Home သံုးသပ္ခ်က္ အစုိးရသစ္ကုိ ေစာင့္ႀကဳိ ေနမယ္႕ စိန္ေခၚမႈမ်ား

အစုိးရသစ္ကုိ ေစာင့္ႀကဳိ ေနမယ္႕ စိန္ေခၚမႈမ်ား

21
0

 

(ေအာက္ေဖာ္ျပပါေဆာင္းပါးမွာ October 10 ရက္ေန႔တြင္ ေစ်းကြက္ထဲေရာက္ရွိမည့္ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း October လထုတ္မွ ထုတ္ႏုတ္ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္)

သန္းထုိက္ ေရးသည္။

 

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဦးေဆာင္တဲ့ အစုိးရသက္တမ္းကာလမွာ မၿပီး ျပတ္ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ၊ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈျပႆ      နာ၊ ရခုိင္အေရး၊ သဘာဝေဘးအၲႏရာယ္က်ေရာက္ခဲ့တဲ့ ေဒသေတြ ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရး၊ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရး စတဲ့ မ်ားစြာေသာ စိန္ေခၚမႈ ေတြက ႏိုဝင္ဘာလမွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး အသစ္ တက္လာမယ့္ အစုိးအဖြဲ႕ကုိ ေစာင့္ႀကိဳေနၾကပါတယ္။

ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး

          ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္တက္လာမယ့္ အစုိးရသစ္ အေနနဲ႔ မလြဲမေသြ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရမွာကေတာ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္း ခ်မ္းေရးကိစၥပါ။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ျဖစ္ပြားလာခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ဟာ ရာစုႏွစ္တစ္ဝက္ ေက်ာ္လာတဲ့အထိ အဆံုး မသတ္ႏုိင္ေသးပါဘူး။

          လက္ရွိသမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ ပထမအဆင့္ျဖစ္တဲ့ တစ္ႏုိင္ငံလံုးပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ (Nationwide Ceasefire Agreement-NCA) ကုိ ေအာက္တုိဘာလ ပထမပတ္ထဲမွာ လက္မွတ္ေရးထုိးဖုိ႔ ႀကိဳးစား ေနပါတယ္။ NCA ကုိ လက္မွတ္ေရးထိုးတာက ျပည္တြင္းၿငိမ္း ခ်မ္းေရးအတြက္ ပထမဆုံးလိုအပ္ခ်က္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါေသး တယ္။ ဒီစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ၿပီးမွ အျခားအဆင့္ေတြ ဆက္လုပ္သြားရ မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ဥပေဒေရးရာေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ဝင္ ဦးေစာျမင့္ေမာင္က ယခုလုိ ေျပာျပတယ္။

          ”NCA ႀကီး ခုိင္မာေအာင္ Joint Committee တို႔၊ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႕တို႔၊ အပစ္အခတ္ကို ဆက္ၿပီးမျဖစ္ေအာင္ ထိန္းတဲ့ အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ဆက္ၿပီးေတာ ့ထိန္းဦးမွာ။ ထိန္းေနရင္းနဲ႔ ဒီ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြကို သြားရမွာ”

          ဒီကိစၥေတြဟာ လက္ရွိအစုိးရက NCA ထိုးႏိုင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ေတာင္ ေနာက္အစိုးရ ဆက္လုပ္ရမယ့္ ကိစၥေတြပါလို႔ သူက ေထာက္ျပတယ္။

          ဒီစာခ်ဳပ္ကိုတိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ၂၁ ဖြဲ႕ ရွိတာမွာ ေျခာက္ဖြဲ႕မပါဘဲ ၁၅ ဖြဲ႕ပဲ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ ျပင္ဆင္ေနၾကပါတယ္။ KIA (Kachin Independence Army) ကလည္း ထိုးဖို႔ မေသ ခ်ာေသးဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။

          ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူလည္းျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္းပါးေတြ လည္း ေရးေနတဲ့ ဦးသန္းစိုးႏိုင္ကေတာ့ အခုအစိုးရေျပာတဲ့ NCA ဆိုတာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအပစ္ရပ္စဲေရးမဟုတ္ဘဲ တစ္ပိုင္း တစ္စနဲ႔ အကန္႔အသတ္ရွိတဲ့ အပစ္ရပ္သေဘာတူညီခ်က္ (Partial and Limited Ceasefire Agreement) ပဲ ျဖစ္ေနလို႔ ဒီစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ရင္ေတာင္ ေနာက္အစိုးရအသစ္ အတြက္က စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနမွာျဖစ္ၿပီး ”ဆိုလိုတာ က လက္မွတ္ေတာ့ ထိုးလိုက္တယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးက ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တာ”လို႔ သုံးသပ္ျပပါတယ္။

