Home သံုးသပ္ခ်က္ မီဒီယာနဲ႕အစုိးရရဲ႕ ပြတ္တုိက္မႈ

မီဒီယာနဲ႕အစုိးရရဲ႕ ပြတ္တုိက္မႈ

106
0
ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

၂၀၁၄၊ဇူလုိင္-ၾသဂတ္၊ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၁၅)မွ သုံးသပ္ခ်က္ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

ျမင္႕ေက်ာ္ေရးသည္။

ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

ယခုလပုိင္းေတြမွာ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ား ဖမ္းဆီးခံရသည့္ သတင္း၊ ေထာင္ဒဏ္ အျပစ္ေပးခံရသည့္သတင္းမ်ားဆက္တုိက္ဆုိသလုိ ၾကားေနရသည္။ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္အကုန္ပုိင္းလြဳိင္ေကာ္သတင္းေထာက္ မခုိင္ကိစၥမွစတင္ကာDVB သတင္းေထာက္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္အျပစ္ေပးလုိက္သည့္ သတင္း၊ ယူနတီဂ်ာနယ္သတင္းေထာက္ ေလးဦးႏွင့္ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္တုိ႔ကုိ ေထာင္ဒဏ္ ၁ဝ ႏွစ္စီ အျပစ္ေပးခံရသည့္ သတင္းႏွင့္ေနာက္ဆုံး Biမြန္းတည့္ေနဂ်ာနယ္မွ အယ္ဒီတာႏွင့္ ပုိင္ရွင္မ်ားအဖမ္းခံေနရသည့္ သတင္းတုိ႔ျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ေျခာက္လေက်ာ္အတြင္း သတင္းသမားမ်ား ဆက္တုိက္ တရားစြဲဖမ္းဆီးခံရမႈမ်ားကုိ ၾကည့္လွ်င္ အစုိးရႏွင့္ သတင္းမီဒီယာအၾကား ပြတ္တုိက္မႈတစ္ရပ္ရွိေနၿပီဆုိသည္မွာ ထင္ရွားသည္။

ယခုပြတ္တုိက္မႈမျဖစ္ပြားမီ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ပုိင္းအတြင္းသတင္းမီဒီယာနယ္ပယ္တြင္ တုိးတက္မႈမ်ား ဆက္တုိက္ဆုိသလုိျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ေျပာင္းလဲတုိးတက္မႈမ်ားကုိ ျပန္ၾကည့္သည့္အခါဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး စတင္သည့္ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပုိင္းတြင္ ျပည္ပအေျခစုိက္ ျမန္မာသတင္းမီဒီယာမ်ားအား ပိတ္ပင္ထားမႈကုိ သမၼတဦးသိန္းစိန္က ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ျခင္းျဖင့္သတင္းမီဒီယာေျဖေလ်ာ့မႈလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား စတင္ခဲ့သည္။

ပထမဆုံး ထင္ရွားသည့္ လုပ္ေဆာင္မႈမွာ ႏုိင္ငံပုိင္ သတင္းစာေက်ာဖုံးတြင္ ျပည္ပအေျခစုိက္ ျမန္မာမီဒီယာမ်ားအား တုိက္ခုိက္သည့္ေဆာင္ပုဒ္မ်ား ေဖာ္ျပေနျခင္းကုိ ရပ္ဆုိင္းလုိက္ျခင္းႏွင့္ ျပည္တြင္း၌ မၾကည့္႐ႈႏုိင္ရန္ ပိတ္ပင္ထားသည့္ ျပည္ပသတင္းဝက္ဘ္ဆုိက္လိပ္စာမ်ားကုိ ဖြင့္ေပးလုိက္သည့္ လုပ္ေဆာင္မႈျဖစ္သည္။ထုိ႔ေနာက္ ၂ဝ၁၂၊ ၾသဂုတ္လတြင္ ၄၈ ႏွစ္ၾကာ အမည္ဆုိးျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့သည့္ စာေပစိစစ္ေရးစနစ္ကုိ ရပ္ဆုိင္းခဲ့ၿပီးယင္းဌာန၏ အမည္ကုိပါ မူပုိင္ခြင့္ႏွင့္ မွတ္ပုံတင္ဌာနခြဲအျဖစ္ေျပာင္းလဲလုိက္သည္။ စာေပစိစစ္ေရးရပ္ဆုိင္းလုိက္သည့္ အျဖစ္အပ်က္သည္ သတင္းမီဒီယာေလာကအတြက္ ႀကီးမားသည့္အေျပာင္းအလဲတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။ သတင္းဂ်ာနယ္လိုင္စင္ထုတ္ေပးမႈႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း ယခင္က ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ကုိင္ထားခဲ့ရာမွ အခ်က္အလက္ျပည့္စုံပါက လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ထုတ္ေပးခဲ့သည္။ယင္းအခ်က္မ်ားက ပုံႏွိပ္သတင္းမီဒီယာေလာကကုိ အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိ လြတ္လပ္မႈရေစခဲ့သည္။

