိုးထားတဲ့ စပါးတှကေို အဲဒီဆနျ စကျက နှစေပါးတဈကွိမျသာ ဝယျယူခဲ့ဖူးတယျလို့ လယျသမား တှကေ ပွောပါတယျ။ ဆနျစကျ စတငျဆောကျလုပျပွီးခါစက စပါးတဈတငျးကို ၄,၅ဝဝ ကပြျနဲ့ ဝယျယူခဲ့တာကွောင့ျ လယျ သမားတှေ ရှောရှောရှူရှူဖွဈခဲ့ပမေယ့ျ နောကျပိုငျးမှာတော့ မဝယျယူတော့ဘူးလို့ လယျသမားတှကေ ပွောကွပါတယျ။ (ဒီ အကွောငျးကို လယျတောတာဝနျခံတှနေဲ့ တှေ့ဆုံမေးမွနျးဖို့ ကွိုးစားပမေယ့ျ တှေ့ ခှင့ျမရခဲ့ပါဘူး။)

အဆိုပါ ဆနျစကျကွီးဘေးကပျလကြျမှာတော့ ဆောကျ လကျစ ပဲသန့ျစငျစကျရုံကိုတှေ့ရပါတယျ။ လညျပတျနိုငျတဲ့ အနေ အထားတော့ မရှိသေးပါဘူး။

Photo: Mg Thin Tone      သမ်မတပိုငျဆိုငျသည့ျ လယျကှငျးတှငျ ပေါငျးသတျဆေးမွနျး နစေဉျ

သာမနျလယျသမား အကောငျထညျဖောျနိုငျပါ့မလား

နိုငျငံတောျသမ်မတဦးသိနျးစိနျဟာ စံပွစပါးစိုကျခငျးတှေ အပွငျ သူ့ရဲ့လယျတောထဲမှာ နို့စားနှားမှေးမွူရေး၊ ဘဲမှေးမွူ ရေး၊ ငါးမှေးမွူရေး၊ ဆိတျမှေးမွူရေး၊ ဟငျးသီးဟငျးရှကျနဲ့ သဈ သီးဝလံစိုကျခငျး၊ ဆနျစကျ၊ ပဲသန့ျစငျစကျ၊ သဈသီးဝလံအအေး ခနျးနဲ့ ထုပျပိုးစကျရုံတှကေိုလညျး စိုကျပြိုးမှေးမွူ တညျဆောကျ ထားတာပါ။

ဒီလိုလုပျထားတဲ့ သမ်မတလယျတောရဲ့ ရညျရှယျခကြျက လညျး စိုကျပြိုးမှေးမွူရေး ဘကျစုံပါဝငျတဲ့ အဆင့ျမွင့ျ စကျမှု လယျယာစနဈကို အတုယူစိုကျပြိုးနိုငျဖို့ လုပျထားတာပါ။

ဒါပမေဲ့လညျး တကယျတမျးလကျတှေ့မှာတော့ သာမနျ လယျသမားတှေ အတုယူလုပျဆောငျနိုငျဖို့တော့ အလှမျးကှာ လှနျးနတေယျလို့ သမ်မတလယျတောအနီးနားက လယျသမားတှေ က ပွောကွပါတယျ။

ညှှနျကွားရေးမှူးခြုပျ အငွိမျးစား၊ စိုကျပြိုးရေးပညာရှငျ ဦးခငျစိုးကလညျး သညျလယျတောလိုပုံစံမြိုးကို မွနျမာနိုငျငံမှာ တှေ့ရခဲပွီး သာမနျလယျသမားတှအေနနေဲ့ လကျလှမျးမမီနိုငျဘူး လို့ ဆိုပါတယျ။

”လယျသမားက ဆငျးရဲတော့ ပှင့ျပှင့ျလငျးလငျးပွောရရငျ မလုပျနိုငျဘူး”လို့ သူက မှတျခကြျပေးပါတယျ။

ရှာသဈကှငျးထဲမှာ လယျနှဈဧကခှဲပိုငျတဲ့  အသကျ ၄၅ နှဈ အရှယျ လယျသမားဦးကြောျဌေးကလညျး သမ်မတရဲ့ စံပွကှကျ အတိုငျး ဖွဈလာဖို့ ”အိပျမကျထဲကို ထည့ျမမကျရဲဘူး”လို့ ပွော ရငျး သမ်မတလယျတောကို ကြောခိုငျးပွီး ထှကျခှာသှားပါတော့တယျ။       ။

အပိုငျး(၁)သို့

အမျိုးအစား - သတင်းဆောင်းပါး

"Myanmar Observer Media Group [MOMG] was founded in 2011 with aims to deeply observe challenging issues of Myanmar, to strongly encourage policy change through in-depth and investigative stories, and to vastly improve journalism skills among local journalists through trainings and workshops. The first edition of Mawkun came out in August 2012 after the censorship board was abolished. The magazine is published in Myanmar Language and its normal size is around 120 pages."