Home အင္တာဗ်ဴး “ရုိဟင္ဂၽာဆုိတာ တုိင္းရင္းသား နာမည္ မဟုတ္ဘူး။ ေခၚေ၀ၚစရာ နာမည္ သက္သက္ပါ ပဲ”

“ရုိဟင္ဂၽာဆုိတာ တုိင္းရင္းသား နာမည္ မဟုတ္ဘူး။ ေခၚေ၀ၚစရာ နာမည္ သက္သက္ပါ ပဲ”

117
0
Advertise Here

Photo : Zayar Hlaing

၂၀၁၂-စက္တင္ဘာလထုတ္၊ ေမာ္ကြန္း မဂၢဇင္း အမွတ္(၁) မွ အင္တာဗ်ဴးေဆာင္းပါး ျဖစ္ပါသည္။

ရခုိင္အေရးႏွင္႕ပတ္သက္ၿပီး ရခုိင္ေရးရာကၽြမ္းကၽင္သူ ၿပင္သစ္ ပညာရွင္ ေဒါက္တာ ဂၽာ့က္ပီ၊လုိက္ဒါ ႏွင္႔ ေတြ.ဆုံေမးၿမန္းၿခင္း

Advertise Here

ဥာဏ္လင္း ႏွင္႔ ေဇယၽာလႈိင္ ေမးၿမန္း ေရးသားသည္။


“ဒီပဋိပကၡက အသစ္မဟုတ္ဘူး ။ ခက္ခဲရႈပ္ေထြးတယ္။ ၿပီးေတာ႕ ပုိဆိုးတဲ႕အေနအထားထိေရာက္သြားတယ္။”

Mawkun – ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးရဲ႕ အဓိပၸာယ္က ဘာပါလဲ။

Jacques – ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့စကားလံုးက ရွိလာခဲ့တာၾကာပါၿပီ။ သိပ္မသံုးၾကတာပဲရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြ ေျပာၾကသလို ဒီစကားလံုးဟာ ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြက်မွ ထြင္ၿပီးသံုးတဲ့စကားလံုးေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ဇာစ္ျမစ္ကိုလိုက္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၁၈ ရာစုအကုန္မွာ ၿဗိတိသွ်ဆရာ၀န္ ဖရန္စစ္ဟမီလ္တန္ရဲ႕ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ထဲမွာ ဒီအသံုးႏႈန္းကို သြားေတြ႕တယ္။ သူက ဘာေျပာထားသလဲဆိုေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းဟာ ရခိုင္မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ မူဆလင္ေတြက သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ ေခၚေ၀ၚၾကတဲ့အသံုးအႏႈန္းဆိုၿပီး ေျပာထားတယ္။ ဘယ္ကေန ဒီစကားလံုးဆင္းသက္လာသလဲဆိုရင္ ရခိုင္ေတြကို ဘဂၤါလီေတြေခၚတဲ့ ရိုရွန္း(Roshanga)ဆိုတဲ့ ဘဂၤါလီနာမည္ကေန ဆင္းသက္လာတာပဲ။ ဒါေပမဲ့ လူေတြက ဒီစကားလံုးရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကို လွပေအာင္ စိတ္ကူးယဥ္ၿပီး ရွင္းလင္းခ်က္ေတြ ထုတ္ခ်င္ၾကတယ္။ အေစာပိုင္းစာေပေတြမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ နာမည္ကို ေတြ႕ရမယ့္ပံုမေပၚဘူး။ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီအေထာက္အထားေတြမွာလဲ ဒီစကားလံုးကို မေတြ႕ရဘူး။ တကယ္ေတာ့ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီအေထာက္အထားေတြထဲမွာ ၁၈၇၀ မတိုင္မီက ရခိုင္မွာရွိၾကတဲ့ မူဆလင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေဖာ္ျပထားတာက အေတာ့္ကို နည္းပါတယ္။

Mawkun – စစ္ေတြ၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာဧရိယာတစ္၀ိုက္မွာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈေတြ လုိုက္လုပ္ၾကည့္သေလာက္ေတာ့ အဲဒီမွာ ဘဂၤါလီအေတာ္မ်ားမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ၾကားေတာင္ မၾကားဖူးၾကဘူးလို႔ဆိုတယ္။ (သူတို႔ကို အင္တာဗ်ဴးတဲ့အခါမွာ ဘာသာျပန္ကတစ္ဆင့္ေပါ့ေလ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ဘာသာစကားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ နားမလည္လို႔ပဲ။ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာစကားကိုလဲ သူတို႔ အေတာ္မ်ားမ်ားနားမလည္ၾကဘူး။) ႏိုင္ငံတကာက သူတို႔ကို ရိုဟင္ဂ်ာဆိုၿပီး သိေနၾကတာ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီစကားလံုးကို အဲဒီေဒသက လူအမ်ားစုက ၾကားေတာင္မၾကားဖူးၾကဘူးျဖစ္ေနတယ္ဗ်။

Jacques – ခင္ဗ်ားတို႔ေျပာတဲ့ဟာကို ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ အတည္မျပဳႏိုင္ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံျခားသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အဲဒီ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာေဒသေတြကို သြားလို႔မရခဲ့ဘူးဆိုေတာ့။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာေကာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာေကာ ကၽြန္ေတာ္ ၾကားခဲ့တာက ရခိုင္ေဒသမွာရွိတဲ့ မူဆလင္အားလံုးက သူတို႔ကို ရိုဟင္ဂ်ာအျဖစ္ ရည္ညႊန္းေျပာဆိုတာမ်ိဳးကို မခံခ်င္ၾကဘူးလို႔ဆိုတယ္။ ရခိုင္မူဆလင္လို႔ပဲ အေခၚခံခ်င္ၾကတာတဲ့။

ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ တိုင္းရင္းသားနာမည္မဟုတ္ဘူး။ ေခၚေ၀ၚစရာ နာမည္သက္သက္ပါပဲ။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္က်မွ ရခိုင္ေဒသက မူဆလင္ေတြကို သီးျခားအဖြဲ႕တစ္ခုအျဖစ္ ခြဲထုတ္သတ္မွတ္ဖို႔အတြက္ ဒီစကားလံုးကို ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္လိုက္ၾကတာပဲ။ ဘာနဲ႔ ႏိႈင္းလို႔ရသလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ တရုတ္မူဆလင္ေတြကို ေခၚတဲ့ “ပန္းေသး” ဆိုတဲ့ နာမည္နဲ႔ ႏိႈင္းရင္ရေကာင္းရႏိုင္တယ္။

Mawkun – ျပည္ပက ဘဂၤါလီပညာတတ္ေတြက  ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့စကားလံုးကို လူသိမ်ားေအာင္ လုပ္ေနၾကတဲ့ ေနာက္ကြယ္မွာ ငုပ္လွ်ိဳးေနတဲ့ ဘယ္လိုအေၾကာင္းျပခ်က္ေတြရွိေနႏိုင္လဲ။ သူတို႔ကိုယ္သူတုိ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြပါလို႔ေခၚေ၀ၚသမုတ္ေနၾကတဲ့ ဘဂၤါလီေတြဟာ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံခ်င္ေနၾက တာက ေနာက္ပိုင္းမွာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ေတာင္းဆိုလို႔ရေအာင္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြရွိေနၾက တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ယံုၾကည္ထားၾကတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

Jacques –ခင္ဗ်ားတို႔ေျပာတဲ့ မူဆလင္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဟိုးအရင္က ရခိုင္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္မွာရွိခဲ့တဲ့ မူဆင္လင္သမိုင္းနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး သူတို႔လူအစုအဖြဲ႕ကို နာမည္တစ္ခုေပးႏုိင္ေအာင္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ေတာင္းဆိုတဲ့ဟာနဲ႔ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေရးဆိုတဲ့ကိစၥကိုလည္း ခ်ိတ္ထား ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာေတြကလည္း ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ေမြးစားၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သံုးလာ ၾကၿပီဆိုေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ေရြးခ်ယ္မႈဟာ မဟာဗ်ဴဟာအရ ေအာင္ျမင္တယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ အိႏၵိယလူမ်ိဳး အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ မတူဘူး၊ ျခားနားတယ္ဆုိတာကို ျပခ်င္ေနၾကတယ္။ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာရွိၾကတဲ့ အိႏိၵယလူမ်ိဳးေတြက သူတို႔ဟာ တိုင္းရင္းသားအစုအဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္လို႔  မေျပာၾကဘူး။ မေတာင္းဆိုၾကဘူး။ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ေတာင္းဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခင္ဗ်ားတို႔ ရည္ညႊန္းေျပာဆို ေနတာဟာ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးမရခင္နဲ႔ ရၿပီးေနာက္ပိုင္းေတြမွာ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာကို ရည္ညြန္းတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္။ လက္ရွိလႊတ္ေတာ္မွာ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခံရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသအတြက္ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးၾကတာကို ကၽြန္ေတာ္ မၾကားမိဘူး။

သမိုင္းရႈေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဓိကအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကို ျပန္သတိရရမယ္။ ပထမအခ်က္က ရခိုင္မွာရွိတဲ့ မူဆလင္အမ်ားစုက သူတို႔ရဲ႕ ဇာစ္ျမစ္ကို ၿဗိတိသွ်ကိုလုိနီေခတ္အတြင္း ေရာက္ရွိလာတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကတာနဲ႔ ေျခရာခံၾကတယ္။ ဒါအေရးႀကီးၿပီး ၁၈၇၀ ေႏွာင္းပိုင္း ၂၀ ရာစုရဲ႕ အေစာပိုင္းဆယ္စုႏွစ္ေတြအထိ မွတ္တမ္းတင္ထားတာရွိတယ္။ ကုန္စည္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားတဲ့အလုပ္ေတြ၊ ဆိပ္ကမ္း အလုပ္ေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရေအာက္မွာ အမႈထမ္းတဲ့ အိႏိၵယေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြနဲ႔ မတူတာက ဘဂၤါလီေတြက လယ္ယာလုပ္ငန္းလုပ္တဲ့အလုပ္ကို အမ်ားစု လုပ္ၾကတယ္။ ေနာက္ဒုတိယအခ်က္က ကိုလိုနီေခတ္မတိုင္ခင္ကတည္းက ရခိုင္မွာ အရင္က မူဆလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းဆိုတာ ရွိေနခဲ့တယ္။ ဒီမူဆလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းဟာ ၁၅ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကစၿပီး ပါရွားအႏြယ္၀င္ေတြ၊ အိႏၵိယအႏြယ္၀င္ေတြနဲ႔ ေရာေထြးခဲ့တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရခိုင္ဘုရင္ေတြ စစ္တေကာင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္္ၿပီးေနာက္ပိုင္း (မင္းဖေလာင္း (၁၅၇၁-၉၃) စိုးစံတဲ့ ကာလအလည္ေလာက္ျဖစ္မယ္) ႏိုင္ငံေတာ္အတြင္းက အုပ္ခ်ဳပ္ခံလူအမ်ားစုဟာမူဆလင္ေတြျဖစ္တယ္။ ၁၇ ရာစုအေစာပိုင္းမွာ ရခိုင္ဘုရင္ေတြဟာ မဂိုတို႔ရဲ႕ က်ဴးေက်ာ္မႈကို တိုက္ထုတ္ဖို႔ အေရွ႕ဘေဂၤါကို ၀င္ေရာက္စီးနင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီကလူေတြကို ကုလားတန္ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚမွာ အေျခခ်ဖုိ႔ ပို႔တဲ့သူပို႔၊ တခ်ိဳ႕ကို ကၽြန္အျဖစ္နဲ႔ ေရာင္းစားခဲ့တယ္။ပညာတတ္ မူဆလင္ေတြကေတာ့ နန္းေတာ္မွာ အမႈထမ္းၾကတယ္။ ရခိုင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒက မူဆလင္ဆန္႔က်င္ေရးမဟုတ္ခဲ့ဘူး။ မဂိုဆန္႔က်င္ေရးပဲျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဘိုးေတာ္ဘုရား ရခိုင္ကို အႏိုင္ရသြားၿပီး ဆယ္ႏွစ္၊ ဆယ့္ငါးႏွစ္အၾကာမွာ ရခိုင္ေဒသခံ ဗုဒၵဘာသာ၀င္ေတြေကာ၊ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ ေတြေကာ အေတာ္မ်ားမ်ား အေရွ႕ေတာင္ဘေဂၤါနယ္ဘက္ကို အေျခသြားခ်ၾကျပန္တယ္။ ေရွးယခင္ လူမႈအစုအဖြဲ႕ကို ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ၾကတဲ့သူေတြ ေျမာက္မ်ားစြာက၀ါးၿမိဳလိုက္ၾကတယ္။ ေနာက္ေတာ့ အစုအဖြဲ႕ႏွစ္ခုကေန ဆင္းသက္လာတဲ့သူေတြဟာ အစုအဖြဲ႕တစ္ခုတည္းအျဖစ္ေပ်ာ္၀င္သြားၾကတယ္။

