Home သတင္းေဆာင္းပါး ယုိင္နဲ႕ေနဆဲ ရခုိင္ျပည္နယ္ စီးပြားေရး အပုိင္း(၂)

ယုိင္နဲ႕ေနဆဲ ရခုိင္ျပည္နယ္ စီးပြားေရး အပုိင္း(၂)

173
0
စစ္ေတြၿမဳိ႕နယ္ သဲေခ်ာင္းေစ်းလမ္းေပၚတြင္ ကြမ္းယာႏွင့္ ေရခဲေခ်ာင္း ေရာင္းေနၾကသည့္ ဘဂၤါလီမ်ား ။ ဓာတ္ပုံ - လင္းျမတ္/ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း
Advertise Here

                            

မပြင့္လင္းေသးတဲ့ စီးပြားေရးလမ္းေၾကာင္း

သဲေခ်ာင္းေစ်းဟာ ေမလရဲ႕မြန္းတည့္ ေနပူက်ဲတဲေအာက္မွာ ေစ်းေရာင္းေစ်းဝယ္ေတြနဲ႔ စည္ကားေနပါတယ္။ ဘဂၤါလီအမ်ားစုရွိတဲ့ အဲဒီေစ်းမွာဆိုရင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကအစ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းအဆံုး လူသံုးကုန္ပစၥည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ဝယ္ယူႏိုင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

Advertise Here

ေစ်းေရွ႕က ႏြားလွည္းတစ္စီးသြားလို႔ ရႏိုင္႐ုံေလာက္ပဲ က်ယ္ၿပီးခ်ဳိင့္ေတြနဲ႔ မညီမညာျဖစ္ေနတဲ့ကတၱရာလမ္းမေပၚမွာ ေတာ့ တပြမ္ပြမ္ဆိုင္ကယ္ဟြန္းသံေတြ၊ ကလင္ကလင္ ဆိုက္ကား ဘဲလ္သံေတြ၊ ဘဂၤါလီဘာသာစကားနဲ႔ ေစ်းေရာင္းေစ်းဝယ္ အခ်င္းခ်င္း လွမ္းေအာ္ေျပာဆိုသံေတြ ပြက္ေလာညံေနတယ္။

လမ္းေဘးတစ္ဖက္တစ္ခ်က္မွာေတာ့ ဝါးလံုးေတြစီခင္းထားၿပီး တာေပၚလင္စမိုးထားတဲ့ ေစ်းဆိုင္ခန္းငယ္ေလးေတြကို ေတြ႕ရတယ္။ ကြမ္းရြက္ေရာင္းတဲ့ဆိုင္၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေရာင္းတဲ့ဆိုင္၊ နာရီျပင္ဆိုင္၊ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းဆိုင္ေတြအျပင္ ထမင္းဆိုင္ေတြ အစံုပါပဲ။ သဲေခ်ာင္း၊ သေကၠျပင္၊ ဒါးပိုင္ စတဲ့ အနီးအနား ဘဂၤါလီရြာေတြကေန လာေရာက္ဝယ္ယူၾကတာလို႔ ဆိုပါတယ္။

အဲဒီေစ်းမွာ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ကုန္ပစၥည္းေတြ ဘယ္ကေန ေရာက္လာပါသလဲ။ ဘယ္သူေတြက ပို႔လိုက္ပါသလဲ။ တကယ္ ေတာ့ ေရာင္းခ်ေနတဲ့လူသံုးကုန္ပစၥည္းေတြဟာ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚက ရခိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တခ်ဳိ႕က ပို႔ေပးလိုက္တဲ့ ပစၥည္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစ်းေရာင္းတဲ့ဘဂၤါလီေတြက ပစၥည္းေတြကို ဖုန္းဆက္မွာယူတဲ့အခါ သံုးဘီးဆိုင္ကယ္ေတြနဲ႔ လာပို႔ေပးထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သဲေခ်ာင္းေစ်းမွာ ေရႊဆိုင္နဲ႔ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းဆိုင္တြဲဖြင့္ထားတဲ့သူတစ္ဦးက ေျပာျပပါတယ္။

