Home သံုးသပ္ခ်က္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၿမဳိ႕ႀကီးမ်ား အင္အားျပင္း ငလ ်င္ဒဏ္ ခံရလ ်င္

ျမန္မာႏုိင္ငံ ၿမဳိ႕ႀကီးမ်ား အင္အားျပင္း ငလ ်င္ဒဏ္ ခံရလ ်င္

146
0
Advertise Here

ေမလထုတ္-၂၀၁၄၊ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၁၃)မွ သုံးသပ္ခ်က္ေဆာင္းျဖစ္ပါသည္။


Advertise Here

(ေအာက္ေဖာ္ျပပါေဆာင္းပါးမွာ Yangon Press International(YPI) ၏ Facebook စာမ်က္ႏွာတြင္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ေမ ၂၇ ရက္ေန႕က ေဖာ္ျပခဲ႕ေသာ ေဆာင္းပါးကုိ ျပင္ဆင္တည္းျဖတ္၍ ျပန္လည္ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။)

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူေနသိပ္သည္းတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြကို အင္အားျပင္း ငလ်င္လႈပ္ခါခဲ့မယ္ဆုိလွ်င္…

(၁) ခင္ဗ်ားတို႔၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေနထိုင္ေနတဲ့ တိုက္တာအေဆာက္ အအံုေတြဟာ ငလ်င္ျပင္းအား ဘယ္ေလာက္အထိကို ေတာင့္ခံ ႏိုင္ၾကမလဲ။

(၂) ငလ်င္လႈပ္ေနခ်ိန္မွာ အထိအခိုက္နည္းႏိုင္သမွ်နည္းေအာင္ ဘယ္လိုအကာအကြယ္ယူရမယ္ကို ၿမိဳ႕ျပေနလူဦးေရ ရာခိုင္ႏႈန္း ဘယ္ေလာက္က သိရွိထားၾကသလဲ။

(၃) အေဆာက္အအံုအၿပိဳအပ်က္ေတြေအာက္မွာ ခင္ဗ်ားတို႔၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပိတ္မိေနရင္ လာေရာက္ရွာေဖြ ကယ္ထုတ္ေပးမယ့္ သူ (search and rescue workers) ေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ရွိပါသလား။ ေလးလံတဲ့ အပ်က္အစီးေတြကို ဖယ္ရွားၿပီး ခင္ဗ်ား တို႔၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ကယ္ထုတ္ဖို႔ သူတို႔မွာ ကြၽမ္းက်င္မႈ၊ ပစၥည္း ပစၥယ စံုစံုလင္လင္၊ လံုလံုေလာက္ေလာက္ရွိပါသလား။

(၄) ခင္ဗ်ားတို႔၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ဒဏ္ရာဒဏ္ ခ်က္ေတြ ရထားၿပီဆိုရင္ ခင္ဗ်ားတုိ႔၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိ ေဆးဝါး ကုသမႈ ေပးႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံေတြမွာ က်န္းမာ ေရးလုပ္သား၊ ေဆးဝါးပစၥည္း လံုလံုေလာက္ေလာက္ရွိပါသလား။

(၅) ေဟတီငလ်င္ေဘးေလာက္ ႀကီးမားတဲ့ အပ်က္အစီးမ်ဳိးနဲ႔ ႀကံဳရရင္ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ အေရးေပၚကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္း ေတြကို ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းက အေရး ေပၚ ကယ္ဆယ္ေရးေတြ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ ကမ္းလွမ္းလာခဲ့ရင္ အစိုးရ သစ္က ခ်က္ခ်င္း လက္ခံမလား။ သို႔မဟုတ္ အခ်ိန္ဆြဲလိုက္မလား။

အစရွိတဲ့ ေမးခြန္းေတြ၊ စိုးရိမ္မႈေတြ ခင္ဗ်ားတို႔၊ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ ေခါင္းထဲ ဝင္ေရာက္လာၾကမွာပါ။ ထို႔ထက္မကတဲ့ ေမးခြန္း ေတြ၊ စိုးရိမ္စရာေတြလည္း ေပၚထြက္ေကာင္းေပၚထြက္လာၾကဦးမွာပါ။