Mawkun – မၾကာေသးခင္က ျဖစ္သြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡရဲ႕ အရင္းခံအေၾကာင္းရင္းေတြက ဘာေတြလဲ။

Jacques – အဲဒီအတြက္ (ကၽြန္ေတာ္ေျဖမယ့္) အေျဖက ေရတို္အျမင္ကလာတာထက္ ေရရွည္အျမင္ကေနလာတာပါ။ ဒီပဋိပကၡက အသစ္မဟုတ္ဘူး။ ခက္ခဲရႈပ္ေထြးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပိုဆိုးတဲ့အေနအထားထိေရာက္သြား တယ္။ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္အေတာ္မ်ားမ်ားကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လူ၀င္၊လူထြက္ကို ႀကီးၾကပ္ဖို႔ လိုအပ္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ရခိုင္ေဒသကို လာေရာက္အေျခခ်တဲ့ အိႏိၵယအလုပ္သမားေတြကို ၿဗိတိသွ်က မထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ဘူး။ မတူညီတဲ့ လူအစုအဖြဲ႕ႏွစ္ခုအၾကား တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္လာခ်ိန္ ၁၉၂၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာကတည္းက ဒီႏွစ္ဖြဲ႕အၾကားမွာ အုပ္စုလိုက္ ပဋိပကၡေတြျဖစ္လာမယ့္၊ ခိုက္ရန္ေတြျဖစ္လာမယ့္အေျခအေနကို ေလ့လာသူေတြက ႀကိဳတင္သိျမင္ခဲ့ၾကတယ္။ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာကို ဂ်ပန္ေတြ က်ဴးေက်ာ္လာေတာ့ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ အိႏၵိယဘက္ထြက္ေျပးသြားၾကတယ္။အုပ္စုလိုုက္ ပဋိပကၡေတြျဖစ္လာတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးခ်ိန္နဲ႔ ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ ရခိုင္မွာရွိတဲ့ လူနည္းစု (ဒါေပမဲ့ သူတို႔ရွိတဲ့ ေဒသေတြမွာေတာ့ အားႀကီးတဲ့လူမ်ားစု) မူဆလင္ေတြဟာ ရခိုင္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းထဲမွာ ပူးေပါင္းၿပီး သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ေနဖို႔ မရည္ရြယ္ၾကေတာ့ဘူး။ အဲဒီလိုေနမယ့္အစား သူတို႔ရဲ႕ သီးသန္႔ျဖစ္တည္ေနတဲ့ ၀ိေသသလကၡဏာေတြကို ကာကြယ္ဖို႔ကိုပဲ သူတို႔လိုလားလာၾကတယ္။ မူဆလင္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ယဥ္ေက်းမႈအရေရာ၊ ႏုိင္ငံေရးအရေရာ မတူကြဲျပား၊ သီးျခားျဖစ္ေနေပမဲ့ အုပ္စုႏွစ္အုပ္စုၾကားက တင္းမာမႈကေတာ့ ယုတ္ေလ်ာ့ရပ္စဲသြားတာမရွိခဲ့ဘူး။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာလည္း ဒီအေျခအေနဟာ ေျပာင္းလဲမသြားဘူး။ ဒါေပမဲ့ ႏွစ္ဘက္ႏုိင္ငံက အစိုးရေတြ (ေနာက္ပိုင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ျဖစ္လာမယ့္ အေရွ႕ပါကစၥတန္အစိုးရကတစ္ဘက္၊ ျမန္မာအစိုးရက တစ္ဘက္)က ဒီအေျခေနကို ေခါင္းခ်င္းဆိုင္မေျဖရွင္း၊ မကိုင္တြယ္ခဲ့ၾကဘူး။ဖိႏွိပ္မႈေတြ၊ ႏွိပ္စက္မႈေတြ၊ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းက်က္စားတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအရ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကင္းမဲ့တာေတြဟာ အေျခအေနကို ပိုၿပီးဆိုးရြားေစခဲ့တယ္။ မူဆလင္ေတြကိုယ္စား ပဋိပကၡကို ဥပေဒဆိုင္ရာအခြင့္အေရးကင္းမဲ့မႈလို႔ အမ်ားစုက ေဖာ္ျပၾကတယ္။လိုရင္လိုသလုိ၊ မလုိရင္မလိုသလိုလုပ္ေနတာေတြက အမ်ားႀကီးပဲ။ ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ မူဆလင္ေတြဟာ မဲေပးပိုင္ခြင့္ေတာင္ရခဲ့ၾကေပမဲ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ကန္႔သတ္၊ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြနဲ႔ ေနာက္ကို ျပန္အတြန္းထုတ္ခံရတယ္။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရွိဘူးဆိုၿပီး အျငင္းခံရတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ ေဒသတြင္း အားၿပိဳင္မႈေတြကို အျမတ္ထုတ္ေနတဲ့တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ မူဆလင္နဲ႔ ရခိုင္တို႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးေတာင္းဆိုမႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔ အစိုးရမူ၀ါဒက ရည္ရြယ္ထားခဲ့တယ္။ ဗုဒဘာသာရခိုင္ေတြရဲ႕ အျမင္မွာ သူတို႔ရဲ႕ျဖစ္တည္မႈဟာ အၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရတယ္လို႔ခံစားေနရၿပီးေတာ့ သူတို႔ေျမေပၚက မူဆလင္အေျမာက္အမ်ားကို တိုင္းတပါးသားေတြအျဖစ္ ျမင္ေနၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီပဋိပကၡဟာ ယဥ္ေက်းမႈအရ ေျဖရွင္းလို႔ မရတဲ့ျပသနာအျဖစ္ အၿမဲဆက္ရွိေနလိမ့္မယ္လို႔ ခံယူထားၾကတယ္။မူဆလင္၊ ဗုဒဘာသာ၀င္ႏွစ္ဘက္ စလံုးအေနနဲ႔ အတိတ္ကေၾကာင္းေတြကို တစ္ဖက္သတ္အဓိပၸာယ္ေကာက္ယူတာကေန ရရွိလာတဲ့ တရား၀င္ျဖစ္မႈကို ျမစ္ဖ်ားခံၿပီး ကိုယ့္အ၀န္းအ၀ိုင္း အေပၚမွာပဲ ကိုယ္စားျပဳ အာရံုစိုက္၊ ယိမ္းယိုင္ၾကတာဟာ (ပဋိပကၡေျပလည္ေရးအတြက္) အေထာက္အကူမျဖစ္ပါဘူး။ နယ္ေျမနဲ႔ သမိုင္းေၾကာင္းေပၚမွာ ႏွစ္ဘက္စလံုးက တူညီတဲ့အျမင္မရွိတဲ့အခါမွာ၊ ရခိုင္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ၾကတဲ့အတိုင္း တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ အဆက္အသြယ္ လံုးလံုးကင္းေနတဲ့အခါမွာ ပဋိပကၡဟာ ပိုၿပီးဆိုးရြားလာတယ္။ ပဋိပကၡေရတိုေျဖရွင္းနည္းနဲ႔ တံတားထိုးေျဖရွင္းလို႔မရႏိုင္ေလာက္ေအာင္၊ ဒါမွမဟုတ္ အစိုးရဟာ ပိုေကာင္းမြန္တဲ့ လံုၿခံဳေရးမူ၀ါဒေတြနဲ႔ ႏွစ္ဘက္အၾကား ကြာဟမႈကို ကုစား၊ ျပင္ဆင္ႏိုင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ယံုၾကည္လို႔မရေလာက္ေအာင္ ႏွစ္ဘက္အၾကား ကြာဟမႈႀကီးကႀကီးမားတယ္။