mk_20160624_weak_in_business_2
စစ္ေတြၿမဳိ႕နယ္ သဲေခ်ာင္းေစ်းလမ္းေပၚတြင္ ကြမ္းယာႏွင့္ ေရခဲေခ်ာင္း ေရာင္းေနၾကသည့္ ဘဂၤါလီမ်ား ။ ဓာတ္ပုံ – လင္းျမတ္/ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း

သူ႔ဆိုင္မွာ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းေတြကို စစ္ေတြကေန ဖုန္းဆက္မွာယူၿပီး ေရႊဆိုင္ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ဖို႔ ရခိုင္လုပ္ငန္းရွင္တခ်ဳိ႕က အရင္းအႏွီးတခ်ဳိ႕တစ္ဝက္ ထုတ္ေပးထားတာလို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္သူဘယ္ဝါက ေငြထုတ္ေပးထားတယ္ဆိုတာ သူက မေျပာျပပါဘူး။

ဘဂၤါလီေတြက ပစၥည္းေတြလွမ္းမွာလိုက္တဲ့အခါ ရခိုင္လုပ္ငန္းရွင္ေတြက သဲေခ်ာင္းေစ်းအေရာက္ ပို႔ေပးၿပီး ပစၥည္းတန္ဖိုး ေငြကို ဘဂၤါလီေတြက ျပန္ထည့္ေပးလိုက္ၾကတယ္လို႔ ေစ်းသူေစ်းသားတခ်ဳိ႕က ရွင္းျပၾကပါတယ္။ အရင္လို ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြနဲ႔ တိုက္ ႐ုိက္ဆက္သြယ္မႈမရွိေပမယ့္ သြယ္ဝိုက္တဲ့နည္းနဲ႔ ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားမႈ အနည္းငယ္ေတာ့ ရွိလာၿပီလို႔ ေစ်းသူေစ်းသား တခ်ဳိ႕က ေျပာၾကတယ္။

ရခိုင္လုပ္ငန္းရွင္အမ်ားစုဟာ ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ ထင္ထင္ေပၚ ေပၚ ေရာင္းဝယ္မႈေတြ မလုပ္ႏိုင္ၾကပါဘူး။ ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈ ျပဳလုပ္တဲ့သူေတြကို ရခိုင္လူမႈအဖြဲ႕အစည္း တခ်ဳိ႕က အမ်ဳိးသားသစၥာေဖာက္ေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကလို႔ပါပဲ။ သို႔ေသာ္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းမဟုတ္သည့္တိုင္ ဒီလိုသြယ္ဝိုက္တဲ့ နည္းေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရာင္းခ်ေနၾကသူေတြ ရွိေနပါတယ္။

ရခိုင္လူမ်ဳိးလုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ ေရာင္းကုန္ပစၥည္းေတြဟာ ဒုကၡသည္စခန္းအသီးသီးဆီကို  တျဖည္းျဖည္းစီးဆင္းလာၾကၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ တစ္ရက္စာတစ္ရက္ရွာၿပီး ဝမ္းေရးေျဖရွင္းေနရတဲ့ဘဂၤါလီေတြအေနနဲ႔ေတာ့ သူတို႔ေနထိုင္ရာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ၊ ရြာေတြကေန ထြက္ခြာၿပီး ရခိုင္ေတြရွိတဲ့အလုပ္ခြင္ေတြဆီ အလုပ္သြားလုပ္ဖို႔ အခြင့္အေရး မရွိၾကေသးပါဘူး။

