Home သတင္းေဆာင္းပါး သယံဇာတစီမံခန္႕ခဲြမႈ ႏွင္႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအနာဂတ္ အပုိင္း(၂)

သယံဇာတစီမံခန္႕ခဲြမႈ ႏွင္႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအနာဂတ္ အပုိင္း(၂)

188
0
Advertise Here

၂၀၁၃၊ႏို၀င္ဘာလထုတ္၊ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၉)မွ မ်က္ႏွာဖုံးေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

ေမာ္ကြန္းသတင္းအဖဲြ႕ ေရးသည္။

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေရာင္ျခည္

Advertise Here

            ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ အရပ္သားအစိုးရတက္လာသည့္ အတြက္ သယံဇာတစီမံခန္႔ခြဲမႈအပိုင္းမွာ ပိုမို ေကာင္းမြန္လာႏိုင္ သည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။ ယခင္အစိုးရအဆက္ဆက္က ျဖစ္ခ်င္တိုင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည္မ်ားကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ အခြင့္ သာလာၿပီဟုလည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါသည္။

            သို႔ေသာ္လည္း ယခင္အစိုးရအဆက္ဆက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္မ်ားကို ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းလဲျပင္ဆင္လို႔ေတာ့ ရႏိုင္မည္ မဟုတ္ဟု ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ သယံဇာတႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆုိင္ရာေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ဦးသိန္း လြင္က သံုးသပ္ပါသည္။

            ”ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈက ျဗဳန္းခနဲ လုပ္လုိ႔မရဘူးေလ။ အရင္ တုန္းက ရာစုႏွစ္တစ္ဝက္ေလာက္က စနစ္တစ္ခုနဲ႔ လုပ္ခဲ့တယ္။ အခုမွ အစုိးရသစ္တက္လာတာ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲေက်ာ္ေက်ာ္ပဲရွိေသး တယ္။ ႏွစ္ငါးဆယ္ေလာက္လုပ္ခဲ့တာကုိ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲနဲ႔ေတာ့ မရဘူး၊ အခ်ိန္ယူရဦးမယ္” ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။

            တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ သယံဇာစီမံခန္႔ခြဲမႈအားနည္းခ်က္မ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ဟုလည္း ဦးသိန္းလြင္က ဆို ပါသည္။

            ”သယံဇာတစီမံခန္႔ခြဲမႈအားနည္းခ်က္က ဆက္ျဖစ္လုိ႔ကုိ မရေတာ့ဘူး။ အေျခခံဥပေဒမွာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေရးသား ခြင့္ေၾကာင့္ အခုဆုိရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေဖာ္ထုတ္ေရးသား လာတာ ေတြ႕ရတယ္။ အရင္တုန္းကလုိ လုပ္လုိက္ရင္ ငံု႔ခံမယ့္ အေနအထားေတာ့ မရွိေတာ့ဘူး။ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ လႊတ္ ေတာ္ေတြေပၚလာၿပီ”

            ယခင္တုန္းကလို လုပ္ခ်င္တိုင္း လုပ္၍ရသည့္အေန အထားမဟုတ္ေတာ့ေသာ္လည္း ယခင္က လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္၊ လက္မွတ္ထိုးခဲ့သည့္ စီမံကိန္းမ်ား၏ အက်ဳိးဆက္ကိုမူ တစ္တိုင္း ျပည္လံုး ဆက္လက္ခံစားေနရပါသည္။

            ေလာေလာဆယ္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖ ရွင္းရာမွာ တစ္ဖက္တည္းက ေျဖရွင္းသည့္ပံုစံမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ အား လံုးဝိုင္းဝန္းေျဖရွင္းေပးၾကဖို႔လိုအပ္ေၾကာင္း  ရခိုင္သယံဇာတ အက်ဳိးခံစားခြင့္ရရွိေရးေကာ္မတီ တာဝန္ခံ ဦးခိုင္ျပည္စုိးက ႐ႈျမင္သည္။

            ”ဒီျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းမယ္ဆုိတဲ့အခါမွာ ဘယ္လုိ နည္းနဲ႔ ရွင္းမလဲဆိုတာကုိ အကုန္လုံးဝုိင္းဝန္းၿပီးေတာ့ အေျဖရွာ ရမယ္။ တစ္ဖက္က စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေတြ ထုိးထားတဲ့အဖဲြ႕ေတြက လည္း ဒီဟာအေပၚမွာ နားလည္ေပးရမယ္”ဟု ရခိုင္တုိင္းရင္း သားမ်ားတိုးတက္ေရးပါတီ၏ အတြင္းေရးမွဴးလည္းျဖစ္သည့္ ဦးခိုင္ျပည္စိုးကဆိုသည္။

            တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ လက္ရွိေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္ မည့္ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း အေသအခ်ာ ဆန္းစစ္ ေလ့လာမႈမ်ားျပဳၿပီးမွ ေဖာ္ေဆာင္သင့္သည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက အႀကံျပဳပါသည္။

            စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေဇာ္ဦးကေတာ့ စီမံကိန္း မ်ားမစခင္ အေရးႀကီးဆံုး တြက္ခ်က္စဥ္းစားရမည့္အရာမွာ တန္ ဖိုးတြက္ခ်က္မႈျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။

            ”တန္ဖုိးအားလုံးကုိ ထည့္တြက္ဖုိ႔လုိတယ္။ သဘာဝအရင္း အျမစ္က ရတဲ့ဝင္ေငြထဲက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးသြား တာေတြကုိ ျပန္ဆင္ဖုိ႔အတြက္ ေငြေတြကုိပါ ထည့္တြက္ထားရ မယ္။ သယံဇာတေတြကုိ ထုတ္ေရာင္းလုိက္လုိ႔ ရေငြတစ္ခုတည္း တင္မကဘူး”ဟု ေဒါက္တာေဇာ္ဦးက ဆိုသည္။

            ေျမေအာက္သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္သည့္အခါ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ မေကာင္းေသာ အက်ဳိးဆက္ေတြကိုပါ လုိက္ၿပီးေျဖ ရွင္းေပးရမည့္အရာမ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္သင့္သည္ ဟု ေဒါက္တာေဇာ္ဦးကဆိုသည္။ ယင္းတို႔ထဲတြင္ လူေတြကို ေရႊ႕ ေျပာင္းေပးရသည့္အတြက္ ေနရာခ်ထားေရးကိစၥ၊၄င္းတို႔အတြက္ အလုပ္အကိုင္ျပန္ရွာေပးရသည့္ ကိစၥ၊ ေရရွည္တြင္ ၄င္းတို႔၏ မ်ဳိး ဆက္မ်ားအထိ ဥမကြဲ၊ သိုက္မပ်က္ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ေနသြားႏိုင္ ေရးကိစၥမ်ားပါ ပါဝင္သည္ဟုဆိုပါ သည္။

            ပညာရွင္မ်ားက ထပ္မံအႀကံျပဳသည့္အခ်က္မွာ ယခုလို မ်ဳိး တုိင္းျပည္ပြင့္လင္းလာခ်ိန္ ႏုိင္ငံတကာမွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား ကလည္း အံုလိုက္က်င္းလိုက္ဝင္လာဖို႔ တာစူေနခ်ိန္မ်ဳိးမွာ စီမံ ကိန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ပိုမိုဂ႐ုတစိုက္ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔လုိသည္ ဟု ဆိုပါသည္။

            ”သတၱဳတြင္းပဲ တူးတူး၊ သစ္ပဲခုတ္ခုတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ထိ ေရာက္စြာ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ ဥပေဒေတြ ရွိဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါေတြ မျပင္ထားဘဲနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီေတြ ဝင္လာလို႔ရွိရင္ ျပႆနာ ေတြရွိတယ္။ ဟိုဟာေတြက မဆင္မျခင္ဘဲ ထုတ္သြားရင္ ကိုယ္ ေတြပဲခံရမွာ” ဟု ဦးေမာင္ေမာင္ေအးက ဆိုသည္။

            ၄င္းက ဆက္ၿပီး ယခုလုိေျပာသည္။”စီးပြားေရးလုပ္မယ္ဆိုကတည္းက သူနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ပတ္ဝန္း က်င္က ပ်က္မွာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ မပ်က္ေအာင္၊ ပ်က္တာေလ်ာ့ ေအာင္ ပတ္ဝန္းက်င္ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ကလည္း အဆင္သင့္ျဖစ္ရမယ္” ။      ။

ေဘးကင္းလံုၿခံဳေရးႏွင့္ ႏွစ္ဖက္အက်ိဳးရွိေရး

            စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈ အေရး ႀကီးေၾကာင္းကိုလည္း ဦးေမာင္ေမာင္ေအးက အေလးအနက္ ေျပာသည္။၄င္းအေနႏွင့္ ရခိုင္ကမ္းလြန္ကေန ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္း ကို စလြယ္သိုင္းဖက္ၿပီး တ႐ုတ္ျပည္ကူမင္းအထိ သြယ္တန္းထား သည့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕လိုင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္မႈရွိေနသည္။

