Home သတင္းေဆာင္းပါး အလယ္ပုိင္းေဒသလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈမ်ား

အလယ္ပုိင္းေဒသလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈမ်ား

166
0
Advertise Here

Photo: Minn Lwin                                မင္းဘူး-အမ္းေတာင္ၾကားလမ္းရွိ ပုိက္လုိင္းျဖတ္သန္းသည္႕ ေအာက္ဘက္မွ လမ္းပုိင္း တစ္ေနရာအား ျပင္ေနသည္ကုိ ေတြ႕ရစဥ္

၂၀၁၆-ဇန္နဝါရီလထုတ္၊ ေမာ္ကြန္း မဂၢဇင္းအမွတ္(၃၁) မွ မ်က္ႏွာဖုံးေဆာင္းပါး ျဖစ္ပါသည္။

မင္းလြင္ႏွင့္ သက္ဦးမြန္ ေရးသည္။

Advertise Here

ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ေရနံနဲ႔ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ ေရးသားႏိုင္ဖို႔  ကြၽန္ေတာ္တုိ႔သတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ကို ျမန္မာႏုိင္ငံ အလယ္ပိုင္းေဒသက ၿမိဳ႕နယ္ခုနစ္ၿမိဳ႕နယ္ကို သြားေရာက္ဖို႔ သတင္းခန္းအစည္းအေဝးကေန တာဝန္ေပးလိုက္ပါတယ္။

ရန္ကုန္ကေန မေကြးတိုင္းေဒသၾကီး၊ ငဖဲၿမိဳ႕နယ္ကို ႏိုဝင္ဘာလ ၁၄ ရက္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔စထြက္ခဲ့ၾကၿပီး ခရီးစဥ္စဆုံး ၁၁ ရက္ၾကာသြားခဲ့ၾကတာပါ။ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ အမ္း၊ ငဖဲ၊ ေရနံ ေခ်ာင္း၊ ေခ်ာက္၊ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း၊ စဥ့္ကိုင္နဲ႔ မႏၱေလးၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေက်းရြာေပါင္း ၁၉ ရြာကို သြားခဲ့ပါတယ္။ ေဒသခံေတြ၊ ပိုက္လိုင္းေစာင့္ၾကည့္ေရး အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔    အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွပုဂၢိဳလ္အခ်ိဳ႕ကိုလည္း ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိး ေဖာက္ခံရမႈေတြထဲက လယ္ယာေျမအေရး၊ ေသာက္သုံးေရ အခက္အခဲနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ပ်က္စီးမႈတို႔ အပါအဝင္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အခ်ဳိ႕ ထိခိုက္ပ်က္စီးရတဲ့ အေျခအေနေတြကို တင္ျပေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

အ႐ိႈခ်င္းမ်ားရွိရာ ေဒသ

 

ရန္ကုန္ကေန ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္ ညေန ၅ နာရီမွာစၿပီး ထြက္လာတဲ့ အေဝးေျပးဘတ္စ္ကားဟာ ေနာက္တစ္ေန႔နံနက္ ၆ နာရီခန္႔မွာ ငဖဲၿမိဳ႕နယ္ထဲက ပဒါန္းေက်းရြာကို ေရာက္ပါတယ္။  အ႐ႈိခ်င္းအမ်ားစုေနထိုင္တဲ့ ေတာင္ေပၚေက်းရြာေတြဆီလိုက္ပို႔ေပးမယ့္ ငဖဲေဒသခံလည္းျဖစ္ ဧရာဝတီျမစ္အေနာက္ဘက္ကမ္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအဖြဲ႕ (Ayeyarwady West Development Organization – AWDO)ကို တည္ေထာင္သူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သူ ဦးေရႊေလးကို နာရီဝက္ေလာက္ ထိုင္ေစာင့္ၾကရင္း နံနက္စာစားထားလိုက္ၾကပါတယ္။

ဦးေရႊေလးေရာက္လာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လမ္းေၾကာင္း စေရြးပါတယ္။ ေရြးတယ္သာ ေျပာရတာပါ၊ နယ္ခံဦးေရႊေလးရဲ႕ အစီအမံနဲ႔ပဲ ေတာင္ေပၚရြာေတြထဲက အစြန္ဆုံးက်တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အမ္းၿမိဳ႕နယ္အစပ္က ေက်းရြာေတြဆီ အရင္သြားၾကဖို႔ တိုင္ပင္ၾကၿပီးတဲ့ေနာက္ နံနက္ခုနစ္နာရီဝန္းက်င္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခရီးဆက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ေန႔လယ္ တစ္နာရီဝန္းက်င္ခန္႔မွာေတာ့ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔ရဲ႕ နယ္ျခားမွတ္တိုင္ကိုေက်ာ္ၿပီး အမ္းၿမိဳ႕နယ္အဆုံးက ဆားေပါက္ေတာင္ေက်းရြာေလးဆီ ေရာက္သြားပါတယ္။ (ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လုိင္းျဖတ္သန္းရာ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ေဒသေတြကို သြားေရာက္သတင္းေထာက္လွမ္းဖို႔ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းက သတင္းေထာက္ ကိုခင္ေမာင္ျမင့္နဲ႔ ကိုသင္တုန္းတို႔က တာဝန္က်ပါတယ္။ သူတုိ႔က ဆားေပါက္ေတာင္ေက်းရြာနဲ႔ တစ္ရြာသာျခားတဲ့ ဆင္ခံုတုိင္ေက်းရြာအထိ သူတို႔က ခရီးထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။)