အက်ဳိးဆက္အျဖစ္ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ လူမႈ ေရးျပ ႆ      နာအခ်ဳိ႕ ျဖစ္လာပါတယ္။ အလုပ္အကိုင္မရွိ၊ ဝင္ေငြ မရွိတဲ့ ဘဂၤါလီလူငယ္အခ်ဳိ႕ဟာ ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္းမွာပင္ တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္တာ၊ သံုးစြဲၾကတာေတြ ရွိလာတယ္လို႔ သေကၠျပင္ေက်းရြာမွာေနထိုင္တဲ့ ဘဂၤါလီအသိုင္းအဝိုင္းေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း ေရွ႕ေနဦးေက်ာ္လွေအာင္က ေျပာပါတယ္။ ေငြလိုခ်င္တဲ့အတြက္ မူးယစ္ေဆးေတြကို လွ်ဳိ႕ဝွက္ျဖန္႔ခ်ိေပးသူေတြ ရွိလာသလို ေဆး ေျခာက္သံုးတဲ့လူငယ္ေတြကိုလည္း ျမင္ေနရတယ္လို႔ ဦးေက်ာ္လွ ေအာင္က ေျပာျပတယ္။

”အခု အူမမေတာင့္လို႔ သီလမေစာင့္ႏိုင္ၾကေတာ့ဘူး ေလ” လို႔ ဦးေက်ာ္လွေအာင္က ဆိုတယ္။

လုပ္ခေစ်းျမင့္

ဘဂၤါလီေတြအဖို႔ အလုပ္မရွိျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ရခိုင္စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္မွာေတာ့ လုပ္သားရွားပါးေနပါတယ္။

ရခိုင္အလုပ္သမားနည္းပါးတဲ့အတြက္ ငွားရမ္းရတဲ့ အလုပ္ သမားစရိတ္ဟာ ယခင္ကထက္ တစ္ဆနီးပါးပုိလာတယ္လို႔ လူပ်ံလက္ဖက္ေျခာက္ လုပ္ငန္းပိုင္ရွင္ ဦးေရႊေမာင္က ရွင္းျပပါတယ္။

”အရင္ဘဂၤါလီတစ္ေယာက္ကို ငါးဆယ္ေပးရရင္ (အခု) ရခိုင္တစ္ေယာက္ကို တစ္ရာေပးရတယ္။ အလုပ္သမားေစ်းႏႈန္း ျမင့္လာေတာ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြမွာ အခက္အခဲရွိလာတယ္”လို႔ သူက ရွင္းျပတယ္။

လုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ အလုပ္သမားစရိတ္ ပိုျမင့္လာတဲ့ အတြက္ သူတို႔ရဲ႕ထုတ္ကုန္ေတြကို ေစ်းျမႇင့္ၿပီး ေရာင္းခ်ၾကပါ တယ္။ ကုန္ပစၥည္းေစ်းျမင့္လာတဲ့အတြက္ အလုပ္သမားေတြကလည္း လုပ္အားခေတြကို ပိုမိုတိုးျမႇင့္ေတာင္းခံလာၾကတယ္။ ဒီ လုိနဲ႔ ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္မႈ သံသရာရွည္လာတယ္လို႔ ဦးေရႊေမာင္က ရွင္းျပပါတယ္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕က ေရထြက္ပစၥည္းကုန္သည္ ဦးထြန္းဝင္းက ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ သူရဲ႕လုပ္ငန္းေတြဟာ ပဋိပကၡမတုိင္မီကလုိ လည္ပတ္ေနၿပီလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ သူဟာ သံတြဲက ထြက္တဲ့ ငါး ေျခာက္၊ ငါးပိ စတဲ့ ေရထြက္ပစၥည္းေတြကုိ ေမာင္ေတာနယ္စပ္ ဂိတ္က တစ္ဆင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်သူပါ။