Mawkun – ရခိုင္ပဋိပကၡကို ညႊန္းဆိုၾကတဲ့အခါမွာ စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာတခ်ိဳ႕နဲ႔ အခ်ိဳ႕အဖြဲ႕ေတြက “လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ (geonocide)”၊ “တိုင္းရင္းသားသုတ္သင္ ရွင္းလင္းမႈ (ethnic cleansing)” စတဲ့စကားလံုးေတြကို သံုးၾကတာေတြ႕ရတယ္။ The New York Times မွာ ပါသြားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ပါေမာကၡတစ္ေယာက္ေရးတဲ့ အေတြးအျမင္ေဆာင္းပါးမွာဆိုရင္ “တိုင္းရင္းသားသုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ” ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို သံုးသြားတယ္။ ဒီစကားလံုးေတြဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ပကတိအေျခအေနကို ထင္ဟပ္ၾကသလား။

Jacques – အဲသလို အစြန္းေရာက္တဲ့ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္သေဘာမတူပါဘူး။ ဒီပဋိပကၡဟာ ငါ့လူမ်ိဳးက သူ႔လူမ်ိဳးထက္သာတယ္ဆိုတဲ့လူေတြဆင္ႏႊဲတဲ့ စစ္ပြဲမဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္သူ႔ဘာသာက ပိုေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး တိုက္ၾကခိုက္ၾကတာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရးစစ္ပြဲဟာ (အထူးသျဖင့္ အင္တာနတ္ေပၚမွာ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ တိုက္ခိုက္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြ သံုးၾကတာဟာ) ပဋိပကၡရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ကို ေဖာ္ျပရာမေရာက္ဘူး။ အျဖစ္မွန္က ဘာလဲဆိုရင္ ေရႊ႕ေျပာင္းလာတဲ့ မူဆလင္ေတြနဲ႔ ဗုဒဘာသာရခိုင္ေတြဟာ သူတို႔မဖန္တီးတဲ့ သမိုင္းအေျခအေနေတြမွာ အတူတူ အထားခံၾက ရတယ္။ သူတို႔ဘ၀ မေရရာ၊ မေသခ်ာမႈေတြ၊ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္မဲ့မႈေတြေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာဆုိ သူေတြကို တိုင္းမဲ့ျပည္မဲ့လို႔ေခၚရင္ရခိုင္ေတြကို ေျပာေရးဆိုခြင့္မဲ့သူေတြလို႔ ေခၚရမယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္ ႏွစ္ခုလံုး ရခိုင္ေတြဟာ အသိမ္းပိုက္ခံ၊ အအုပ္ခ်ဳပ္ခံ၊ အဖိႏွိပ္ခံရၿပီး အၿမဲတန္းရံႈးနိမ့္မႈေတြကို တစ္ေလွ်ာက္လံုးခံစားခဲ့ၾကရတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းရွိေနလို႔ပဲ။ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သူတို႔ရင္ထဲမွာ ကိန္းေအာင္လာခဲ့တဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္းမဲ့ေနမႈေတြ၊ ေဒါသေတြကို ထုတ္လႊတ္လိုက္တာပဲ။ဒါေတြကို ထိပ္တိုက္ရင္ဆုိင္ တိုက္ခုိက္ျခင္းနဲ႔ထုတ္ျပလိုက္တာပဲ။ လတ္တေလာအျဖစ္ အပ်က္က ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်ဴးလြန္တဲ့ကိစၥနဲ႔ စျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရတဲ့ကိစၥမွာ ရဲရဲ႕အလုပ္က တရားခံကို လိုက္ရွာၿပီး ဖမ္းဆီးရမယ့္အလုပ္ပါ။ အခ်ိန္တိုတိုအတြင္း ထိေရာက္ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အခါမွာ မူဆလင္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ကို အၾကာင္းမဲ့သတ္ျဖတ္တဲ့ကိစျၥဖစ္လာေအာင္ အစပ်ိဳးေပးလိုက္သလိုျဖစ္သြားတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစလို႔ ရက္ရက္စက္စက္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေဖာ္ညႊန္းတဲ့အခါမွာ တိုင္းရင္းသားသုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ၊ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈလို႔ သံုးႏႈန္းခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီအခါမွာပဋိပကၡကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းအရာေတြ (ၿပီးခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္အတြင္း ရခိုင္ေဒသမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သမွ် အရင္းခံအေၾကာင္းတရားေတြ)နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အျမင္ေတြကို ေ၀၀ါးသြားေစခဲ့တယ္။ တျခားေနရာေတြမွာလိုပဲ ဒီမွာလည္း လူေတြဟာ အေျခခံအားျဖင့္ တရားမွ်တမႈ၊ တိုးတက္မႈနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ျဖစ္တည္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခိုင္အမာရခ်င္ၾကတာပဲ။

တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ တိုက္ခိုက္ေနတဲ့အေနအထားမွာ အစိုးရယူရမယ့္ တာ၀န္ကေတာ့ သူတို႔ကို ဖ်န္ေျဖၿပီးခြဲထားလိုက္ဖို႔ပဲ။ ဒါေပမဲ့ ခြဲထားတယ္ဆိုတာ လံုၿခံဳးေရးအရ ေရတိုထက္မပိုရပါဘူး။ မၾကာခင္မွာ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးအရ ခြဲျခားထားတယ္လို႔ အေ၀ဖန္ခံရပါလိမ့္မယ္။ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံထဲမွာ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ေတာင္းဆိုေနၾကတဲ့ အတူတူေနထိုင္ေနၾကတဲ့ လူေတြအတြက္ ခြဲထားတယ္ဆိုတာကို ႏိုင္ငံေရးအျမင္အျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္လို႔မရပါဘူး။

Mawkun – အနာဂတ္မွာ အလားတူပဋိပကၡေတြမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ရင္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မလဲ။

Jacques ေလာေလာလတ္လတ္ျပသနာဟာ ေျဖရွင္းလို႔ရေသးတဲ့ ပံံုမေပၚေသးဘူး။ အခုမွ စတာပါ။ ပဋိပကၡမွာ ပါ၀င္တဲ့သူေတြအားလံုးက အျခားတစ္ဘက္ဟာ အမွားေတြလုပ္ေနတယ္၊ ဘာေတြေတာ့ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ပ်က္ကြယ္တယ္စသျဖင့္ စြပ္စြဲေနၾကတုန္းပါပဲ။ လူေတြဟာ ျပတ္ျပတ္သားသား တစ္ဘက္ဘက္မွာ ရပ္တည္ေနၾကတယ္။မတူညီတဲ့ အစုအဖြဲ႕ေတြဟာ ပိုၿပီး ရန္ေစာင္လာၾကတယ္။ သံုးႏႈန္းတဲ့ ဘာသာစကားေတြက ရိုင္းစိုင္းလာတယ္။ ခံယူခ်က္ေတြကလည္းအစြန္းေရာက္လာၾကတယ္။