အဲဒီရြာေလးက မင္းဘူး-အမ္း ေတာင္ၾကားလမ္းေပၚမွာ ရွိေနၿပီး အမ္းၿမိဳ႕နယ္အပိုင္ပါ။ ငဖဲၿမိဳ႕ကေန မိုင္ခုနစ္ဆယ္ခန္႔ ေဝးပါတယ္။ မင္းဘူး-အမ္းလမ္းရဲ႕ ေဘးဝဲယာမွာ အ႐ႈိခ်င္းလူမ်ဳိးေတြ ေနထိုင္တဲ့ ေက်းရြာအုပ္စုဆယ္ခုရိွတဲ့အထဲမွာ အုပ္စုဆယ္ခုစလုံးကို ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းက ျဖတ္သြားပါတယ္။

ေတာင္ၾကားလမ္းဆိုတဲ့အတိုင္း အေကြ႕အေကာက္၊ အတက္အဆင္း ထူေျပာပါတယ္။ ေဒသခံေတြဟာ ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္အထက္ ေပသုံးေထာင္ေက်ာ္ျမင့္တဲ့ေတာင္ေၾကာတစ္ေလွ်ာက္ အျမင့္ပိုင္းမွာ ေနၾကၿပီး သူတို႔ရဲ႕ဘဝေတြကေတာ့ တုိးတက္ျမင့္မားျခင္းမရွိပါဘူး။ ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းေၾကာင့္ ရရွိလာတဲ့ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေတြနဲ႔ပဲ  ဘဝခရီးကို ဆက္ေလွ်ာက္ေနၾကရတယ္လို႔ သူတို႔က ဖြင့္ဟၾကပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပထမဆုံးေရာက္သြားတဲ့ ဆားေပါက္ေတာင္ရြာက ဦးကုလားဆိုရင္ ပိုက္လိုင္းေၾကာင့္ ေနအိမ္ၿခံဝိုင္း ဖ်က္ေပးလိုက္ရၿပီး ေတာင္ေၾကာကားလမ္းေဘးမွာ အိမ္ကို ေရႊ႕ေဆာက္ထားရပါတယ္။ ဦးကုလားလိုပဲ အိမ္ဝိုင္းဖ်က္ေပးလိုက္ရတဲ့သူ အဲဒီရြာမွာ ကိုးဦးရွိတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ကားလမ္းေဘးမွာ ခေနာ္နီခေနာ္နဲ႔ ေဆာက္ထားတဲ့ သူ႔အိမ္ေလးဟာ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းၿပီးေတာ့ က်န္ခဲ့တဲ့ သြပ္အပုိင္း အစအခ်ိဳ႕ကို အမိုးေရာအကာပါလုပ္ထားတဲ့ ၁ဝ ေပပတ္လည္ သာသာရွိတဲ့ အိမ္ေလးပါပဲ။

အိမ္ဝိုင္းဖ်က္ေပးလိုက္ရတဲ့အျပင္ သူလုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနတဲ့ ယာေျမတစ္ဧကကိုပါ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းက ဝါးမ်ဳိသြားခဲ့ပါတယ္။ ေလ်ာ္ေၾကးေငြက နတၴိ၊ လုပ္ကိုင္စားစရာလည္းမရွိေတာ့ အေဝးေရာက္ေနတဲ့သားသမီးေတြရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ပဲ အသက္ဆက္ေနရတဲ့အေၾကာင္း ”မတတ္ႏုိင္ဘူးေလ၊ ဒီလုိပဲ ေနရတာပဲ”လုိ႔ အသက္ ၇ဝ ေက်ာ္ၿပီျဖစ္တဲ့ ဦးကုလားက ညည္းတြားပါတယ္။

ဦးကုလားရဲ႕စိုက္ခင္းေတြက ေနအိမ္ၿခံဝိုင္းနဲ႔ တစ္ဆက္တည္း ရွိခဲ့တာပါ။ သူ႔စိုက္ခင္းထဲမွာ ေကာ္ဖီအပင္တစ္ရာေက်ာ္ ရွိခဲ့တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ေျမစာရင္းတာဝန္ရွိသူက ေလ်ာ္ေၾကးေငြရရွိဖို႔ ေျမကြက္အက်ယ္အဝန္းေတြကို ေပႀကိဳးနဲ႔တိုင္းခိုင္းလို႔ ဦးကုလားကိုယ္တိုင္ တိုင္းခဲ့ရေပမယ့္ စိုက္ပ်ိဳးပင္ေတြဟာ အတုေတြျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး အေၾကာင္းျပကာ ေလ်ာ္ေၾကးမေပးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။ (အပင္တုလုိ႔ဆုိရာမွာ ပိုက္လုိင္းစီမံကိန္းမတုိင္ခင္က စိုက္ပ်ဳိးခဲ့တာမဟုတ္ဘဲ ေလ်ာ္ ေၾကးေပးမယ္ဆုိမွ အျခားေနရာက သီးႏွံပင္ေတြကို ေရႊ႕စိုက္ထား တဲ့ အပင္ေတြလို႔ ဆုိလိုခ်င္တာပါ။)