            ”တစ္ခုခု ျပႆနာမျဖစ္ပါဘူးလို႔မေျပာႏိုင္ဘူး။ ေရနံယို ဖိတ္ရင္၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ေပါက္ထြက္ရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ အာမခံႏိုင္သလဲ။ ဘာမွမျဖစ္ ပါဘူး၊ ဘာမွ မစိုးရိမ္ရပါဘူးလို႔ ေျပာေနတဲ့ၾကားထဲက အဲဒီလို ျပႆနာေတြ ျဖစ္သြားတာမဟုတ္ဘူးလား” ဟု ဦးေမာင္ေမာင္ ေအးက ဆိုသည္။

            ျမန္မာရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္ ေဒါက္တာေအာင္ ထြန္းသက္ကေတာ့ လက္ရွိတိုင္းျပည္တြင္းမွာ အသက္ရွင္ေနၾက သူမ်ားအတြက္ စဥ္းစားၾကဖို႔လိုသလို ေနာင္အနာဂတ္မွာ ျဖစ္ေပၚ လာမည့္ သားစဥ္ေျမးဆက္မ်ားအတြက္ပါ စဥ္းစားဖို႔လိုသည္ဟု ဆိုသည္။

            ”ေရရွည္ကိစၥကုိေျပာတဲ့အခါမွာ အနာဂတ္အတြက္ပဲ စဥ္း စားၿပီး လက္ရွိလူေတြငတ္ေနလုိ႔လည္း မရေသးဘူး။ ဒီႏွစ္ခုမွာ မွန္ကန္တဲ့ လြန္ဆြဲမႈကုိ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သြား ဖုိ႔လုိတယ္”ဟု စီးပြားေရးႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာရွင္ ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္က ဆုိသည္။

            ”လူမႈေရးတာဝန္ေက်တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ျဖစ္ဖုိ႔လုိ တယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းေတြ ျဖစ္ရမယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ေတြကုိ မထိခုိက္တဲ့ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ဳိးေတြ ရွိဖုိ႔လုိတယ္။ SRI(Social Responsible Investment) လို႔ ေခၚတဲ့ လူမႈေရးတာဝန္ေက်တဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြရေအာင္ပဲ ႀကိဳးစားေနပါတယ္” ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။

            စီမံကိန္းမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသခံ၊ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အက်ဳိးစီးပြားသည္ အေရးႀကီး သလို တစ္ဖက္တြင္လည္း တစ္ႏိုင္ငံလံုး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးသည္ လည္း အေရးႀကီးသျဖင့္ ႏွစ္ခုစလံုး ဟန္ခ်က္ညီညီ လုပ္ေဆာင္ ဖို႔ လိုအပ္သည္ဟု ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္က ယူဆသည္။

            ”ႏုိင္ငံေတာ္အက်ဳိးၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေဒသခံေတြရဲ႕အက်ဳိးလံုးဝလွည့္မၾကည့္ဘဲ မျဖစ္ႏုိင္သလုိ ေဒသခံေတြအက်ဳိးကုိပဲ ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္အက်ဳိးကုိ လွစ္လ်ဴရႈထားလုိ႔လည္း မရဘူး”ဟု ¤င္းက ဆိုသည္။

            ေလာေလာဆယ္အေနအထားမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပညာ ရွင္မ်ားက အေလးေပးေထာက္ျပေနသည့္အခ်က္ကေတာ့ ပြင့္ လင္းျမင္သာမႈရွိေရးႏွင့္ ေကာင္းမြန္စြာ စီမံခန္႔ခြဲေရးပင္ျဖစ္ပါ သည္။

            သယံဇာတေပါမ်ားၾကြယ္ဝေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ျမင္ေတြ႕ ၾကရသည့္  အေတြ႕အႀကံဳအရ သယံဇာတတူးေဖာ္မႈက႑ကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ မစီမံႏိုင္ပါက ႀကီးမားေသာ ေနာက္ဆက္ တြဲျဖစ္ရပ္မ်ား ထြက္ေပၚလာတတ္သည္ဟု ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕မွ မယ္ရီလင့္ဇာက ဆိုပါသည္။

            သတၱဳတူးေဖာ္သည့္ ကုမၸဏီႏွင့္ ကန္ထ႐ိုက္ခ်ဳပ္သည့္အခါ မွာလည္း ညႇိႏိႈင္းတာ ညံ့ဖ်င္းလွ်င္ တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးႀကီး ေသာ ေရရွည္စီးပြားေရးအက်ဳိးအျမတ္မ်ား ဆံုး႐ႈံးသြားႏုိင္သည္ ဟုလည္း ၄င္းကဆိုသည္။