Photo: Nyan Lynn         တာေလငလ်င္ေႀကာင့္ ပ်က္စီးသြားေသာ အေဆာက္အအုံမ်ား

ၿမိဳ႕ျပႏွင့္ ငလ်င္ေဘး

လြန္ခဲ့တဲ့အတိတ္က ျမန္မာႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္အတြင္း ငလ်င္ ျပင္းေတြလႈပ္ခဲ့စဥ္က လူေနက်ဲပါးတာက တစ္ေၾကာင္း၊ အေဆာက္အအုံတိုက္တာဆိုတာကလည္း ယေန႔ေခတ္နဲ႔ယွဥ္ရင္ အဲဒီတုန္းက အနည္းငယ္မွ်သာရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အထိအခိုက္ အပ်က္အစီး သိပ္မ်ားမ်ားစားစား မရွိခဲ့ပါ။

၁၉၃ဝ ပဲခူးငလ်င္လႈပ္တုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရက ၁၅ သန္းမွ်သာရွိခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၈ဝ ေက်ာ္ၾကာလာတဲ့ ယေန႔အခ်ိန္မွာ လူဦးေရက သန္း ၆ဝ ေလာက္အထိ ေလးဆနီးပါး ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

ထိုႏွစ္ေပါင္း ၈ဝ ေက်ာ္အတြင္း ေက်းလက္မွ ၿမိဳ႕ျပသို႔ ေရႊ႕ ေျပာင္းေနထိုင္တဲ့ လူဦးေရကလည္း မ်ားျပားလာၿပီး အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအံုေတြလည္း ေပါမ်ားလာလ်က္ရွိပါတယ္။

လူေနသိပ္သည္းလာတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြထဲမွာ ငလ်င္ဇုန္ေတြ အတြင္း က်ေရာက္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီၿမိဳ႕ေတြဟာ ငလ်င္အႏၲရာယ္ကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြ ျပဳ လုပ္ထားျခင္း မရွိၾကေသးသလို လူေနအိမ္ရာေတြလည္း အင္ အားျပင္းတဲ့ ငလ်င္ဒဏ္ ဘယ္ေလာက္အထိခံႏိုင္မလဲဆိုတာကို မသိရွိႏိုင္ၾကေသးတဲ့ အေနအထားတစ္ခုမွာ တကယ္လို႔ အားႀကီး တဲ့ ငလ်င္သာ လႈပ္လာခဲ့ရင္ စိုးရိမ္စရာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မတိုင္ခင္အထိ အေဆာက္ အအံုေတြ တည္ေဆာက္ရာမွာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္စဥ္းစားဖို႔ကို မျဖစ္မေန ျပဳလုပ္ရမယ့္ လုပ္ ငန္းစဥ္အျဖစ္ သက္ဆိုင္ရာက ျပ႒ာန္းၾကပ္မတ္ခဲ့ျခင္းမရွိပါဘူး။

အဲဒီေတာ့ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ တည္ေဆာက္ထားျခင္းမရွိတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြ၊ ေဟာင္းႏြမ္း ေနတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြ၊ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့အေဆာက္အအံုေတြ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ပဲခူးစတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ။

ကိုလိုနီေခတ္က တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ အေဆာက္အအံုေတြထဲမွာ လူအမ်ားေနထိုင္ဆဲ၊ အသံုးျပဳဆဲ အေဆာက္အအံုေတြ ငလ်င္ဇုန္ ေတြထဲမွာ  ဘယ္ေလာက္ရွိေနမလဲ။

အဲဒီအေဆာက္အအံုေတြအားလံုး ငလ်င္ျပင္းအား ဘယ္ ေလာက္ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိၾကမလဲ။ အဲဒီအေဆာက္အအုံေတြေပၚမွာ ၿမိဳ႕ေနလူထုရဲ႕ ဘယ္ေလာက္ရာခိုင္ႏႈန္း ေနထိုင္ေနၾကသလဲ။