တိုးတက္မႈကို သြားတဲ့လမ္းက တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ ဆက္သြယ္မႈရွိဖို႔၊ ဘံုရည္မွန္းခ်က္ေတြရွိဖို႔လိုအပ္တယ္။ အဲဒါေတြ အသင့္ရွိၿပီးမွ စတင္ၾကတာပါ။ဒါေပမဲ့ အဲဒါက ဘယ္ေတာ့မွျဖစ္ႏုိင္မလဲဆိုေတာ့ (ပဋိပကၡမွာ) ခံစားေနၾကရတဲ့လူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ နစ္နာမႈေတြ၊ မေက်နပ္မႈေတြကို အျပည့္အ၀ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးၾက တယ္လုိ႔ ခံစားလာရေတာ့မွပဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ အၿမဲတန္းပါပဲ…အစီရင္ခံစာေတြထြက္လာၿပီဆိုရင္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ လူလူခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရးဆိုင္ရာအျဖစ္အပ်က္ေတြကိုပဲ ဗဟုိျပဳေရးသားၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ရခိုင္ေတြရဲ႕ ရင္ထဲမွာ သူတို႔ကိုေတာ့ မွ်မွ်တတ သေဘာမထားၾကဘူး၊ မွ်မွ်တတမဆက္ဆံၾကဘူးလို႔ ခံစားေနၾကရတာပဲ။လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစီရင္ခံစာေတြရဲ႕ တရား၀င္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအေပၚမွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တကယ္ပဲ ေမးခြန္းမထုတ္သင့္ပါဘူး။အဲဒါေတြက ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကို ရွိေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တင္းမာမႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေျဖထုတ္ဖို႔ နည္းနာေတြကေတာ့ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ထဲမွာ ရွိေနတယ္။အဲဒါေတြက ဘာေတြလဲဆိုရင္ နာမည္တပ္ေျပာမယ္ဆိုရင္ – ခံစားခဲ့ရသူေတြကို ေျပာေရးဆိုခြင့္ေပးတာ၊ ၾကား၀င္ဖ်န္ေျဖတာ၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးတို႔လို ဘံုအက်ိဳးစီးပြားတူညီတဲ့အရာေတြနဲ႔ လူေတြကို ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းေပးတာ မ်ိဳးေပါ့။ ရခုိင္အနာဂတ္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ စစ္မွန္တဲ့အလားအလာမွာ ဘာပါသင့္သလဲဆိုရင္အဲဒီေဒသမွာ ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ လူေတြရဲ႕တည္ရွိေနမႈ၊ သူတို႔ရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈေတြ ပါရွိရပါမယ္။ ေရွ႕လာမယ့္ အႀကိတ္အနယ္ စကားစစ္ထိုးပြဲေတြမွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈဆိုတဲ့ကိစၥကိုဗဟိုျပဳေဆြးေႏြးၾကလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္သူေတြဟာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိတယ္၊ ဘယ္သူေတြဟာေတာ့ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရွိဘူးဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္ႏိုင္ငံေတြဟာ လက္ေတြ႕က်က် ထည့္သြင္းစဥ္းစားၾကရပါလိမ့္မယ္။

Mawkun – ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြေ၀ဖန္ၾကတာရွိတယ္။ ကုလသမဂၢနဲ႔ အျခားႏိုင္ငံတကာလူမႈအဖြဲအစည္းေတြဟာ ဘဂၤါလီေတြကို ေတာ္ေတာ္ ဦးစားေပးတယ္လို႔ဆိုတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိေနၾကတာဟာ ဘဂၤါလီေတြကိုပဲ ကူညီဖို႔ဆိုတဲ့ သေဘာနဲ႔ေရာက္ေနၾကတယ္လုိ႔လည္း ေ၀ဖန္ေနၾကတယ္။ ဒီအခ်က္ေပၚမွာ ဘာမ်ား သံုးသပ္ခ်င္တာရွိလဲ။

Jacques – ဗုဒဘာသာရခိုင္ေတြမွာရွိတဲ့ ထင္ရွားတဲ့ လကၡဏာက သူတို႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေတာ္ ပ်က္စီးသြားကတည္းက သူတို႔ ကံၾကမၼာရဲ႕ အရွင္သခင္ဟာ သူတို႔မဟုတ္ေတာ့ဘူး(ကိုယ့္ကံၾကမၼာကို ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္မရွိေတာ့ဘူး)လို႔ ခံစားေနၾကရတယ္။ ကိုလိုနီေခတ္မွာ ၀င္ေရာက္လာၾကတဲ့ အိႏိၵယလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးဖိအားေတြက ကိုယ္ပိုင္လကၡဏာေပ်ာက္ဆံုုးေနတဲ့ ရခိုင္ေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ကို ပိုၿပီးျပင္းထန္သြားေအာင္ လုပ္လိုက္ သလိုျဖစ္သြားတယ္။ ၿခံဳေျပာရရင္ ဒီအေျခေနဟာ လြတ္လပ္ေရးရကတည္းက ေျပာင္းကို မေျပာင္းလဲဘူး။ ကုလသမဂနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာလူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြက ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ခုခံႏိုင္စြမ္းအားနည္းတဲ့ အစုအဖြဲ႕အျဖစ္လာၿပီး မ်က္ႏွာသာေပးတဲ့အခါမွာသာမန္အရပ္သူ၊ အရပ္သား ရခိုင္ေတြဟာ ငါတို႔ေတာ့ ရံႈးရၿပီေပါ့တစ္ခါဆိုၿပီး ေဒါသထြက္ၾကတာပဲ။ ကၽြန္ေတာ္အထင္ ရခိုင္ေတြဟာ တျခားျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြထက္ ပိုဆိုးရြားၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါဟာ မတရားမႈေၾကာင့္ ခံစားၾကရတာလို႔ျမင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ကုလသမဂနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာရွိတဲ့တာ၀န္ရွိ၀န္ထမ္းေတြဟာ ဒီျပသနာကို သေဘာေပါက္၊ နားလည္ကုန္ၾကၿပီ၊ ဘာေၾကာင့္ သူတို႔တေတြဟာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ပစ္မွတ္ျဖစ္ၾကရသလဲဆိုတာကိုလည္း နားလည္လာၾကၿပီလို႔ထင္တယ္။

Mawkun – တခ်ိဳ႕က ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ အနာဂတ္မွာ ကိုဆိုဗိုလိုမ်ိဳးျဖစ္လာႏိုင္တယ္ဆိုၿပီး ယူဆေနၾကတာရွိတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဘာမ်ား သံုးသပ္ခ်င္ပါသလဲ။