          ေနာက္တစ္ခုက အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးေဆြး ေႏြးပြဲေတြ လုပ္တဲ့ေနရာမွာလည္း ဒါက’အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕ စည္းပုံ’ကိုသြားတာျဖစ္လို႔ ေနာက္လာမယ့္အစိုးရအေနနဲ႔ ဂ႐ု တစိုက္လုပ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဦးေစာျမင့္ေမာင္ကလည္း ေျပာပါတယ္။

မႀကာမီထြက္ ရွိလာမည္။

ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဆင္ေရး

          ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးဆိုတာကလည္း ေနာက္တက္လာမယ့္ အစိုးရအတြက္ မလြဲမေသြ ျဖတ္ေက်ာ္ရ မယ့္ မိုင္တိုင္တစ္ခုပါ။

          လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖို႔ ကို အာဏာရပါတီျဖစ္တဲ့ ႀကံ႕ခိုင္ေရးပါတီအပါအဝင္ အတိုက္ အခံျဖစ္တဲ့ NLD ပါတီေရာ တိုင္းရင္းသားေတြပါ မက်န္ ေတာင္း ဆိုေနတဲ့ ကိစၥပါ။

          ၄၃၆ လိုပုဒ္မမ်ဳိးကုိ ျပင္ခ်င္တာက တူညီၾကေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ ပုဒ္မေတြက်ေတာ့လည္း သေဘာထားအမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားေနၾက ပါတယ္။

          တိုင္းရင္းသားေတြကေတာ့ ဖက္ဒရယ္စနစ္ ထူေထာင္ေရး ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္က ျပင္လိုတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ဦးေစာျမင့္ ေမာင္က ေျပာပါတယ္။

          ေနာက္တစ္ခ်က္က ဒီဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒထဲမွာပဲ ”ေရွ႕ ေနာက္မညီဘဲ သူ႔ဟာနဲ႔ သူ ျပန္ရစ္ေနတာေတြ”လည္း ပါေန ေတာ့ ဒါေတြလည္း ျပင္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ သူက ေျပာတယ္။

          ပုဒ္မ ၄၃၆ အရ လက္ရွိဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဖို႔ ဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလုံးရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အထက္ ေထာက္ခံမဲေပးမွ ျပင္လို႔ရတာပါ။ လႊတ္ေတာ္မွာက ေရြး ေကာက္ပြဲကေန တက္လာတဲ့ အမတ္က ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ တပ္မ ေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔ထားတဲ့ အမတ္ ၂၅ ရာခိုင္ ႏႈန္းရွိပါတယ္။

          ဖြဲ႕စည္းပုံကို ျပင္ဖို႔ဆိုရင္ မျဖစ္မေန တပ္မေတာ္ရဲ႕သေဘာတူညီခ်က္လိုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တခ်ဳိ႕က ေရြးေကာက္ခံ အမတ္ အားလုံးနဲ႔ တပ္မေတာ္သားကုိယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ သေဘာ တူရင္ ရၿပီလို႔ ေျပာဆိုေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုေတြး တာက မွားတယ္ဆိုၿပီး ဦးေစာျမင့္ေမာင္က ေနာက္ထပ္ျပင္ဖို႔ ႀကိဳးစားမယ့္လူေတြအတြက္ သတိေပးစကားတစ္ခု ေျပာတယ္။

          ”တပ္မေတာ္သားတစ္ေယာက္ကို အဲဒီလို ယူလို႔ ရကို မရ ဘူး။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ မဲသည္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အျပည့္၊ သို႔မဟုတ္ သုည”

          တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးကိုနီကေတာ့ လက္ရွိဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒဟာ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကိုလည္း ဦးမတည္၊ ဒီမိုကေရ စီနည္းလမ္းလည္းမက်တဲ့ အခ်က္ေတြမ်ားေနလို႔ အသစ္တစ္ခုနဲ႔ အစားထိုးရင္ ထိုး၊ မထိုးရင္လည္း လုံးဝ ဥႆ      ုံ ျပင္လိုက္ဖို႔ လိုတယ္ လို႔ ယခုလို ေထာက္ျပတယ္။

