Home သတင္းေဆာင္းပါး ခႏၶာကုိယ္ထဲက အျမစ္တြယ္လူသတ္သမား ‘ကင္ဆာ’အပုိင္း(၂)

ခႏၶာကုိယ္ထဲက အျမစ္တြယ္လူသတ္သမား ‘ကင္ဆာ’အပုိင္း(၂)

83
0
ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

၂၀၁၄၊ဇန္န၀ါရီလထုတ္၊ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၁၁)မွ မ်က္ႏွာဖုံးေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

ႏွင္းကုိ၊သက္ဦးမြန္၊ခင္ေမာင္ျမင္႕ႏွင္႕ သီတာ၀င္း ေရးသည္။

ပညာေပးပါ ထိန္းခ်ဳပ္ပါ

ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

အစုိးရအေနျဖင့္ ကင္ဆာအေၾကာင္း အသိပညာေပးမႈမ်ားကုိ အစဥ္တစုိက္လုပ္ေဆာင္ရန္ လုိအပ္သကဲ့သို႔ တစ္ဖက္တြင္လည္း ခုိင္လံုသည့္ အေထာက္အထားမရွိဘဲ လိမ္လည္ေၾကာ္ျငာေနသည့္ ကင္ဆာေဆးဝါးမ်ားကုိလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ေပးဖုိ႔ လုိအပ္ေနသည္ဟု ပါေမာကၡေဒါက္တာျမသိန္းဟန္က ေထာက္ျပပါသည္။

လတ္တေလာကာလတြင္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ကင္ဆာေရာဂါေဝဒနာသည္မ်ားအတြက္ အသက္ရွင္သန္ႏုိင္ရန္ အခက္အခဲမ်ားစြာရွိေနဆဲဟု ကင္ဆာဆရာဝန္မ်ားက ယူဆသည္။ကင္ဆာသည္ ေစာေစာသိၿပီး ေစာေစာစီးစီးကုသႏုိင္လွ်င္ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္သည့္တိုင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စနစ္တက်ကုသႏုိင္မည့္ ေနရာမွာ နည္းပါးသကဲ့သို႔ ေငြေၾကးတတ္ႏုိင္သည့္ လူနာမ်ားအတြက္ပင္ စိတ္ေက်နပ္ေလာက္ဖြယ္ရာ ကုသႏုိင္ေျခမရွိဟု၄င္းက ဆုိပါသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ ေငြေၾကးတတ္ႏုိင္သူမ်ားသည္ ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားသ႔ုိသြားေရာက္ကုသျခငး္ ျဖင္႕သာ၄ငး္တုိ႕၏အသက္ကုိတတ္စြမ္းသမွ် ဆြဲဆန္႔ေနၾကရသည္။ ေငြေၾကးမတတ္ႏိုင္သူမ်ားအဖို႔မွာကား အေနာက္တိုင္းေဆးမ်ားထက္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားစြာ သက္သာေသာ မိရုိးဖလာတုိင္းရင္းေဆးမ်ားကုိသာ အမ်ားစုမွီခၾုိကရသည္။

ၿမိဳ႕ေပၚတက္ကာ ကုသမႈမခံယူႏုိင္ေသာေၾကာင့္ အပ္ပုန္းမ်ား၏လက္သို႔ မိမိ၏ အနာေရာဂါကို ဝကြက္အပ္မိသျဖင့္အသက္ေပးသြားရသူမ်ားမွာလည္း ေက်းလက္မ်ားတြင္ မနည္းမေနာပင္ရွိေနပါသည္။တိုင္းျပည္၏ လူနာအေရအတြက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကုသေပးႏိုင္မႈ မလံုေလာက္ေသာအေျခအေနတြင္ ကင္ဆာေဝဒနာရွင္မ်ားကိုအကူအညီေပးရန ္ ဖြဲ႕တည္လာသည ့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကား ကင ္ဆာေဝဒနာရွင္မ်ား (အထူးသျဖင့္ ေငြေၾကးမတတ္ႏိုင္သူမ်ား)အတြက္ေတာ့ ႀကီးစြာေသာအေထာက္အပံ့တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။