Jacques – ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏူိင္ငံဟာ မၿပိဳကြဲေသးဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ကလည္း လြတ္လပ္တဲ့ သမတႏိုင္ငံအျဖစ္လည္း ေၾကညာဦးမွာမဟုတ္ဘူး။ ကိုဆိုဗိုကိစၥမွာ ဆားဗီးယားက ဆာ့ဗ္လူနည္းစုေတြဘက္ကေန ၀င္စြက္ဖက္ေပမဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ ဘယ္ႏိုင္ငံျခားအင္အားႀကီးႏိုင္ငံကမွ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္တာမရွိေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ယူဂိုစလားဗီးယားကေန ကိုဆိုဗိုခြဲထြက္သြားခဲ့တဲ့ ေနာက္ခံအေၾကာင္းအရာနဲ႔ ယွဥ္ထိုးၾကည့္တာဟာ မဆီေလ်ာ္ပါဘူး။

Mawkun – ရခိုင္ျပည္နယ္လိုပဲ အိႏိၵယႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ အာသံျပည္နယ္မွာလည္း ဘဂၤါလီေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြပါ၀င္တဲ့ အုပ္စုလိုက္တိုက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့တယ္။ လူဒါဇင္နဲ႔ခ်ီ ေသၾကၿပီး လူႏွစ္သန္းေက်ာ္ ေနရပ္က ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကရတယ္။ ရခုိင္မွာျဖစ္တဲ့အေရးကိစၥနဲ႔ အာသံမွာျဖစ္တဲ့အေရး ဘာေတြမွာ တူညီမႈရွိလဲ။

Jacques – တူညီမႈေတြရွိရင္ မတူညီမႈေတြလည္း ရွိမွာပါ။ ျဖစ္စဥ္ႏွစ္ခုစလံုးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္လာေနတာကို ႀကိဳတင္မသိရေကာင္းလား၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မျဖစ္ပြားေအာင္ ႀကိဳတင္ မကာကြယ္ ႏိုင္ေကာင္းလားဆိုၿပီး ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ ေဒသကေကာ၊ ႏုိင္ငံတကာကပါ အစိုးရႏွစ္ရပ္စလံုးကို ေ၀ဖန္တာေတြရွိတယ္။

တစ္ကမၻာလံုးအေနအထားနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ စီးပြားေရးအရ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကတာကို တားလို႔ေတာ့မရဘူး။ ဒါေပမဲ့ အေကာင္းဆံုး စီမံကြပ္ကဲလို႔ရတယ္။ အစိုးရအရာရွိေတြရဲ႕ ျငင္းပယ္မႈေတြ၊ လံုၿခံဳမႈမရွိတာေတြ၊ ေခါင္းပံုျဖတ္တာေတြ၊ တံု႔ျပန္မႈေနာက္က်တာေတြ ေရာေထြးေနတာဟာ စိတ္မခ်ရဘူး။ အဲဒါေတြဟာ ေဒသခံေတြ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြကို ထိခုိက္ေစတယ္။ ေနာက္ဆံုး လူေတြကို ကိုင္တြယ္တာမွားတဲ့ အစိုးရေတြလည္း သူတို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာေတြ အထိခိုက္ခံရတယ္။ အစိုးရေတြဟာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြေၾကာင့္ သူတုိ႔ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးကို ေရရွည္ေကာင္းက်ိဳးေတြျဖစ္ထြန္းတယ္ဆိုရင္ တရားမ၀င္ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ စိတ္အားမထက္သန္ၾကဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေတြ႕ရတဲ့အေျခအေနမ်ိဳးက အဲသလိုအေျခေနမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ရခိုင္မွာျဖစ္ေနတာက အျခားအစုအဖြဲ႕တစ္ခုက (သူတို႔နယ္ေျမမွာ) အျခားအစုအဖြဲ႕တစ္ခုရွိေနတာဟာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ခံစားေနရတယ္။

Mawkun – ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရမ်ားျပားေနတာဟာ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြေပၚမွာ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးေတြျဖစ္လာေစမလား။ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လုိပံုစံမ်ိဳးေတြျဖစ္လာမလဲ။ အုပ္စုလိုက္တိုက္ပြဲေတြ မျဖစ္ ေအာင္ ဘယ္လိုႀကိဳတင္ကာကြယ္လို႔ရမလဲ။

Jacques –ရခိုင္ကိစၥကို တရားမ၀င္ဘဂၤါလီေတြေၾကာင့္ျဖစ္ပ်က္ရတယ္ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး စဥ္းစားရင္ မွားသြားလိမ့္ မယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မူဆလင္ေတြရွိလာရတာဟာ တရားမ၀င္ေရႊ႕ေျပာင္း၀င္ေရာက္လာၾကလို႔လို႔ ေယဘုယ်ယူဆထားၾကတယ္။ အဲဒီ အခ်က္ဟာ လက္ခံလို႔မရတဲ့အခ်က္ပဲ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာ နယ္စပ္က မူဆလင္ေတြဟာ သေဘၤာေတြနဲ႔ ထိုင္းနဲ႔ မေလးရွားကို ထြက္သြားၾကတယ္။ဟိုမွာ သူတို႔ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ဟာ တုိင္းျပည္မဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအျဖစ္ဆက္ဆံခံၾကရတယ္။ အဲေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကလာတဲ့ တရားမ၀င္ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ဆြဲေဆာင္မႈေကာင္းတဲ့ ေနရာေတာ့ ဟုတ္ဟန္မတူဘူး။