အရင္က အလုပ္သမားတစ္ေယာက္ကုိ ဆန္တစ္အိတ္ တင္ခ်စရိတ္ ျမန္မာေငြ ေျခာက္ဆယ္က်ပ္ေလာက္သာ ေပးခဲ့ရ ေပမယ့္ ပဋိပကၡေနာက္ပုိင္းမွာ ေငြ ၂ဝဝ ကေန ၂၅ဝ အထိ ေပး လာရတယ္လုိ႔ ဦးထြန္းဝင္းက ေျပာပါတယ္။ ဒီလုိ အလုပ္သမား စရိတ္ တက္လာတဲ့အတြက္ ကုန္သည္ေတြမွာ အျမတ္ေငြ နည္း ပါးလာတယ္လုိ႔ သူကဆုိပါတယ္။

ရခိုင္နဲ႔ဘဂၤါလီေတြအၾကား အရင္လိုအတူတူအလုပ္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔ အစိုးရက လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုအၾကားမွာ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေပးဖို႔လိုမယ္လို႔ ရခိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ ဦးခင္ေမာင္ႀကီးက ေျပာျပပါတယ္။

”တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ ယံုၾကည္မႈ မခိုင္မာဘဲနဲ႔၊ ဥပေဒအရ ေျဖရွင္းစရာရွိတာ မေျဖရွင္းဘဲနဲ႔ အရင္ရွိခဲ့တဲ့အေျခအေနအတိုင္း ေရာေထြးဆက္ဆံဖို႔ ရခိုင္ေတြအေနနဲ႔ စိတ္ခ်လံုၿခံဳမႈမရွိႏိုင္ဘူး”လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ႏွစ္ဖက္ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေပးဖို႔ဆိုရင္ အစိုးရက ဘဂၤါလီလူဦးေရကို ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ စိစစ္ၿပီး ႏိုင္ငံသားျဖစ္ႏိုင္ တဲ့ ဘဂၤါလီေတြကို ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးရမယ္။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ မရွိသူေတြကို အစိုးရနဲ႔ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြက လုပ္ထံုး လုပ္နည္းေတြအတိုင္း ေျဖရွင္းေပးဖို႔ လိုတယ္လို႔ သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးအရ ေျဖရွင္းေပးတာအျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြက္ လိုအပ္ေနတဲ့ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို အစိုးရက ေဖာ္ေဆာင္ေပးရမယ္လို႔လည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ေတြက ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့စီးပြားေရးလုပ္ ငန္းရွင္ေတြ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ ထိထိ ေရာက္ေရာက္ပံ့ပိုးေပးဖို႔၊ ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းေတြ ေဖာ္ေဆာင္ေပးၿပီး ျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္တဲ့ လူေတြအတြက္ အလုပ္ေနရာေတြ ဖန္တီးေပးဖို႔လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။

weak in busines Th
စစ္ေတြၿမဳိ႕၊ ဒါးပုိင္ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္စခန္းမွ ကေလးငယ္မ်ား ။ လင္းျမတ္/ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း

 

အစိုးရဘာလုပ္ေပးမလဲ

ဧၿပီ ၂၉ ရက္က ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕႐ုံးမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးညီပုက ဒီျပ ႆ နာေတြကိုေျဖရွင္းဖို႔ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ”ဗဟို အစိုးရလည္း ပါမွရမယ္”လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ယခင္အစိုးရလက္ထက္မွာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိ ပကၡေၾကာင့္ ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈဆုိင္ရာလုပ္ငန္းေတြ အကုန္လုံးရပ္တန္႔ခဲ့ၿပီး ပဋိပကၡထဲမွာပဲ တဝဲလည္လည္ ျဖစ္ေနရတဲ့အတြက္ အင္မတန္နစ္နာခဲ့ရတယ္လို႔ ေျမာက္ဦး ၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးလွေစာက ေမာ္ကြန္းကို ေျပာပါတယ္။ ဒီျပႆ နာေတြကို အစိုးရသစ္လက္ထက္ မွာ ဦးစားေပးေျဖရွင္းေပးရမယ္လို႔ ၄င္းက ဆိုပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔ ေဒသခံရခိုင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ ေဆာက္ရြက္ရမွာျဖစ္သလို သီးျခားခြဲထားရတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ ရသင့္ရထိုက္တဲ့အခြင့္အေရးေတြကိုလည္း ဥပေဒအရ တာဝန္ယူေပးရမယ္လို႔ ဦးဦးလွေစာက ဆိုပါတယ္။