ၿမီးေညာင္း႐ိုးကင္ဆာျဖစ္ေနသည့္ အသက္ ၆၈ ႏွစ္အရြယ္အမုိးအတြက္ေတာ႕ ေျမာက္ဒဂုံရွိ ေျမငါးဧကေပၚမွာ ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ ဦးလွထြန္းေမတၱာရိပ္မြန္သည္ အင္မတန္ ေက်းဇူးႀကီးမားသည့္ ရိပ္ၿမံဳတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။သည္ရိပ္မြန္ကို ေရာက္ေနသည္မွာ ၁၁ ႏွစ္ပင္ရွိသြားၿပီဟုအမိုးက ေျပာျပသည္။ ကရင္ျပည္နယ္၊ ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္မွ ေရာက္ရွိလာသည့္ အမိုးကေတာ့ သူ႔ဘဝကို ဘုရားသခင္ထံ အပ္ထားသည္ဟုဆိုသည္။

ရန္ကုန္ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ ကုသမႈခံယူစဥ္က ဆရာဝန္က သူ႔ကိုေဆးသြင္းရန္ တုိက္တြန္းခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ လက္ထဲတြင္ ေငြမရွိသည့္အတြက္ ေဆးမသြင္းႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာျပသည့္အခါ သို႔ကလိုဆိုလွ်င္ အလြန္ဆံုး တစ္ႏွစ္၊ ေျခာက္လေလာက္သာ ေနရလိမ့္မည္ဟု ဆရာဝန္က ခန္႔မွန္းေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု အမိုးက ျပန္ေျပာင္းေျပာျပခဲ့သည္။

သည္ရိပ္မြန္ကို ေရာက္လာၿပီဆိုသည္ႏွင့္ အနီးအနားကကင္ဆာေဝဒနာရွင္မ်ားကိုၾကည့္ၿပီး ေလာကႀကီးမွာ သူတစ္ဦးတည္း ကင္ဆာျဖစ္တာမဟုတ္ဘဲ အျခားသူမ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္ကိုျမင္ၿပီး ေျဖဆည္လာႏိုင္သည္ဟု အမိုးက ဆိုသည္။ အမိုး၏ ေဘးနားမွ အခ်ဳိ႕ေဝဒနာရွင္မ်ားမွာ ရိပ္မြန္ေရာက္သည္ႏွင့္ရက္ပိုင္းအတြင္း ဆံုးသြားၾကသည္မ်ားရွိသလို လအနည္းငယ္အတြင္း ဆံုးသြားၾကသည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။

သို႔ေသာ္ အမိုးက ေၾကာက္ရြံ႕မႈမရွိဟုဆိုသည္။ ”အားလုံးတစ္ရက္မဟုတ္ တစ္ရက္ေသရမယ့္လူေတြပဲေလ”ဟု အမိုးကတရားက်ေနသည္။”ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ေသျခင္းတရားကုိ ေက်ာ္လုိ႔မရဘူး”အျခားေသာ ကင္ဆာေဝဒနာရွင္မ်ားကဲ့သို႔ပင္ မေသခ်ာေသာ မနက္ျဖန္မ်ားကို မဝံ့မရဲျဖတ္သန္းေနရသည့္ အမိုးထံပါးမွာျဖစ္ႏိုင္၊ မျဖစ္ႏိုင္ဆိုသည္မွာ မက်ိန္းေသသည့္တိုင္ ပါးလ်လွေသာေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေလးတစ္ခုေတာ့ ရွိေနပါသည္။”ဆုေတာ့ဆုေတာင္းတယ္”ဟု အစခ်ီၿပီး အမိုးက သူ၏ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ယခုလို မရဲတရဲ ဖြင့္ဟသည္။ ”ဒီအနာေပ်ာက္ခဲ့လုိ႔ရွိရင္ ကုိယ့္ရြာကုိတစ္ေခါက္ေလာက္ ျပန္မယ္လုိ႔”