သူ႔ေကာ္ဖီပင္ေတြက ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိၿပီလုိ႔ ဆုိပါတယ္။  ေလ်ာ္ေၾကးမရတဲ့အေပၚ  စိတ္မေကာင္းျဖစ္႐ုံကလြဲလုိ႔ ဘာမွမတတ္ႏုိင္ေတာ့တဲ့အတြက္  ”ကြၽန္ေတာ္ ေတာင္းလည္း မေတာင္းေတာ့ဘူး”လို႔ ဦးကုလားဆီက ေလသံခပ္ေလးေလးကို ၾကားရတယ္။

ဆားေပါက္ေတာင္ရြာမွာ အိမ္ေျခတစ္ရာေက်ာ္ရွိတဲ့အနက္ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းအတြင္း ေနအိမ္ ၁၄ လုံးပါသြားခဲ့တယ္လို႔ ရြာသားေတြက ေျပာပါတယ္။ သူတုိ႔လက္ရွိ ရင္ဆိုင္ေနရတာက စိုက္ပ်ဳိးေျမေတြမရွိေတာ့လို႔ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး က်ပ္တည္းလာတာနဲ႔ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးတာေၾကာင့္ ဘဝရပ္တည္ ေရးခက္ခဲလာေနတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ေမးခဲ့တဲ့ ရြာသားေတြက ဆိုပါတယ္။

ဆားေပါက္ေတာင္ရြာမွာ သိလိုသမွ်ေတြကိုေမးျမန္းၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လာရာလမ္းအတိုင္း ျပန္လွည့္ခဲ့ၿပီး မနက္ပိုင္းက ေက်ာ္ျဖတ္လာခဲ့တဲ့ ေက်းရြာေတြဆီ ဦးတည္ခရီးႏွင္ခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ ဆားေပါက္ေတာင္ကေန ေနာက္ထပ္ဝင္ရမယ့္ မထုံးရြာကို ဆိုင္ကယ္နဲ႔ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ ေမာင္းလိုက္ရတယ္။ မထံုးက ငဖဲၿမိဳ႕နယ္အပုိင္ထဲမွာ တည္ရွိတာပါ။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မိတ္ေဆြႀကီးဦးေရႊေလးကပဲ ေဒသခံေတြနဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ျမန္မာစကားသံခပ္ဝဲဝဲကို ကြၽန္ေတာ္တုိ႔နားမလည္တဲ့အခါ အဓိပၸာယ္ကို နားလည္ေအာင္ သူကပဲ ရွင္းျပေပးရျပန္ပါတယ္။

မထုံးေက်းရြာေတာင္သူေတြရဲ႕ အဓိကအသက္ေမြးဝမ္း ေက်ာင္းအလုပ္က ေတာင္ယာေတြမွာ ႏွစ္ရွည္သီးႏွံပင္ေတြ စိုက္ပ်ဳိးၾကတာပါ။ ေကာ္ဖီ၊ တညင္း၊ ကဗၺလာ၊ သံပရာ စတဲ့ သီးႏွံေတြ ေပါ့။ ၂ဝ၁ဝ မွာ စတင္လိုက္တဲ့ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းက သူတို႔ရဲ႕ ဘဝေတြကို နင္းေခ်သြားခဲ့တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

စီမံကိန္းစခ်ိန္က ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးျဖစ္ခဲ့သူ ဦးလႊီအန္ရဲ႕ အဆုိအရ တစ္ရြာလုံးမွာ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၈ဝ ေလာက္ ရွိတဲ့အထဲက အိမ္ေထာင္စု ၇ဝ ေလာက္ရဲ႕ ေျမယာေတြ ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္းထဲပါသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အမ်ားစုက သူတို႔ရဲ႕ ေျမယာေတြေပၚ စိုက္ပ်ဳိးထားတဲ့ သီးႏွံပင္ေတြကိုပါ စြန္႔လႊတ္လိုက္ ၾကရတဲ့အေၾကာင္း ဦးလႊီအန္က ေျပာပါတယ္။

”ေလ်ာ္ေၾကးေပးမယ္၊ ေပးမယ္ဆိုၿပီး သူတို႔(ဌာနဆိုင္ရာနဲ႔ ပိုက္လိုင္းကုမၸဏီ) က လာလာညိႇတယ္။ ၿပီးေတာ့လည္း ေပး သေလာက္ပဲ ယူလိုက္ရတာပဲ”လုိ႔ သူက ဆုိပါတယ္။

ဌာနဆိုင္ရာတာဝန္ရွိသူေတြက စီမံကိန္းလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေျမတိုင္းတာမႈေတြလာလုပ္ၾကေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးျဖစ္တဲ့ သူ႔ရဲ႕ အိမ္မွာပဲ တည္းခိုသြားခဲ့ၾကေပမယ့္ သူကေတာ့ ဘာမွႀကိဳမသိခဲ့ရတဲ့အျပင္ သူပိုင္တဲ့ ေျမသံုးဧကေက်ာ္ပါ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းထဲပါသြားတယ္လို႔ ဦးလႊီအန္က ေျပာပါတယ္။