တစ္ဖန္ ၂ဝ၁၃၊ ဧၿပီတြင္ ပုဂၢလိကေန႔စဥ္ထုတ္ သတင္းစာမ်ား ထုတ္ေဝခြင့္ျပဳခဲ့သျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ မီဒီယာေျဖေလ်ာ့မႈအေပၚ ႏုိင္ငံတကာခ်ီးက်ဴးမႈမ်ား ထပ္မံရရွိခဲ့သည္။ထုိသုိ႔ေသာ ႏုိင္ငံတကာခ်ီးက်ဴးမႈရရွိေနသည့္ အေျခအေနမွ ယေန႔ကာလကဲ့သို႔ သတင္းမီဒီယာကုိ ရန္သူသဖြယ္ အမွားေတြ႕သည္ႏွင့္ ႀကီးမားသည့္ ျပစ္ဒဏ္ေပးေနသည့္ အေျခအေနသုိ႔အဘယ္ေၾကာင့္ ေျပာင္းလဲသြားရသနည္းဟု ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိပါလိမ့္မည္။ ယင္းအေျဖကုိ ယတိျပတ္မေပးႏိုင္ေသာ္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိသည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားကုိ ဆန္းစစ္ၾကည့္၊ သုံးသပ္ၾကည့္ဖုိ႔ လုိေပမည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ ယခုလုိ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကုိလုိက္လံပိတ္ပင္ေနရပါသနည္း။ အစုိးရအေနျဖင့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ၄င္းတုိ႔အတြက္ ဂုဏ္တက္မည္ကုိ သိပါလ်က္ႏွင့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ထိပါးေစမည့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ တရားစီရင္ေရးႏွင့္ ျပည္ထဲေရးတုိ႔က ဘာေၾကာင့္လုပ္ေဆာင္ေနပါသနည္း အစရွိသည့္ ေမးခြန္းမ်ား ေမးစရာရွိလာေပသည္။

မီဒီယာကုိ အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိ ျပန္လည္ထိန္းခ်ဳပ္လာရသည့္အခ်က္မ်ားကုိ ဆန္းစစ္ၾကည့္ေသာအခါ တစ္ခုမကေသာ အေၾကာင္းတရားမ်ား ေပၚလာသည္ကုိ တင္ျပသြားပါမည္။

၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ အစိုးရ၏ စိုးရိမ္မႈ

အေၾကာင္းတရားမ်ားအနက္မွ တစ္ခ်က္မွာ လာမည့္၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္မီ သတင္းမီဒီယာကုိ အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏုိင္ဖုိ႔ လုိအပ္ေပလိမ့္မည္။ ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ မည္သုိ႔ သက္ဆုိင္သနည္းဟု ေမးပါက ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲကဲ့သုိ႔ေသာ မမွ်တသည့္ မဲဆြယ္မႈမ်ား၊ ႀကိဳတင္မဲမသမာမႈမ်ား လာမည့္ ၂ဝ၁၅ တြင္ ျဖစ္ပြားမည္ဆုိပါက သတင္းမီဒီယာဘက္က ေစာင့္ၾကည့္မွတ္တမ္းတင္ ေရးသားၾကေပလိမ့္မည္။ ထုိကာလတြင္ ပုံႏွိပ္မီဒီယာအဖုိ႔ ပုံမႏွိပ္မီ ႀကိဳတင္တင္ျပရသည ့္ စိစစ္ေရးစနစ္လည္း မရွိေတာသျဖင ့္ ေရးသားေဖာျ္ ပမႈမ်ားကုိ ကန္႔သတ္တားဆီးႏုိင္မည္မဟုတ္ေပ။

လြန္ခဲ့သည့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပစဥ္ ျမန္မာ့သတင္းမီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေဖာ္ျပခြင့္မရွိေသးသည့္ အေျခအေနျဖစ္ခဲ့သည္။ သတင္းေဖာ္ျပခြင့္တြင္သာမက သတင္းရယူရာတြင္လည္း ထုိစဥ္က ယေန႔ထက္ ခက္ခဲသည့္အေျခအေနမ်ဳးိ ျဖစျ္ ခငး္ ေၾကာင ့္ ၂ဝ၁ဝ ေရးြေကာကပ္ ၏မမ်ွတမႈ၊မသမာမႈမ်ား သတင္းမီဒီယာတြင္ မွတ္တမ္းတင္မႈ အကန္႔အသတ္ရွိခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္က သတင္းဌာနအေရအတြက္၊ သတင္းသမားအေရအတြက္ႏွင့္ ယေန႔ သတင္းဌာန၊ သတင္းသမားအေရအတြက္ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ ႏွစ္ဆနီးပါး တုိးတက္လာသည့္ အခ်က္သည္လည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားစရာ အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ယခုေဆြးေႏြးသည့္ ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအျပင္ အျခားေသာအေၾကာင္းအရာတစ္ခ်က္မွာ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္သတင္းေရးသားျခင္းျဖစ္သည္။

စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ေရးသားျခင္းႏွင့္ ထိခုိက္ႏုိင္သည့္ အက်ဳိးစီးပြားမ်ား

ယခုလက္ရွိအခ်ိန္အထိ ျမန္မာ့သတင္းမီဒီယာနယ္ပယ္တြင္ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္၍ ေရးသားတင္ျပသည့္ သတင္းအမ်ဳိးအစား(Investigative Reporting) နည္းပါးေနဆဲျဖစ္သည္။ သတင္းအတတ္ပညာဆုိင္ရာ ကြၽမ္းက်င္မႈနည္းေနေသးျခင္း၊ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ရယူႏုိင္သည့္ အရင္းအျမစ္နည္းပါးျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ယင္းသတင္းအမ်ဳိးအစားေဖာ္ျပမႈ နည္းပါးလ်က္ရွိသည္။ လတ္တေလာ ေထာင္ခ်ခံလုိက္ရသည့္ ယူနတီသတင္းဂ်ာနယ္၏ ေဖာ္ျပမႈသည္ တိက်မႈ၊ ခုိင္လုံမႈအပုိင္း အားနည္းသည့္တုိင္ ယင္းသုိ႔ေသာ သတင္းေဖာ္ျပမႈအမ်ဳိးအစားျဖစ္ေပသည္။ ထုိသုိ႔ေသာ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ေရးသားမႈမ်ား ယခုထက္ပုိမ်ားျပားလာပါက တပ္မေတာ္ႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ ကိစၥမ်ားသာမက ယခင္အစုိးရလက္ထက္ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အက်ဳိးစီးပြားမ်ား၊လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား လက္ရွိအာဏာရပါတီတြင္ ပါဝင္ေနသည့္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကုိပါ ထိခုိက္လာဖြယ္ရွိေနေပသည္။