ျမန္မာနဲ႔ ေျမငလ်င္

ကမၻာေပၚမွာ လႈပ္ခဲ့သမွ် ငလ်င္အားလံုးရဲ႕  ၉ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ပြားရာ၊ လႈပ္ခဲ့သမွ်အင္အားျပင္းထန္တဲ့ ငလ်င္အားလံုးရဲ႕ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္ပြားရာ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ ပတ္ပတ္လည္ႏိုင္ငံေတြထဲ မွာ ျမန္မာႏို္င္ငံ ပါဝင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ကမၻာေပၚရွိ ငလ်င္ရပ္ဝန္းႀကီးႏွစ္ ခုအနက္ အယ္လ္ပိုက္ငလ်င္ရပ္ဝန္း (Alpide Belt)ေပၚမွာ အလ်ားလိုက္က်ေရာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီငလ်င္ရပ္ဝန္းဟာ ေျမထဲပင္လယ္ေျမာက္ပိုင္းက စပါ တယ္။ တူရကီ၊ အီရန္၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ဟိမ၀ႏၲာ၊ အဲဒီကမွ ျမန္ မာျပည္ကို အလ်ားလိုက္ျဖတ္ၿပီး အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ ဆူမၾတား၊ ဂ်ာဗားအထိ ရွည္လ်ားတဲ့ ငလ်င္ရပ္ဝန္းႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီငလ်င္ရပ္ဝန္းေပၚမွာ က်ေရာက္လ်က္ရွိတဲ့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာအေျမာက္အျမားရွိၿပီး အဲဒီထဲမွာ စစ္ကိုင္း ျပတ္ေရြ႕ေၾကာတစ္ေလွ်ာက္မွာ ငလ်င္ႀကီးေတြ လႈပ္ရွားေလ့ရွိ ပါတယ္။

၁၈၃ဝ ခုႏွစ္မွ ယေန႔အထိ ႏွစ္ေပါင္း ၁၈ဝ ေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ အဆင့္ဝန္းက်င္ရွိ အင္ အားျပင္းငလ်င္ေတြ လႈပ္ခဲ့တဲ့အထဲမွာ အမ်ားစုက စစ္ကိုင္း ငလ်င္ေၾကာတစ္ေလွ်ာက္မွာ လႈပ္ခဲ့ၾကတာေတြျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္ မာႏိုင္ငံေျမငလ်င္ေကာ္မတီရဲ႕ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြက ဆို ပါတယ္။

စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာမွာ ပူတာအို-ျမစ္ႀကီးနားပိုင္း၊ တေကာင္း-မႏၲေလးပိုင္း၊ သာစည္-ပ်ဥ္းမနားပိုင္း၊ ေတာင္ငူ-ပဲခူး ပိုင္းႏွင့္ ပဲခူး-မုတၱမပိုင္းဆိုၿပီး အပိုင္းငါးပိုင္းရွိပါတယ္။ ျပတ္ေရြ႕ ေၾကာတစ္ေလ်ာက္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕အမ်ားအျပားဟာ လူေနသိပ္သည္း တဲ့ ၿမိဳ႕ျပေတြျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္ေက်ာ္က ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြ ငလ်င္ လႈပ္ရင္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့ အဖ်က္စြမ္းအားကို တြက္ဆၿပီး ဇုန္ငါး ဇုန္သတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီဇုန္ငါးဇုန္အနက္ အစိုးရိမ္ရဆံုး၊ ပ်က္စီးမႈအားအႀကီးဆံုးျဖစ္ႏုိင္တဲ့ (ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ႏွင့္ အထက္ရွိမယ့္) ဇုန္(၅)ထဲမွာ ဧရိယာေလးခုပါဝင္ၿပီး အဲဒီထဲမွာ လူေနသိပ္သည္းတဲ့ ပဲခူး-ျဖဴးဧရိယာ၊ မၲႏေလး-စစ္ကိုင္း-ေတာင္ငူဧရိယာနဲ႔ လူေနက်ဲ ပါးတဲ့ ပူတာအို-တႏိုင္းဧရိယာ၊ ကေလး-ဟုမၼလင္းဧရိယာတို႔ ပါဝင္ပါတယ္။