၄င္းတို႔ကို ဥပေဒအရတာဝန္ယူစိစစ္ၿပီး ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိသူေတြကိုေတာ့ လြတ္လပ္စြာသြားလာေနထုိင္ခြင့္၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရးက႑ေတြမွာ ပါဝင္ခြင့္ေတြေပးရမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ဘဂၤါလီေတြဟာ ယခင္ကတည္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ခဲ့ၾကတဲ့လူေတြျဖစ္လို႔ ”လုံးဝ အဆက္အသြယ္ျဖတ္ေတာက္ပစ္လုိက္ဖို႔ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး”လုိ႔ ဦးဦးလွေစာက ေျပာပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ စီးပြားေရးအတြက္ သူတို႔ရဲ႕လုပ္အားေတြကို အသံုးခ်ရမယ္လို႔လည္း ဦးဦးလွေစာက ေျပာျပတယ္။

ဒီနက္နဲ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ပဋိပကၡျပႆ      နာေတြကို ေျပလည္လာဖို႔၊ ရခိုင္နဲ႔ဘဂၤါလီ ႏွစ္ဖက္အသိုင္းအဝိုင္းေတြရဲ႕ ပ်က္စီးသြားတဲ့ လူမႈဘဝေတြ ျပန္လည္ေျပလည္လာဖို႔ဟာ အစိုးရအသစ္ရဲ႕ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈအေပၚမွာ မူတည္တယ္လို႔ ဦးဦးလွေစာက ယခုလို မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

”အစုိးရကုိင္တြယ္မႈေကာင္းရင္ ေကာင္းသလုိ တစ္ ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ၾကားထဲမွာ သံသယစိတ္ေတြနည္းလာတဲ့ အခါ အရင္ကလုိ ျပန္ျဖစ္လာမွာပါ”

ပဋိပကၡမွာ အလုပ္အကိုင္ေတြအားလံုးပ်က္စီးသြားခဲ့တဲ့ ဦးအီလီယာစ္ကေတာ့ သူဆံုး႐ႈံးသြားတဲ့လုပ္ငန္းေတြကို ျပန္လုပ္လိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို ဆုပ္ကိုင္ထားဆဲပါ။ အရင္ကလည္း ရခိုင္ေတြနဲ႔ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ေနထိုင္ခဲ့တာျဖစ္လို႔ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ဖို႔ကေတာ့ ခက္ခဲမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ သူက ယံုၾကည္ေနပါတယ္။

အရင္လို လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြားလာႏိုင္ၿပီး ပ်က္စီးသြား တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ျပန္လုပ္ႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ေရာက္ရင္ ဘာ လုပ္မလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကိုေတာ့ ဦးအီလီယာစ္က အခုလို ေျဖလိုက္ပါတယ္။

”လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြားလို႔ရတဲ့တစ္ေန႔ ေကာင္းတဲ့ စီးပြားေရးျပန္လုပ္မယ္။ ကေလးေတြကို စာသင္ေပးမယ္။ အဲဒါပဲ ကြၽန္ေတာ္ေတြးေတာ့တယ္။        ။

၂၀၁၆၊ ဇြန္လထုတ္၊ ေမာ္ကြန္း မဂၢဇင္း အမွတ္(၃၅)မွ သတင္းေဆာင္းပါး ျဖစ္ပါသည္။

လင္းျမတ္ ေရးသည္။

အပုိင္း(၁)သုိ႕

Advertise Here

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here