”တည္းသြားတဲ့သူေတြကို ေတြ႕ရင္ေတာ့ တစ္ခုခုကို ေျပာလိုက္မယ္ဆုိၿပီး စိတ္ကူးတာ၊ စီမံကိန္းစေတာ့ သူတို႔ ျပန္ပါမလာၾကေတာ့ဘူးေလ” လို႔ ရယ္က်ဲက်ဲနဲ႔ ျပန္ေျပာျပတယ္။

ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ ဦးလႊီအန္လို ေျမယာဆုံး႐ႈံးမႈနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတဲ့အျပင္ ေသာက္သုံးေရအခက္အခဲကိုလည္း ေန႔စဥ္ ႀကံဳေတြ႕ေနရပါေသးတယ္။ ေတာင္ေပၚေက်းရြာေတြျဖစ္လို႔ ေသာက္ေရသုံးေရအတြက္ စိမ့္စမ္းေတြကိုပဲ အားကိုးျပဳၾကရပါတယ္။ ေတာင္ဆင္ေျခေလွ်ာနဲ႔ ေတာင္ေစာင္းေအာက္ဘက္မွာရွိတဲ့ စိမ့္စမ္းတြင္းေတြကေန ႏွစ္လက္မပလတ္စတစ္ပိုက္လံုးေတြနဲ႔ အိမ္ေတြဆီကုိ သြယ္ယူၿပီး သံုးစြဲၾကရတာပါ။ အနီးဆုံးတြင္းေတြက ရြာေတြနဲ႔ တစ္ဖာလံုေလာက္အကြာမွာ ရွိေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ေၾကာင့္ စိမ့္ထြက္ေျမ ေအာက္ ေရေၾကာေတြ လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းသြားတာ၊ စြန္႔ပစ္ ေျမစာေတြ ဖို႔သြားလို႔ စိမ့္တြင္းေတြ ပ်က္စီးၿပီး လုံးဝသုံးမရတဲ့ အထိျဖစ္တာေတြလည္း ရွိတဲ့အေၾကာင္း ပိုက္လိုင္းေစာင့္ၾကည့္ ေရးလႈပ္ရွားမႈ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ဧရာဝတီျမစ္အေနာက္ဘက္ ကမ္းဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕(AWDO) ဦးေဆာင္သူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေရႊေလးက ေျပာပါတယ္။

ဦးေရႊေလးေျပာတဲ့ စိမ့္တြင္းေတြ ပ်က္စီးသြားတယ္ဆုိတဲ့ လင္းဒဲရြာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆက္ထြက္လာခဲ့ၾကပါတယ္။ မထံုးနဲ႔ သံုးမိုင္သာေဝးတဲ့ အဲဒီရြာကိုေရာက္ေတာ့ ညခုနစ္နာရီရွိေနပါၿပီ။ ေနာက္တစ္ေန႔မနက္မွာ လင္းဒဲရြာတစ္ဝိုက္ ေဒသခံေတြနဲ႔ ေတြ႕ ဆံုေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

လင္းဒဲရြာမွာ အိမ္ေျခ ၁ဝ၇ လုံးရွိၿပီး လူဦးေရ ၆ဝဝ ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ လင္းဒဲေက်းရြာစာေရး ဦးသိန္းလႈိင္က ေျပာ တယ္။ ဌာနဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ပိုက္လိုင္းကုမၸဏီေတြကို စိမ့္တြင္းေတြ ျပဳျပင္ေပးဖို႔ ေဒသခံေတြက ေတာင္းဆိုမႈေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ဘာမွမလုပ္ေပးဘူးလို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ေရသြယ္ယူမႈအတြက္ ယခင္က ကိုက္ ၂ဝဝ ေလာက္အကြာ အေဝးကို က်ပ္တစ္ေသာင္းနီးပါးသာ ကုန္က်ေပမယ့္ အခု ကိုက္ ၅ဝဝ အကြာေလာက္ျဖစ္သြားတာေၾကာင့္ က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းခန္႔ ပိုကုန္က်ေနတယ္လုိ႔ ဦးသိန္းလႈိင္က ရွင္းျပပါတယ္။

”အရင္ကရွိခဲ့တဲ့ စိမ့္တြင္းဆယ္တြင္းက အခု တစ္ဝက္ နီးပါးေလာက္ သုံးလို႔မရေတာ့ဘူး”လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

လင္းဒဲရြာမွာ ေမးျမန္းၿပီးေတာ့ မနက္ ၁၁ နာရီမွာ ငဖဲၿမိဳ႕ ေပၚကိုျပန္ဖုိ႔ ထြက္လာခဲ့ၾကတယ္။ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ ဂုတ္ႀကီး၊ ေျမလတ္၊ ဂုတ္ဝ၊ ပ်ဥ္းဝနဲ႔ ဇင္ျပြန္းေက်းရြာေတြကိုဝင္ ေရာက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ ေျမလတ္ရြာရဲ႕ အစုအဖြဲ႕ပိုင္ သစ္ေတာထဲကေန ပိုက္လိုင္းက ျဖတ္သန္းသြားၿပီး က်န္တဲ့ရြာေတြမွာေတာ့ လယ္ယာေျမျပႆနာ အနည္းငယ္ရွိတာ ၾကားသိခဲ့ရပါတယ္။