          ”ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကို စစ္တပ္က ထိန္းခ်ဳပ္ႏို္င္ေအာင္ ေရးထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဖြဲ႕စည္းပုံကို မျပင္ႏိုင္ရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔တိုင္းျပည္ဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံျဖစ္ဖို႔မရွိဘူး”

          ဦးေစာျမင့္ေမာင္ကေတာ့ တပ္ကို အျပစ္တင္ေနတာေတြ က အေၾကာင္းအရာ မွန္ေကာင္းမွန္ႏိုင္ေပမယ့္ အလုပ္ျဖစ္မွာ မဟုတ္လုိ႔ ေဆြးေႏြးညႇိႏိႈ္င္းမႈနဲ႔ပဲ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳး စားရလိမ့္မယ္လို႔ အစိုးရသစ္အတြက္ ျဖစ္လာမယ့္ စိန္ေခၚမႈနဲ႔ ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းကို ေျပာျပတယ္။

          ”သူ႔(တပ္)ကို Convince ျဖစ္ (လက္ခံယံုၾကည္)ေအာင္ ေျပာရမွာ”

          ဦးသန္းစိုးႏိုင္ကလည္း ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႔ တပ္မေတာ္ပူးေပါင္း ပါဝင္လာေအာင္ လုပ္ဖို႔ နည္းလမ္းကို အခုလို ေျပာျပတယ္။

          ”ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ကာကြယ္ေရးဆိုတဲ့အျမင္နဲ႔ ရပ္တည္ေနတဲ့ တပ္မေတာ္ကုိ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး စိတ္ဓာတ္ အေျခခံေပၚကေနၿပီးေတာ့ သူတို႔ကို စည္း႐ုံးဆြဲေဆာင္ ဖို႔ လိုတာေပါ့”

          ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖုိ႔ကိစၥကုိ လႊတ္ေတာ္တြင္း ကေန ျပင္ဖို႔လုပ္သလိုပဲ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပကလည္း ထပ္ၿပီး လုပ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဦးသန္းစိုးႏိုင္က ေျပာျပတယ္။

          အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD) နဲ႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ (ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္း) တို႔ ေပါင္းၿပီး ပုဒ္မ ၄၃၆ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လက္မွတ္ေတြ ေကာက္တာ ငါးသန္း ေလာက္ရထားတာရွိတယ္။ ေနာက္လည္း ဒီထက္ပိုက်ယ္ျပန္႔တဲ့ လူထုအားနဲ႔ပါ ေပါင္းစပ္ၿပီး လုပ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္လို႔လည္း ဦးသန္း စိုးႏိုင္က ေျပာပါေသးတယ္။

          ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေဒါက္တာ ညိဳညိဳသင္းကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး စိန္ေခၚ မႈကို ပုဒ္မ ၄၃၆ လို ပုဒ္မမ်ဳိး ျပင္လို႔မရလည္း ျပည္သူ႔ဘဝေတြ အမွန္တကယ္ ေျပာင္းလဲႏိုင္မယ့္ တျခားပုဒ္မေတြကိုလည္း ျပင္ ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးစားသင့္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

          ”၄၃၆ မေျပာင္းႏိုင္တာနဲ႔ဘဲ က်န္တဲ့ ပုဒ္မေတြကို မေဆြး ေႏြးတာမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ဘူးေပါ့”

 

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး

          ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ပဲ တစ္ႏြယ္ငင္ တစ္ စင္ပါျဖစ္တဲ့ကိစၥကေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးပါ။

          ဦးကိုနီကေတာ့ လက္ရွိကာလမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈဟာ လုံးဝ ပ်က္ျပားေနလို႔ ေနာင္တက္လာမယ့္ အစိုးရအတြက္ စိန္ေခၚမႈႀကီး တစ္ခု ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

          လက္ရွိ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၱေလးလို ၿမိဳ႕ႀကီးေတြေပၚမွာ ခိုးဆိုး တိုက္ခိုက္မႈေတြ၊ ရဲကိုေတာင္ ျပန္သတ္တဲ့ အမႈေတြအျပင္ ကား ေတြ လမ္းေျပာင္းျပန္ေမာင္းဖို႔ ဝန္မေလးတာေတြ၊ လူသြားဖို႔ လုပ္ထားတဲ့ ပလက္ေဖာင္းေတြေပၚ  ေစ်းေရာင္းတာေတြဟာ အဓိကက တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈမရွိလုိ႔ ျဖစ္ေနတာေတြပါဆိုၿပီး ဦးကိုနီက အခုလို ေထာက္ျပတယ္။