            ”သယံဇာတဘ႑ာေငြေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မေကာက္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈအတြက္ ထားရွိရမယ့္ ရန္ပံုေငြေတြဟာ ေပ်ာက္ဆံုးကုန္မယ္”ဟု မယ္ရီလင့္ဇာက မွတ္ ခ်က္ျပဳသည္။

            အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ တြင္းထြက္ သယံဇာတအရင္းအျမစ္ တူးေဖာ္ေရး စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ပြင့္ လင္းျမင္သာမႈေဖာ္ေဆာင္ေရး (Extractive Industries Transparency Initiative- EITI) ကို ဝင္ေရာက္ဖို႔ စိတ္ဝင္စား ေၾကာင္း ဆိုလာသည္မွာ အားတက္စရာျဖစ္သည္ဟု မယ္ရီလင့္ ဇာက ဆိုသည္။

            EITI သည္ ေရနံ၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ႏွင့္ တြင္းထြက္ပစၥည္း ရင္းျမစ္မ်ား တူးေဖာ္ရာတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကို အေသအခ်ာ ရွိေစသည့္ ႏုိင္ငံတကာစံတစ္ခုျဖစ္သည္။ ယင္းကို အစိုးရမ်ား၊ ကုမၸဏီမ်ား၊ အရပ္ဘက္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူ မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား ပူးေပါင္းမႈျဖင့္ ႀကီးၾကပ္ ကြပ္ကဲသည္။

            ”ျမန္မာဟာ EITI ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ခ်ဥ္းကပ္ ၿပီဆိုရင္ တိုင္းျပည္ဟာ သဘာဝသယံဇာတ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမွာ တိုး တက္ေကာင္းမြန္လာမယ္၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမွာ တိုးတက္လာ မယ္။ ၿပီးေတာ့ သယံဇာတထိန္းခ်ဳပ္မႈအညႊန္းမွာလည္း အဆင့္ တက္လာလိမ့္မယ္”ဟု မယ္ရီလင့္ဇာက ဆိုသည္။ EITI ညႇိႏိႈင္းေဖာ္ေဆာင္ေရးတာဝန္ခံလည္းျဖစ္သည့္ စီး ပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေဇာ္ဦးကေတာ့ ယခု ေလာေလာ ဆယ္တြင္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ေကာင္းတစ္ခု တည္ေဆာက္ဖို႔လို သည္ဟုဆိုသည္။ တြင္းထြက္သယံဇာတ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္း တြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာရွိေရးအတြက္ အစိုးရသစ္က ဦးေဆာင္လုပ္ ကိုင္ေနသည္မွာလည္း အားရစရာျဖစ္သည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ဆိုပါသည္။

            ”ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ EITI ကုိ အျမန္ဆုံးလုပ္မယ္ဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအဝုိင္းၾကားမွာေတာ့ အန္မတန္မွ အံ့ၾသစရာ ေကာင္းတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ပဲ”ဟု ေဒါက္တာေဇာ္ဦးက ဆိုသည္။ ”ႏုိင္ငံတကာမွာက အစုိးရက ေနာက္ဆုံးက်မွလုပ္တာ၊ ေရွ႕က မေနဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာက အစုိးရက ဦးေဆာင္ၿပီး ေတာ့ လုပ္ပါရေစ ဆုိၿပီး အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ ေတာင္း ခံရတဲ့ အေနအထားေတာင္ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဒီဟာက အရမ္းအလားအလာေကာင္းတယ္”

            ေဒါက္တာေဇာ္ဦးက ေနာင္ႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနႏွင့္ ယခုႏွစ္လို သယံဇာတစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈအညႊန္းမွာ ေအာက္ဆံုး အဆင့္မွာ မျဖစ္ေစရဟု ယခုလို အခိုင္အမာဆိုသည္။

            ”ဘယ္သူနဲ႕မဆုိေလာင္းေၾကးထပ္ၿပီးေတာ့ ေျပာလုိ႔ရ တယ္။ ေနာင္ႏွစ္မွာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ အဆင့္ လုံးဝတုိးတက္ ေျပာင္းလဲသြားေစရမယ္။ အခြင့္အလမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒီႏွစ္မွာ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ျဖစ္ရင္ ေနာင္ႏွစ္မွာ ေသခ်ာတယ္၊ ေနာက္ဆုံးအဆင့္မဟုတ္ေစရဘူး” ။      ။ အပုိင္း(၁)သုိ႕

Advertise Here

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here