 (၁) ေဆးရြက္ႀကီး မသုံးပါနဲ႔

ဘယ္လိုေဆးရြက္ႀကီးမ်ဳိးကိုပဲ သံုးတယ္ဆိုပါေစ၊ သင့္ကိုကင္ဆာျဖစ္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းကိုေရာက္ေအာင္ ပို႔ၾကတာခ်ည္းပါပဲ။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာဟာ ကင္ဆာအမ်ဳိးအစားမ်ားစြာနဲ႔ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာအဆုတ္ကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္ကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာေတြဟာေဆးလိပ္ေသာက္တာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ေဆးရြက္ႀကီးငံုတာဟာလည္း ခံတြင္းကင္ဆာ၊ ပန္ကရိယကင္ဆာေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ သင္ဟာ ေဆးလိပ္မေသာက္ဘူးဆိုရင္ေတာင္ ေဆးလိပ္ေငြ႕ကို ႐ွဴ႐ႈိက္ေနရတယ္ဆုိရင္အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခ ရွိေနပါတယ္။ေဆးရြက္ႀကီးအသံုးျပဳတာကိုရပ္လိုက္မယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ရပ္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ သင့္က်န္းမာေရးအတြက္အေရးႀကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုကို ခ်မွတ္လိုက္ႏုိင္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကင္ဆာေရာဂါ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ေရးမွာ အဲဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။

(၂) က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီၫြတ္ေအာင္ စားေသာက္ပါ

အစားအေသာက္ ဝယ္ယူစားေသာက္တဲ့ေနရာမွာ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီၫြတ္မွ်တေအာင္ ေရြးခ်ယ္ျခင္းဟာ ကင္ဆာေရာဂါကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ အာမမခံႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ေတာ့ အေထာက္အကူျပဳမွာပါ။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြဟာ အသံုးတည့္မွာပါ။ အသီးအႏွံနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားမ်ားစားေပးပါ။အဆီပါတဲ့အသားေတြကိုေလွ်ာ့စားပါ။အရက္ေသာက္တတ္ရင္ အသင့္အတင့္ပဲ ေသာက္ပါ။အေၾကာင္းကေတာ့ ရင္သားကင္ဆာ၊ အူမႀကီးကင္ဆာ။ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာနဲ႔ အသည္းကင္ဆာတို႔ဟာအရက္ေသာက္တဲ့ပမာဏနဲ႔ ေသာက္တဲ့ ကာလေပၚမူတည္ၿပီးျဖစ္ႏိုင္ေျချမင့္မားလာႏိုင္လို႔ပါပဲ။

(၃) ခႏၶာကုိယ္အေလးခ်ိန္ကုိ ထိန္းထားၿပီး ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားပါ

ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ထိန္းထားႏိုင္ျခင္းျဖင့္ ရင္သားကင္ဆာ၊ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ၊ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ အူမႀကီးကင္ဆာနဲ႔ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာ အပါအဝင္ ကင္ဆာအမ်ဳိးမ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္ေျခေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားျခင္းဟာလည္း ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ေျခေတြကို ေလွ်ာ့ခ်တဲ့ေနရာမွာ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို အနည္းဆံုးမိနစ္ ၃ဝ ေလာက္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားေပးပါ။အဲဒီထက္လုပ္ႏုိင္ရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္။

(၄) ေနေရာင္ျခည္ကေန မိမိကုိယ္ကုိယ္ ကာကြယ္ပါ

အေရျပားကင္ဆာဟာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထအရွိဆံုး ကင္ဆာေတြထဲကတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေရျပားကင္ဆာဆိုတာႀကိဳတင္ကာကြယ္လို႔ရပါတယ္။ေန႔လယ္ေန႔ခင္း ေနေရာင္ျခည္မက်ေရာက္ေအာင္ ေရွာင္ပါ။ေနပူခ်ိန္ျမင့္မားတတ္တဲ့ မနက္ ၁ဝ နာရီနဲ႔ ေန႔လယ္ ၄ နာရီၾကားမွာ ေနပူထဲကို မသြားပါနဲ႔။