တစ္ဘက္မွာ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေဒသတြင္းအေျခေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္စီးပြားေရးအရ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကတာဟာ အေရးႀကီးတဲ့ သြင္ျပင္လကၡဏာတစ္ခုအျဖစ္ ေသခ်ာေပါက္ ရွိေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒသခံအေတာ္မ်ား မ်ားရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ အခုိင္အမာယူဆထားတဲ့ တရားမ၀င္ေရႊ႕ေျပာင္း၊လာေရာက္ေနထိုင္ၾကတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ လို႔ဆိုတဲ့ အခ်က္တစ္ခုတည္းနဲ႔က မလံုေလာက္ေတာ့ဘူး။ အလြယ္တကူျဖတ္သန္းသြားလာလို႔ရတဲ့ နယ္စပ္ရွိေနတာ၊ ျခစားမႈေတြရွိေနတာ၊ လူဦးေရေရြ႕လ်ားမႈကို အစိုးရက ေျခရာခံဖို႔ ပ်က္ကြက္တာ၊ စတာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ၾကားသိလာရလိမ့္မယ္။ ကိန္းဂဏန္းေတြ မရွိတာရယ္၊ အားကိုးအားထားျပဳရေလာက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႔ ေနာက္ခံအေၾကာင္းတရား ေတြမရွိတာနဲ႔ကိုပဲ ေလးနက္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္ဖို႔ ဆယ္စုႏွစ္အေတာ္မ်ားမ်ား ေႏွာင့္ေႏွးခဲ့ရတယ္။အေရွ႕ေျမာက္အိႏိၵယေဒသကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လူမ်ိဳးေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားၾကတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစီရင္ခံစာေတြ ထပ္ခါထပ္ခါေပၚထြက္လာခဲ့ဖူးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာနယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္မွာ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားလာေနၾကတဲ့ ပကတိအေျခအေနမွန္ဟာ ဘယ္လိုဟာမ်ိဳးလဲဆိုတာကို လြတ္လပ္ေရးရကတည္းက က်ေနာ္တို႔ မသိၾကေတာ့ပါဘူး။

ဆိုေတာ့က သူတို႔ဟာ ဘယ္လိုလူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ နယ္စပ္ကို ဘယ္လိုပဲ ျဖတ္ေက်ာ္၀င္ေရာက္ၿပီးေတာ့ပဲ လာၾကလာၾကဒီကေန႔ကမာၻမွာ အစိုးရေတြဟာ သူတို႔ေတြကို ကန္ထုတ္ပစ္လိုက္လို႔ မရေတာ့ပါဘူူး။ ကၽြန္ေတာ္ထပ္ ေျပာပါဦးမယ္။ အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥက အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံေတြမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြဟာ အဲဒီႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးအတြက္ ေရရွည္မွာ အလုပ္ျဖစ္ႏုိင္၊ မျဖစ္ႏုိင္ဆိုတာပါပဲ။ ထိုင္းမွာဆိုရင္ ျမန္မာလုပ္သား သိန္းေပါင္းမ်ားစြာဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးက လုိအပ္ေနတဲ့ လုပ္သားအင္အားကို ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ပံ့ပိုးေပးေနတယ္။တစ္ဘက္မွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြကို မွတ္ပံုတင္ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးယူဆခ်က္ရွိေနတယ္။တစ္ဘက္မွာ အစိုးရက ဘာေတြ ဘယ္လိုပဲလုပ္ေနလုပ္ေန ၀မ္းေရးအတြက္ ေရႊ႕ေျပာင္းၾကရတဲ့ စီးပြားေရးဖိအားေတြက ရွိေနတယ္။ အဲဒီႏွစ္ခုၾကားမွာ ကြာဟမႈက ေတာ္ေတာ္ကို ႀကီးေနတတ္တယ္။

Mawkun – မၾကာေသးခင္က ပါကစၥတန္က တာလီဘန္အဖြဲ႕က ရခိုင္မွာ ေသဆံုးသြားတဲ့ မူဆလင္ေတြအတြက္ သူတို႔လက္စားေခ်တဲ့အေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္ခိုက္မယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့တယ္။ တကယ္တန္းသာ သူတို႔ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့အတိုင္း လုပ္ၾကမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လို လူမႈေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္းေတြကို ျမင္ေတြ႕ရမလဲ။

Jacques –ျမန္မာျပည္က မြတ္ဆလင္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ တာလီဘန္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ အဲသလို ေဟာင္ဖြာ၊ ေဟာင္ဖြာ ေၾကညာခ်က္ေတြထုတ္ေနတာကို မႀကိဳဆိုရံုမက ပယ္ကို ပယ္ခ်လိုက္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ႏိုင္ငံတကာက ပူးတြဲကာကြယ္မႈေပးထားတဲ့ကိစၥေတြ၊ မီဒီယာေတြကလည္း ၀ိုင္းေရးေနၾကတဲ့ ကိစေတြမွာ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ေတြ ဟာ လူအမ်ားရဲ႕ အာရံုစိုက္မႈကို ရယူဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ၾကတယ္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေအာင္လည္း ေအာင္ျမင္ၾကပါတယ္။ အဲေတာ့ သူတို႔ဟာ အျပင္လူေတြျဖစ္ေပမဲ့ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနၾကၿပီ။ တကယ္ေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အစြန္းေရာက္အျမင္ေတြဟာ သူတို႔အတြက္ပဲ ကိုယ္စားျပဳၾကတယ္။ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈဟာ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ ျပည္သူလူထုအတြက္ လံုၿခိမ္းေရးဆိုင္ရာ ျပသနာျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ဘက္အစိုးရအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။ အုပ္စုလိုက္တိုက္ခိုက္တာေတြ၊ အၾကမ္းဖက္တာေတြဟာ ေတာ္ေတာ္ကို စိုးရိမ္ေနရတဲ့အေနအထားျဖစ္ေနပါၿပီ။  ဒီလိုအေနအထားမွာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ကြန္ရက္ေတြ ေျခကုပ္ယူမသြားႏိုင္ေအာင္ အေျခအေနေတြကို ထိန္းသိမ္းဖို႔ ႀကိဳးစားၾကရပါလိမ့္မယ္။

Advertise Here

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here