          ”အဲဒါ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ျပည္သူလူထုဟာ ေအးေအး ခ်မ္းခ်မ္း သာသာယာယာ ေနလို႔မရေတာ့တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေနာက္တက္လာမယ့္ အစိုးရ အေလးထား ေျဖ ရွင္းရမယ့္ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုပဲ”

          ဦးကိုနီကေတာ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို လုံးဝေျပာင္းပစ္ရ မယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပုံေတြကို ေျပာင္းၿပီး လိုအပ္တဲ့ ဥပေဒ ေတြကိုလည္း ထပ္မံျပ႒ာန္းေပးဖို႔ လိုမယ္လို႔ ဆိုတယ္။

          ဒီလုိလုပ္မွပဲ တရားစီရင္ေရးက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္က ထြက္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာတယ္။

          ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ ျပည္ေထာင္စုတရားသူႀကီး ခ်ဳပ္အပါအဝင္ ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က တရားသူ ႀကီးေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနရဲ႕ အႀကီးအကဲျဖစ္တဲ့ သမၼတက အဆိုျပဳရပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္က ဒီလူေတြကို စိစစ္ရတယ္ဆိုေပ မယ့္ သတ္မွတ္ထားတဲ့အရည္အခ်င္းနဲ႔ မျပည့္စုံေၾကာင္း ျပႏိုင္မွသာ လႊတ္ေတာ္က ျငင္းလို႔ရတာေၾကာင့္ သမၼတကပဲ ခန္႔လုိက္ သလိုျဖစ္ေနပါတယ္။

          ”တရားသူႀကီးေတြဟာ ေနရင္းထိုင္ရင္းနဲ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဌာနရဲ႕ လက္ေအာက္ခံအဖြဲ႕အစည္းလို ျဖစ္ေနတယ္” လို႔ ဦးကိုနီ က ေထာက္ျပပါတယ္။

          ဒါေၾကာင့္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္မွပဲ တရားစီရင္ ေရးမ႑ိဳင္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္ေအာက္က ကင္းလြတ္လိမ့္ မယ္လို႔ သူက ဆိုရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

          တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးသန္းေမာင္ကလည္း တရားစီ ရင္ေရးကိစၥေတြမွာ ဥပေဒေတြက သိပ္ၿပီး ဆိုးဝါးေနတာမဟုတ္ဘဲ တရားသူႀကီးေတြရဲ႕ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းရဲ႕ စြက္ ဖက္မႈေတြေၾကာင့္လို႔ ေျပာတယ္။

          ”(စီရင္ခ်က္ကို) မဝတ(ၿမိဳ႕နယ္ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ တည္ ေဆာက္ေရးအဖြဲ႕) ဥကၠ႒ ဗိုလ္မွဴးေတြဆီကို ယူသြားၿပီးေတာ့ ဒီလုိ ဆုံးျဖတ္ရမလား၊ ဟုိလိုဆုံးျဖတ္ရမလား၊ အေျဖေတာင္းရတာ ေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ေတြ႕ ခဲ့ရတာေပါ့”

          ဒါေတြကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေလာက္က သူ႔ရဲ႕ အေတြ႕အႀကဳံေတြပါ။

Photo: Kyaw Myo Htun    တုိက္ပြဲကာလအတြင္း ထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့သည္႕ ေလာက္ကုိင္ၿမဳိ႕လယ္ရွိ အေဆာက္အအုံ

          အခုအစိုးရလက္ထက္မွာေတာ့ အဲဒီလိုအမိန္႔မေပးဘဲနဲ႔ ေတာင္ တရားသူႀကီးေတြက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြား ပါေနရင္ သူတို႔ဆုံးျဖတ္တာကို ႀကိဳက္ပါ့မလားဆိုတာမ်ဳိးေတြးၿပီး ေတာ့ ‘ေဗာင္းေတာ္ညိတ္ စိတ္ေတာ္သိ’ အဆင့္မ်ဳိးျဖစ္ေနတယ္ ဆိုၿပီး ဦးသန္းေမာင္က ေျပာတယ္။