အရိပ္ထဲမွာေနပါ။ အျပင္ထြက္မွ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္လည္း ျဖစ္ႏုိင္သမွ် အရိပ္ရတဲ့ေနရာေတြမွာ ေနပါ။ ေနကာမ်က္မွန္တပ္မယ္၊ဦးထုပ္အဝိုင္းခပ္ႀကီးႀကီးကို ေဆာင္းထားမယ္ဆိုရင္ အဆင္ေျပႏိုင္ပါတယ္။အသားကို ေနမထိေအာင္ ဖံုးအုပ္ကာကြယ္ပါ။ ကိုယ့္အေရျပားကို ေနဒဏ္ကေန ကာကြယ္ေပးႏိုင္မယ့္ အဝတ္အစားေတြကိုေရြးၿပီးဝတ္ပါ။ေနပူခံလိမ္းေဆးကို မေခြၽတာပါနဲ႔။ အျပင္ထြက္ရင္ ေနပူခံလိမ္းေဆး (သို႔) ခရင္မ္ကို ေဖာေဖာသီသီလိမ္းပါ။ ခဏခဏလည္း လိမ္းေပးပါ။အသားညိဳေအာင္ ေနေရာင္ခံတာေတြ၊ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္မီးအိမ္ အသံုးျပဳတာေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ အဲဒါေတြဟာ သဘာဝေနေရာင္ျခည္လိုပဲ လူကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။

(၅) ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ

ကင္ဆာကာကြယ္ေရးမွာ ဘာပါသလဲဆိုေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြ မကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္ေရးလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ကာကြယ္ေဆးေတြ ထိုးဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။အသည္းေရာင္အသားဝါ ဘီပိုးဘီပိုးဟာ အသည္းကင္ဆာကို ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုးထားဖို႔ လိုပါမယ္။လိင္လမ္းေၾကာင္းၾကြက္ႏုိ႔ဒါဟာ လိင္ဆက္ဆံရာက တစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာနဲ႔အတူ လိင္အဂၤါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကင္ဆာေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ဒီေရာဂါေတြ မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေဆးထိုးလို႔ ရပါတယ္။

(၆) အႏၲရာယ္ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အမူအက်င့္ေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ

ေဘးကင္းစြာ လိင္ဆက္ဆံပါကိုယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္အေရအတြက္ကို ကန္႔သတ္ပါ။လိင္ဆက္ဆံတိုင္း ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္မ်ားေလ လိင္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ရႏုိင္ေလပါပဲ။HIV/AIDS ရွိတဲ့သူေတြမွာ စအိုကင္ဆာ၊ အသည္းကင္ဆာနဲ႔ အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားပါတယ္။ လိင္လမ္းေၾကာင္းၾကြက္ႏုိ႔ရွိတဲ့ေရာဂါဟာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စအိုကင္ဆာ၊ လိင္တံကင္ဆာ၊ လည္ပင္းကင္ဆာ၊ မိန္းမနိမိတ္ဝကင္ဆာနဲ႔ မိန္းမအဂၤါ ဇာတ္ကင္ဆာေတြကိုလည္း ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ပိုျမင့္မားေစပါတယ္။ေဆးထိုးအပ္ မွ်မသုံးပါနဲ႔မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာထဲထိုးသြင္းတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ေဆးထိုး အပ္မွ်မသံုးမိဖို႔ သတိထားရပါမယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာHIV ၊ ဘီပိုးနဲ႔ စီပိုးေတြကို ကူးစက္ႏုိင္ေျခရွိလို႔ပါပဲ။

(၇) ပံုမွန္ေဆးစစ္ပါ

ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ေျခေတြကို ေလွ်ာ့ခ်တဲ့ေနရာမွာ ကိုယ့္ကုိကူးစက္ေရာဂါတစ္ခုခုျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ အေလ့အထ အမူအက်င့္ေတြကို ဆင္ျခင္ေရွာင္ရွားဖို႔လည္း လိုပါတယ္။ ဥပမာ…ပံုမွန္ေဆးစစ္ျခင္းျဖင့္ ကင္ဆာျဖစ္ေနရင္ ေစာစီးစြာသိရမွာျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္မီကုသမႈ ခံယူႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး ကင္ဆာေရာဂါရွိ၊ မရွိ ပံုမွန္ဆန္းစစ္မႈခံယူပါ။ကင္ဆာေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းဟာ သင့္လက္ထဲမွာရွိေနပါတယ္။ ဒီကေန႔ကစၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ကာကြယ္လိုက္ပါ။

အပုိင္း(၁)သုိ႔

ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here