ေျမလတ္ရြာနဲ႔ ဇင္ျပြန္းရြာေတြရဲ႕ အနီးအနားမွာေတာ့ ပိုက္ လုိင္းရဲ႕ အဖြင့္အပိတ္ဘားေတြရွိတဲ့  Bar Stationႏွစ္ခုကို ေတြ႕ရတယ္။ တစ္ဧကခြဲ၊ ႏွစ္ဧကေလာက္က်ယ္တဲ့ေျမကြက္ေပၚမွာ လူတစ္ရပ္ေလာက္အျမင့္ရွိတဲ့ အုတ္တံတုိင္းခတ္ထားၿပီး ဝင္းထဲမွာ သြပ္မိုးသြပ္ကာ အေဆာက္အအံုတစ္လံုးရွိပါတယ္။

ဒီစေတရွင္ေတြမွာေတာ့ ေဒသခံေတြကိုပဲ လံုၿခံဳေရး အေစာင့္ဝန္ထမ္းေတြအျဖစ္ ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လုိင္းတည္ ေဆာက္ေရးကုမၸဏီက အလုပ္ခန္႔ထားေပးတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

ငဖဲမေရာက္ခင္ ပဒါန္းလမ္းဆံုေရာက္ေတာ့ ညခုနစ္နာရီခြဲ ေလာက္ရွိေနၿပီမုိ႔  ပဒါန္းကတည္းခိုခန္းတစ္ခုမွာပဲ ညအိပ္လိုက္ ၾကပါတယ္။

ညမအိပ္ခင္ ဦးေရႊေလးကို သိလိုတာေတြ ထပ္မံေမးျမန္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ငဖဲၿမိဳ႕နယ္ထဲက ပိုက္လိုင္းျဖတ္သြားတဲ့ ေက်းရြာ ေပါင္း ၁၈ ရြာမွာ လယ္ယာေျမဧကေပါင္း ၃၃ဝ ေက်ာ္ ပ်က္စီး က်န္ခဲ့တယ္လို႔ AWDO အဖြဲ႕ရဲ႕ စာရင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေလ်ာ္ေၾကးေငြေပးတဲ့အပိုင္းမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိျခင္း၊ ဌာနဆိုင္ရာနဲ႔ နီးစပ္သူမ်ားသာ ေလ်ာ္ေၾကးေငြကို ကာလေပါက္ ေစ်းအတိုင္း အျပည့္အဝမရျခင္း၊ ယခင္က မိသားစုေတြ စည္း စည္းလုံးလုံး ရွိခဲ့ၾကေပမယ့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြကိစၥေတြေၾကာင့္  မိသားစု စိတ္ဝမ္းကြဲရတာေတြ ျဖစ္လာတယ္လို႔ ဦးေရႊေလးက ဆိုပါတယ္။

”ေဒသခံတခ်ဳိ႕မွာဆိုရင္ ေျမယာလည္း ဆုံး၊ ေလ်ာ္ေၾကးလည္း မရနဲ႔ ႏွစ္ခါနစ္နာေနရတယ္”လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ေနာက္တစ္ရက္မွာေတာ့ ေလ်ာ္ေၾကးေငြေတြ ကိစၥ၊ ေသာက္သုံးေရျပႆနာအပါအဝင္ နစ္နာမႈေတြကို ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ငဖဲျမိဳ႕နယ္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ ေရး ဦးစီးဌာနမွဴး႐ုံးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္တုိင္ သြား ေရာက္ခဲ့ေပမယ့္ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ”သြားစရာရွိလုိ႔”ဟု သာေျပာၿပီး အျပင္ထြက္သြားတာေၾကာင့္ ေတြ႕ ခြင့္မရခဲ့ပါဘူး။

အျခားၿမိဳ႕နယ္ေတြကို သြားေရာက္ဖုိ႔ ရွိတဲ့အျပင္ ခရီးစဥ္က လည္း အခ်ိန္အကန္႔အသတ္ရွိတာေၾကာင့္ ငဖဲၿမိဳ႕ကေန အဲဒီ ေန႔(ႏိုဝင္ဘာ ၁၇ ရက္)ညကားနဲ႔ပဲ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕ကို ခရီးဆက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။

ေရနံေခ်ာင္း

 

ႏိုဝင္ဘာ ၁၈ ရက္မနက္မွာေတာ့ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕ကို ေရာက္ၿပီး ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕ခံလည္းျဖစ္၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ေဒသအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ စိမ္းလန္းေသာ အနာဂတ္(Green Future – GF)အဖြဲ႕မွ ဦးေဆာင္သူ တစ္ဦး လည္းျဖစ္တဲ့ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရပါတယ္။