          ”ဒီကိစၥဟာ တရားေရးမ႑ိဳင္ တစ္ခုတည္းရဲ႕ အက်ဳိး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ၊ လူမ်ိဳးရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ပါ ဆိုင္ တယ္လို႔ ဦးသန္းေမာင္က ေျပာတယ္။

          ဦးေစာျမင့္ေမာင္ကလည္း တရားစီရင္ေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္ၾကားမွာ အျပန္အလွန္ထိန္းညႇိမႈ(Check and Balance) ရွိဖို႔ လိုေပမယ့္ တကယ္တမ္း သမၼတနဲ႔ တရားသူႀကီးေတြၾကား မွာေတာ့ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

          အေျခခံဥပေဒအရ သမၼတက တရားသူႀကီးေတြကုိ တိုက္ ႐ုိက္ခန္႔သလို ျဖစ္ေနတာကို ျပင္ဖို႔ မလြယ္တာေၾကာင့္ တရားသူ ႀကီးေတြကပဲ သမၼတခိုင္းတာမလုပ္ဘဲ ဥပေဒနဲ႔အညီ တရားစီရင္ ႏိုင္ဖို႔၊ ဘက္မလိုက္ဖို႔၊ တည္ၾကည္ေျဖာင့္မတ္ဖို႔၊  ႀကိဳးစားၾကဖို႔ လိုမယ္လို႔ သူက ေျပာတယ္။

          ေနာက္ တရားသူႀကီးေတြအတြက္လည္း စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါကေတာ့ တရားေရးမ႑ိဳင္ေအာက္မွာ ထပ္မံဖြဲ႕စည္းရမယ့္ တရားေရးရာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနဆုိတာပါပဲ။ အခုေတာ့ ဒီဌာန မရွိတဲ့အတြက္ ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ ခ်ဳပ္က တရားသူႀကီးေတြကပဲ ရာထူးတိုးတာ၊ ရာထူးခန္႔တာ စတဲ့ တရားေရးဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြပါ လိုက္လုပ္ေနရတာေၾကာင့္ တရားစီရင္ေရးကုိ အာ႐ုံစိုက္ဖို႔ ခဲယဥ္းေနတယ္လို႔ ဦးေစာျမင့္ ေမာင္က ေျပာပါတယ္။

          ”စနစ္ကိုေျပာင္းရမွာ။ လူကိုသြားၾကည့္လို႔မရဘူး။ လူေတြ ဆိုတာ စနစ္ထဲမွာ ထည့္ထားတဲ့ အစိတ္အပိုင္း”

          (တရားေရးမ႑ိဳင္ေအာက္မွာရွိတဲ့ အေျခခံအေဆာက္ အအုံေတြ ပ်က္စီးယိုယြင္းေနတာ၊ ႐ုံးသုံးပစၥည္းေတြက ေဟာင္း ႏြမ္းၿပီး လုံေလာက္မႈမရွိတာ၊ တရားေရးရာဝန္ထမ္းေတြ မလုံ ေလာက္တာ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြ ထူေျပာေနတာ၊ အုပ္ ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းက တရားစီရင္ေရးဘက္ကို ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္တာ ေတြကို ၂ဝ၁၄၊ ႏိုဝင္ဘာထုတ္ အမွတ္ ၁၈ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းတြင္ ‘ျမန္မာ့တရားစီရင္ေရးကို ဘယ္လိုကယ္ထုတ္မလဲ’ ဆိုတဲ့ မ်က္ ႏွာဖုံးေဆာင္းပါးအျဖစ္ ေရးသားေဖာ္ျပၿပီးျဖစ္ပါတယ္။)

ဗ်ဴ႐ုိကေရစီယႏၱရား

          စနစ္ကိုေျပာင္းဖို႔ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲျဖစ္ ေနတဲ့ လက္ရွိ ဗ်ဴ႐ုိကေရစီယၲႏရား (အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဆင့္ဆင့္) ကို စနစ္တက် ျပန္ဖြဲ႕ဖို႔ လိုမယ္လို႔ ဦးေစာျမင့္ေမာင္က ေျပာတယ္။