ဇုန္(၅)ေလာက္ ပ်က္စီးမႈအားမႀကီးႏိုင္ေပမယ့္ ဆိုးရြာတဲ့ ပ်က္စီးမႈေတြျဖစ္ေပၚႏိုင္တဲ့ ဇုန္(၄)ထဲမွာ ေတာင္ငူ၊ ေတာင္တြင္း ႀကီး၊ ပုဂံ-ေညာင္ဦး၊ ေက်ာက္ဆည္၊ ျပင္ဦးလြင္၊ ေရႊဘို၊ ဝန္းသို၊ ခမၼတီး၊ ဟားခါး၊ ျမစ္ႀကီးနား၊ ေတာင္ႀကီးနဲ႔ ကြမ္းလံုၿမိဳ႕တို႔ ပါဝင္ပါ တယ္။

(၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ ဒုတိယပတ္ထဲမွာ ေရႊဘိုကို ဗဟုိျပဳ ၿပီး အင္အားျပင္းငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္သြားခဲ့ပါတယ္။ လူအေသ အေပ်ာက္ရွိသလို အေဆာက္အအံုအမ်ားအျပားလည္း ပ်က္စီးခဲ့ ရပါတယ္။)

ရန္ကုန္ဧရိယာက ပ်က္စီးႏုိင္ေျခအသင့္အတင့္ရွိႏိုင္ ေလာက္တဲ့ ဇုန္ (၃)ႏွင့္ ဇုန္(၂)ၾကားမွာ ပါဝင္ပါတယ္။

ရန္ကုန္ဧရိယာအေနႏွင့္ ပ်က္စီးမႈအားအႀကီးဆံုးျဖစ္ႏိုင္ ေလာက္တဲ့ ဇုန္ထဲမွာမပါဝင္ေပမယ့္ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာေပၚ တည့္တည့္ခြထိုင္ထားတဲ့ ပဲခူးၿမိဳ႕နဲ႔ မိုင္ ၅ဝ ေလာက္ပဲ ေဝးကြာတာ ေၾကာင့္ ပဲခူးၿမိဳ႕ ငလ်င္ဒဏ္ခံရရင္ ရန္ကုန္ဟာလည္း ခံစားရ တတ္တာကို ၁၉၃ဝ ပဲခူးငလ်င္က သက္ေသထူေနပါတယ္။

၁၉၃ဝ ခုႏွစ္တုန္းက လႈပ္ခတ္သြားတဲ့ ငလ်င္ေၾကာင့္ ပဲခူး ၿမိဳ႕မွာ လူေနတိုက္တာအေဆာက္အအံု အေျမာက္အျမား ပ်က္စီး ၿပီး လူေပါင္း ၅ဝဝ ေက်ာ္ အသက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ရန္ကုန္မွာလည္း အပ်က္အစီးေတြရွိခဲ့ၿပီး လူေပါင္း ၅ဝ ဝန္းက်င္ ေသေက်ခဲ့ဖူးတယ္လို႔ ငလ်င္မွတ္တမ္းေတြက ဆိုပါတယ္။

ရန္ကုန္အေနနဲ႔ ေနာက္ထပ္ စိုးရိမ္စရာရွိတာက ရန္ ကုန္ဟာ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕နဲ႔ မလွမ္းမကမ္းမွာ တည္ရွိေနတဲ့့အျပင္ ေဒးဒရဲျပတ္ေရြ႕၊့ အေနာက္ပဲခူး႐ုိးမျပတ္ေရြ႕တို႔ကလည္း ရန္ကုန္ အနီးတစ္ဝုိက္မွာ တည္ရွိေနၾကပါတယ္။

ေျပာရရင္ အင္အားျပင္းငလ်င္ဟာ အခ်ိန္မေရြး က် ေရာက္လာႏိုင္စရာရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုအားႀကီးတဲ့ ငလ်င္ေတြ လႈပ္ခတ္လာခဲ့ရင္ အပ်က္အစီးေတြ နည္းႏိုင္သမွ်နည္းေအာင္ အခုကတည္းက ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားဖို႔ လိုမယ့္အေၾကာင္းကို တိုက္တြန္းလိုက္ပါရေစ။         ။

Advertise Here

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here