ေရနံေခ်ာင္းတစ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေက်းရြာေပါင္း ၂ဝ ကို ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းက ျဖတ္သန္းသြားတာ ပါ။ ဒီရြာေတြထဲက  ဘဲဆိပ္၊ ငါးလၲာနဲ႔ ဝက္မစြတ္ေက်းရြာေတြ ကို သြားဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရြးခ်ယ္လုိက္ၾကတယ္။ အေၾကာင္းက ေတာ့ ဘဲဆိပ္ရြာနဲ႔ ငါးလႏၲာရြာေတြမွာ လယ္ယာေျမျပႆနာ ေတြရွိေနၿပီး ဝက္မစြတ္ရြာမွာေတာ့ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္နဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ျပႆနာေတြ ရွိေနလို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပထမဆုံးဝင္ျဖစ္တဲ့ ဘဲဆိပ္ရြာက ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕နဲ႔ ေျခာက္မိုင္ေက်ာ္ေဝးပါတယ္။ ဘဲဆိပ္ရြာက လယ္ ယာေျမျပႆနာ အဆိုးရြားဆုံးႀကံဳေတြ႕ရတဲ့ ေက်းရြာေတြထဲက တစ္ခုလို႔ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းက ေျပာပါတယ္။ သူက သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္ဆိုင္ရာ လုပ္ရွားမႈေတြကုိ GF အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတာ ရွိသလို ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ပိုက္လိုင္းေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီရဲ႕ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္တာဝန္ခံတစ္ဦးပါ။

လယ္ယာေျမဆုံး႐ႈံးမႈ၊ သီးႏွံပ်က္စီးမႈနဲ႔ ေလ်ာ္ေၾကးေငြမရရွိတာေတြေၾကာင့္ စိတ္ထိခိုက္ၿပီး အသက္ေသဆုံးသြားသူအခ်ဳိ႕ ရွိေနတယ္လို႔  ဘဲဆိပ္ရြာခံေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ေလး ငါးလေလာက္ကဆံုးသြားတဲ့ ဦးသာေအးဟာ ဒီလိုအသက္ေသဆုံးရသူေတြထဲက တစ္ေယာက္ပါပဲ။

၂ဝ၁ဝ ႏွစ္ကုန္ခါနီးမွာ ပိုက္လုိင္းစီမံကိန္းအတြက္ ဘဲဆိပ္ရြာအနီးမွာ ေျမယာတုိင္းတာမႈေတြ လာေရာက္လုပ္ေဆာင္ၾက ပါတယ္။ ဦးသာေအးတစ္ေယာက္ သူ႔လယ္ယာေျမေတြကို ေျမတူးစက္ႀကီးနဲ႔တူးဆြေနတာကိုျမင္ရၿပီး အိမ္ျပန္ေရာက္လာကတည္းက အစားေကာင္းေကာင္းမစားေတာ့ဘူးလို႔ ဦးသာေအးနဲ႔ အတူေန သမီးႀကီးျဖစ္သူ ေဒၚဝင္းကလည္း ေျပာပါတယ္။ သူ႔ယာထဲကို အေခါက္ေခါက္သြားၾကည့္၊ အစာေကာင္းေကာင္း မစား၊ ေလသင္တုန္းျဖတ္၊ အိပ္ရာထဲမွာ နာတာရွည္ဗုန္းဗုန္းလဲ၊ သူ႔ေျမေတြအေၾကာင္း တဖြဖြေျပာရင္း ေနာက္ဆံုးေတာ့ အသက္ ပါဆံုးပါးသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဦးသာေအးရဲ႕ ယာေျမေလးဧကေက်ာ္ကို ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းက ဝါးမ်ဳိသြားေပမယ့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြတစ္ျပားတစ္ခ်ပ္မွ ျပန္မရဘူးလို႔ သူ႔သမီးေတြက ေျပာပါတယ္။ သူ႔ယာေျမေတြဟာ သူအိမ္ေထာင္ဦးကတည္းကစလို႔ ေသဆံုးခ်ိန္ အသက္ ၈ဝ ေက်ာ္အထိ ဓားမဦးခ်လုပ္ကိုင္လာခဲ့တဲ့ ေျမေတြျဖစ္ေပမယ့္ သစ္ေတာဌာနက တာဝန္ရွိသူေတြက သစ္ေတာဧရိယာထဲပါေနလို႔ ေလ်ာ္ေၾကးမရႏုိင္ဘူးလို႔ သူတုိ႔ကို အသိေပးလာတယ္လို႔ ေဒၚဝင္းက ဆက္ေျပာျပတယ္။

ဦးသာေအးလုိပဲ ဘဲဆိပ္ရြာသူ ေဒၚျမရင္ဟာလည္း ေျမယာဆုံး႐ႈံးရလို႔ စိတ္ထိခိုက္ၿပီး က်န္းမာေရးခ်ဳိ႕တဲ့လာရာက အသက္ေသဆုံးခဲ့ရျပန္တယ္လို႔ ရြာခံေတြက ဆိုၾကပါတယ္။ ေဒၚျမရင္ရဲ႕ သားအငယ္ဆုံး ကိုဝင္းဗိုလ္ဟာလည္း ေျမယာဆုံးတဲ့ အျပင္ မိခင္ကိုပါ ဆုံး႐ႈံးလိုက္ရေတာ့ စိတ္ထြက္ေပါက္ရွာကာ တစ္ခြက္၊ ႏွစ္ခြက္စမ္းေသာက္ရင္းက ခုေတာ့ အရက္သမားလုံးလုံး ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ဘဲဆိပ္ရြာရဲ႕ ရပ္မိရပ္ဖ ဦးျမႀကိဳင္က ဆိုပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကိုဝင္းဗိုလ္ကို ေတြ႕လိုက္ရေတာ့ ယမကာနံ႔ တေထာင္းေထာင္း၊ ဆံပင္က စုတ္ဖြားဖြား၊ အသားက ညိဳေမာင္းေမာင္း၊ ေဖာင္းအစ္အစ္ သူ႔မ်က္ႏွာဟာ အဆီေတြ တရစ္ရစ္နဲ႔ ေျပာင္တင္းတင္းျဖစ္ေနတယ္။