          အခုလက္ရွိစနစ္က စုေပါင္းေဆြးေႏြး၊ စုေပါင္းတိုင္ပင္၊ စုေပါင္းဆုံးျဖတ္တဲ့စနစ္မ်ဳိးနဲ႔ လုပ္ေနတာပါ။ ဒီစနစ္ဟာ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္ကတည္းကသုံးလာတဲ့ ဆုိရွယ္လစ္စီးပြားေရးကို အေထာက္ အကူျပဳဖို႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ စနစ္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။

          ဒီစနစ္မွာ အစည္းအေဝးလုပ္ၾကၿပီး စုေပါင္းဆုံးျဖတ္ၾကေပ မယ့္ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ အစည္းအေဝးလုပ္တယ္ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ ေအာက္မွာ အထက္လူႀကီးတစ္ေယာက္က ခိုင္းတဲ့ အတိုင္းပဲ လုပ္ၾကေတာ့တာပါ။

          ”ခုိင္းမွလုပ္တတ္တဲ့ သေဘာေရာက္သြားတယ္။ ခိုင္းမွ လုပ္တတ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ခိုင္းတယ္ဆိုတဲ့ပုဂၢိဳလ္ဟာ ဘယ္သူလဲ ဆိုတာမွာ သြားၿပီး မူတည္တယ္”လို႔ ဦးေစာျမင့္ေမာင္က ဆိုပါတယ္။

          တပ္မေတာ္အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့တစ္ေလွ်ာက္လုံး တပ္ဘက္ မွ အၿငိမ္းစားယူတဲ့သူေတြကို အရပ္ဘက္ကို ပို႔လိုက္ၿပီး ဝန္ႀကီး ဌာနေပါင္းစံုရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရာထူးေနရာေတြမွာ ဝင္ယူၾကပါတယ္။

          ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ သူတို႔ သင္တန္းေတြ တက္ခဲ့ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ ႏိုင္မယ္လို႔ထင္ေပမယ့္ တကယ္တမ္းေတာ့ ၿမိဳ႕ျပအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မကြၽမ္းက်င္တဲ့လူေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ဦးေစာ ျမင့္ေမာင္က အခိုင္အမာ ေျပာပါတယ္။

          ”ဘယ္လိုေျပာႏိုင္လဲဆိုေတာ့ တိုင္းျပည္ႀကီး ပ်က္စီးသြား တာနဲ႔ ၾကည့္ၿပီး ေျပာတယ္လို႔ ေျပာရမယ္။ ရလဒ္က ဒါပဲေလ။ အထူးသက္ေသျပေနစရာမွ မလိုတာ” လို႔ သူက ေထာက္ျပတယ္။

          လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြ နိမ့္က်ေနလို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့ အခါ အတားအဆီးေတြ Myanmar Development Resource Institute(MDRI) မွ အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးျဖစ္သူ စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးေဇာ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

          လက္ရွိ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာလည္း ယခင္တပ္ မေတာ္အစိုးရလက္ထက္ကအတိုင္း ဌာနဆိုင္ရာေတြမွာ မိုးက် ေရႊကိုယ္ ခန္႔တာေတြ ဆက္ရွိေနပါတယ္။

          ဒီလူေတြ ျပန္ထြက္သြားေအာင္ဆိုၿပီး ဖဲႀကိဳး အနက္၊ အဝါ၊ အျပာ၊ အနီ၊ အစိမ္း၊ ဆုိတဲ့ ဖဲႀကိဳးလႈပ္ရွားမႈေတြလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈကုိ စတင္ခဲ့တာကေတာ့ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက စတင္ခဲ့ၾကတာပါ။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ တရားေရးမ႑ိဳင္၊ လွ်ပ္ စစ္စြမ္းအားဝန္ႀကီးဌာန၊ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ပညာေရးဝန္ ႀကီးဌာနတို႔မွ ဝန္ထမ္းေတြက ဖဲႀကိဳးလႈပ္ရွားမႈကုိ အသီးသီး ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

          တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေနဦးသန္းေမာင္ကေတာ့ တပ္မ ေတာ္အစိုးရလက္ထက္ တစ္ေလွ်ာက္လုံး ဒီလိုကိစၥမ်ဳိးေတြပဲ လုပ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ အရပ္သားအစုိးရဆိုၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္မွာလည္း ”ဒီအခ်ဳိးမ်ဳိးပဲ ျပန္လုပ္တာပဲ”ဆိုၿပီး ေထာက္ျပ ေဝဖန္ပါတယ္။

Photo: Thet Oo Mon     မူဆယ္ၿမိဳ႕ေပၚမွ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း