ထုိအခ်က္ေၾကာင့္လည္း သတင္းမီဒီယာအေပၚ ယခုအခ်ိန္ကတည္းက ထိန္းခ်ဳပ္မႈလုပ္ရန္ အစုိးရအေနျဖင့္ ယူဆျခင္းျဖစ္ႏုိင္ေပသည္။

အစုိးရဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၏ မီဒီယာေၾကာက္ရြံ႕မႈ

ႏုိင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအုိအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာအစုိးရမ်ား၏ ကူညီေရးအဖြဲ႕မ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံဝန္ႀကီးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံသည့္အခါ မီဒီယာႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းေလ့ရွိၾကသည္။ ထုိသုိ႔ေမးျမန္းသည့္အခါ ဝန္ႀကီးဌာနတာဝန္ရွိသူမ်ားက မီဒီယာႏွင့္ မဆက္ဆံလုိေၾကာင္း အမ်ားစုေျဖဆုိၾကသည္ဟုေျပာဆုိသည္။

တစ္နည္းအားျဖင့္ မီဒီယာႏွင့္ ဓာတ္မတည့္ျခင္း၊ Media Allergic ရွိၾကသည့္သေဘာျဖစ္သည္။ မီဒီယာ၏ ေဖာ္ျပမႈမ်ားတြင္အမွားအယြင္းမ်ား ပါဝင္ေၾကာငး္ က ို ေထာက္ျပကာမီဒီယာႏွင့္ မဆက္ဆံလုိေၾကာင္း ၄င္းတုိ႔က ေျပာဆုိၾကျခင္းျဖစ္သည္။တစ္ဖက္တြင္ မီဒီယာသမားမ်ားအေနျဖင့္ အရည္အခ်င္းမျပည္၀မႈမ်ားရွိမည္မွာဧကန္ပင္။ ျမန္မာ႕သတင္းမီဒီယာေလာကျပန္လည္ျဖစ္ထြန္းလာသည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုသာရွိေသးျပီးသတင္းစာပညာႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေကာလိပ္တကၠသုိလ္ပညာေရးမ်ဳိးလည္း မရွိေသးသည့္ အခ်က္မ်ားသည္လည္းသတငး္ မဒီ ယာသမားမ်ား ပညာရွင္ဆန္ (Professional) ျဖစ္ဖုိ႕အားနည္းခ်က္မ်ားျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

သုိ႔ရာတြင္ အစုိးရဌာနဆုိင္ရာ တာဝန္ရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ျပည္သူလူထုကုိ တာဝန္ခံမႈသည္ ဒီမုိကေရစီစနစ္တြင္ မရွိမျဖစ္သည့္ အရာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မီဒီယာကုိ မဆက္ဆံ၍ မရေပ။

အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အက်ဳိးစီးပြားမ်ား စုိးရိမ္မႈမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ကာ မီဒီယာကုိ စည္းကမ္းမေစာင့္ထိန္းသူမ်ား၊ကြၽမ္းက်င္မႈမရွိသူမ်ား၊ ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္သူမ်ားအျဖစ္ ပုံေဖာ္လုိသည့္ဘက္က တစ္ဖက္ႏွင့္ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း သတင္းမီဒီယာေလာကအေနျဖင့္ ကုိယ့္ေလာကသားမ်ားကုိ ယခုထက္ပုိ၍ပညာရွင္ (Professional) ပီသဖုိ႔၊ က်င့္ဝတ္ဆုိင္ရာ လုိက္နာသည့္ သတင္းသမားမ်ားျဖစ္ဖုိ႔ သတင္းမီဒီယာကြၽမ္းက်င္သူျဖစ္ဖုိ႔နဲ႔ က်င့္ဝတ္ဆုိင္ရာစည္းကမ္းမ်ား ေစာင့္ထိန္းၾကဖုိ႔ ႏႈိးေဆာ္ရန္လုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။

[ ျပီးပါျပီ။ ]

ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here