သူ႔အေမေဒၚျမရင္ပိုင္တဲ့ ေျမတစ္ဧကေက်ာ္နဲ႔ ဆီးပင္ခုနစ္ပင္ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းထဲပါသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အျခား ေျမယာဆုံး႐ႈံးသူေတြ ေလ်ာ္ေၾကးရတယ္သတင္းၾကားလို႔ ကိုဝင္း ဗိုလ္ ေရနံေခ်ာင္းေထြ/အုပ္႐ုံးမွာ သြားထုတ္ေတာ့ ဆီးပင္ႏွစ္ပင္ အတြက္ တစ္ပင္ကို ေငြက်ပ္တစ္သိန္းႏႈန္းနဲ႔ ေငြႏွစ္သိန္းသာ ရခဲ့တယ္လို႔ သူက ဆိုတယ္။ ဆီးတစ္ပင္ကို တစ္ႏွစ္ဝင္ေငြ ငါးေသာင္းဝန္းက်င္ခန္႔ ရၾကတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆုိၾကတာေၾကာင့္ ဆီးပင္ခုနစ္ပင္ရဲ႕ တစ္ႏွစ္ဝင္ေငြဟာ က်ပ္သံုးသိန္းခြဲ ျဖစ္ပါတယ္။

”ဆီးပင္ငါးပင္နဲ႔ သီးႏွံဖိုး၊ ေျမဖိုးတစ္က်ပ္မွ မေပးဘူး”လို႔ ကိုဝင္းဗိုလ္က ေျပာတယ္။

အေမရွိခဲ့တုန္းက မိသားစုစားဝတ္ေနေရးအတြက္ အလုပ္ကိုေရေရရာရာမလုပ္ခဲ့မိတဲ့ ကိုဝင္းဗိုလ္တစ္ေယာက္ ”ခုေတာ့ ဒုကၡေတြ႕ေနရၿပီ”လို႔ သူက ႐ႈိက္သံသဲ့သဲ့နဲ႔ ခပ္အုပ္အုပ္ေျပာတယ္။

ပါးျပင္ေပၚလိမ့္ဆင္းလာတဲ့ မ်က္ရည္ေတြကို ဝဲဘက္လက္ဖမိုးနဲ႔ ပင့္သုတ္ေနတဲ့ ကိုဝင္းဗိုလ္ဟာ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ကိုဝင္းဗိုလ္က ယခုလိုလည္း ညည္းတြားပါေသးတယ္။

”ကြၽန္ေတာ္အသက္ရွင္ေနရတာကို မေပ်ာ္ေတာ့ဘူးဗ်ာ”

ပိုက္လိုင္းက စလိုက္တဲ့ အက်ဳိးဆက္ဟာ ေဒၚျမရင္ရဲ႕သား ကိုဝင္းဗိုလ္လို၊ ဦးသာေအးရဲ႕ သမီးေတြနဲ႔ က်န္ရစ္သူ မိသားစု ေတြလို မိသားစုဘဝေတြ ေသကြဲကြဲၾကရတာလို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ဘဲဆိပ္ရြာနဲ႔ ေလးမိုင္ေလာက္သာေဝးတဲ့ ငါးလႏၱာရြာမွာေတာ့ မိသားစုဘဝတကြဲတျပားနဲ႔ ေသကြဲမကြဲ ရွင္ကြဲကြဲေနရတဲ့ ဦးသန္းျမင့္တို႔လို လူေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။

အသက္ ၅၇ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဦးသန္းျမင့္မွာ သားသမီး ေျခာက္ေယာက္အပါအဝင္ မိသားစုဝင္အားလုံးရွစ္ေယာက္ရွိပါတယ္။ သူေနတဲ့ ငါးလႏၱာရြာဟာ ဧရာဝတီျမစ္ေရေတြ ဝိုင္းပတ္စီးဆင္းေနတဲ့ကြၽန္းရြာေလးပါ။ အမ်ားစုက မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အတြက္ ေျမႏုကြၽန္းေတြမွာ ပဲမ်ဳိးစုံနဲ႔ ႏွမ္း စတဲ့သီးႏွံေတြကို စိုက္ပ်ဳိးၾကပါတယ္။

ယခင္တုန္းက ဦးသန္းျမင့္မွာ ေျမဧက ၂ဝ ေက်ာ္ရွိခဲ့ေပမယ့္ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္း  ဝင္ေရာက္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ လုပ္ကိုင္ စားစရာ ေျမခုနစ္ဧကခန္႔ပဲက်န္ေတာ့တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေျမယာေတြအတြက္ သုံးႀကိမ္ခြဲၿပီးေတာ့ က်ပ္သိန္းတစ္ရာေက်ာ္ ရလိုက္တယ္လို႔ ဦးသန္းျမင့္က ဆိုတယ္။