 

          ဒီလိုမ်ဳိး ရာထူးေတြခန္႔လိုက္တာဟာ တပ္ဘက္က လူထု ကို မယုံၾကည္ေၾကာင္း ျပသရာေရာက္လို႔ လူထုဘက္ကလည္း တပ္ကို မယုံၾကည္တဲ့အေျဖမ်ဳိးပဲ ျပန္ထြက္မယ္လို႔ သူက ေျပာတယ္။

          ”တပ္နဲ႔ အရပ္နဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈ၊ အျပန္အလွန္ ယုံၾကည္ ေလးစားမႈကို လုံးဝပ်က္ျပားေစတယ္။ တည့္တည့္ေျပာမယ္ဆိုရင္ တပ္ဘက္ကလည္း ဆုံး႐ႈံးတယ္။ အရပ္ဘက္ကလည္း ဆုံး႐ႈံး တယ္”လုိ႔ ဦးသန္းေမာင္က သံုးသပ္တယ္။

          ဒီလုိျဖစ္ေနလို႔ စြမ္းေဆာင္ရည္က်ေနတဲ့ ဝန္ႀကီးဌာေတြရဲ႕ ျပႆ      နာကို ေျဖရွင္းႏုိင္ေအာင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက အၿမဲတမ္း အတြင္းဝန္ေတြ ခန္႔လိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ဦးေဇာ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

          အခုအစိုးရလက္ထက္လုပ္ထားတာက ေရရွည္စီမံကိန္း ႀကီးေတြ ျဖစ္လို႔ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို ဝန္ႀကီးေတြ၊ ဒုဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ ေပါင္းစပ္ညႇိႏိႈင္းေပးမယ့္ လူေတြ ခန္႔လိုက္တာပါ။

          ဝန္ႀကီးအသစ္ေျပာင္းတုိင္း အရင္ဝန္ႀကီး ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ေရ ရွည္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အရာေတြ ေပ်ာက္သြားတာေၾကာင့္ အဲဒီ လုိ မျဖစ္ရေအာင္ အတြင္းဝန္ေတြ ခန္႔လိုက္တယ္ဆိုေပမယ့္ ဝန္ႀကီးဌာနအသီးသီး စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္လာဖို႔ ဆိုတာကလည္း ေနာက္အစိုးရအတြက္ ႀကီးမားတဲ့စိန္ေခၚမႈ ျဖစ္ေနဦးမွာပါလို႔ ဦးေဇာ္ဦးက ေထာက္ျပတယ္။

          ဒါေၾကာင့္ အစိုးရသစ္အတြက္ အေရးတႀကီးလုပ္ရမယ့္ ေနာက္လုပ္ငန္းတစ္ခုက အင္စတီက်ဴးရွင္း (အဖြဲ႕အစည္း၊ လုပ္ ထုံးလုပ္နည္း)ေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ပါ။

          ဒီလုိအဖြဲ႕အစည္းေတြကို အမိန္႔နဲ႔ သြားတာမဟုတ္ဘဲ ပညာ ရွင္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္လို႔ ဦးေဇာ္ဦးက ေထာက္ျပတယ္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တိုးတက္ႏႈန္း ျမန္ဖို႔ကေတာ့ အင္စတီက်ဴးရွင္း ေတြ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းလဲဆိုတဲ့အေပၚ  မူတည္လိမ့္မယ္ဆိုၿပီး သူက ေျပာတယ္။

          အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြအားေကာင္းမယ္ဆိုရင္ အစိုးရအဖြဲ႕ မတည္ၿငိမ္ရင္ေတာင္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ တည္ တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ လည္ပတ္ေနႏိုင္တယ္လို႔ ဦးေဇာ္ဦးက ထိုင္းႏိုင္ငံကို နမူနာေပးၿပီး ေျပာတယ္။

          ”မားကက္အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြရွိေတာ့ အဲဒီဟာေတြကေရွ႕ကိုသြားေနတဲ့အခါက်ေတာ့ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းလည္း ျပည္သူကို မထိခိုက္ဘူး”

( ေဖာ္ျပပါေဆာင္းပါး အျပည္႕အစုံကုိ  October 10 ရက္ေန႔တြင္ ေစ်းကြက္ထဲေရာက္ရွိမည့္ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း တြင္ ဖတ္ရႈပါရန္ အသိေပးအပ္ပါသည္။ )

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here