ေျမရွိေနသေရြ႕ ေခတ္အဆက္ဆက္စိုက္ပ်ဳိးစားေသာက္ဝင္ေငြ ရွာႏုိင္ေပမယ့္ ေငြဆုိတာကေတာ့ သံုးလုိက္ရင္ ကုန္သြားမွာ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရရွည္မွာ ဘဝအတြက္ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစမွာ မဟုတ္ဘူလုိ႔ သူက ယူဆၿပီး သူ႔သားတစ္ေယာက္ကို ေလ်ာ္ေၾကး ေငြတခ်ဳိ႕နဲ႔ မေလးရွားကို အလုပ္လုပ္ဖို႔ ပို႔လိုက္ပါတယ္။ က်န္ေငြအခ်ဳိ႕ကိုေတာ့ သမီးအငယ္ကို တကၠသိုလ္ေက်ာင္းဆက္ထားၿပီး အိမ္ေလးတစ္လံုးျပန္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ က်န္တဲ့ေျမယာကရတဲ့ ဝင္ေငြဟာ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး မေလာက္ငတာေၾကာင့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ သန္လ်င္မွာရွိတဲ့ ေဆြမ်ိဳးနီးစပ္ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းမွာ သူ႔ဇနီးက သြားေရာက္ေနထုိင္ေနပါတယ္။

မိသားစုစားဝတ္ေနေရး ခက္ခဲလာတာ၊ အေၾကြးေတြ တင္ လာေနတာကို ”အေၾကြးပတ္ပတ္လည္၊ ႏြားတျပဳတ္ျပဳတ္”လို႔ ျပန္ေျပာျပေနတဲ့ ဦးသန္းျမင့္က ဧရာဝတီျမစ္ကမ္းပါးေပၚက ပိုက္လိုင္းကိုငုံၿပီး တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ကြန္ကရစ္ေရကာတာေပၚမွာ တင္ပ်ဥ္ေခြေလးထိုင္လို႔။

Photo: Thet Oo Mon                                             ဝက္မစြတ္ေက်းရြာ ေစတီပုထုိးမ်ားအနီးမွ ေရနံႏွင့္ ဓာတ္ေငြ႕ပုိက္လုိင္းျဖတ္သြားသည္႕ အမွတ္အသားဆုိင္းဘုတ္တစ္ခု

ေရွးေဟာင္းအေမြႏွစ္ေတြၾကားက ေခတ္သစ္ပိုက္လုိင္း

ဦးသန္းျမင့္တစ္ေယာက္ တင္ပ်ဥ္ေခြထိုင္ကာ သူ႔မိသားစု အေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ေျပာျပေနတဲ့ ဧရာဝတီျမစ္ကမ္းေပၚ ကေနၿပီး အျခားတဖက္ကမ္းကို လွမ္းၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့  အေရာင္အေသြးစုံ ေစတီေတာ္ေတြနဲ႔ ဝက္မစြတ္ေက်းရြာကို လွမ္းျမင္္ၾကရပါတယ္။

ဦးသန္းျမင့္ထုိင္ေနတဲ့ ေရကာတာေအာက္ကေန ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လုိင္းႀကီးဟာ ဧရာဝတီျမစ္ထဲကုိ ငုပ္လွ်ဳိးၿပီး ေနာက္တစ္ဖက္ ကမ္းျဖစ္တဲ့ ဝက္မစြတ္ေက်းရြာဘက္ကို တက္သြားတဲ့ ကြန္ကရစ္ ေရကာတာကိုလွမ္းျမင္ေနရပါတယ္။ ဝက္မစြတ္ကမ္းဘက္ ပိုက္ လိုင္းျဖတ္သန္းသြားရာ တစ္ေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ သစ္ပင္ေတြဟာ ရွင္းလင္းေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။

ငါးလႏၲာရြာကေန ဝက္မစြတ္ဘက္ကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ စက္ေလွနဲ႔ကူးျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဝက္မစြတ္ဘက္ေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ညခုနစ္နာရီနီးပါးျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕ေပၚကိုပဲ တန္းသြားလိုက္ၾကၿပီး ေနာက္ေန႔မနက္မွပဲ ျပန္လာခဲ့လုိက္        ၾကတယ္။

ေရႊေရာင္တဝင္းဝင္းနဲ႔ ေစတီပုထိုးေတြ၊ ထုံးသကၤန္းေဖြးေဖြးနဲ႔ ေစတီေတာ္တို႔အျပင္ ေရွးလက္ရာတို႔ ေရာျပြမ္းေနတဲ့ တစ္ စိတ္တစ္ပိုင္းၿပိဳပ်က္ရာ ေစတီေတြနဲ႔အဲဒီရြာေလးမွာ ေရွးစဥ္လာ သမိုင္းေၾကာင္းလည္း ရွိခဲ့တယ္လို႔ ဝက္မစြတ္ရြာက ယြန္း ေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဘဒၵ ႏၱဓမၼာစိဏၰက မိန္႔ပါတယ္။

ဆရာေတာ္ ေရႊကိုင္းသား ေရးသားေတာ္မူခဲ့တဲ့ ေစတီပ်ံ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ အတၴဳပၸတၱိစာတမ္းနဲ႔ ႏႈိးေဆာ္စာပါ စာမ်က္ႏွာ ၁ မွာလည္း ‘သာသနာေတာ္သကၠရာဇ္ ၂၃၈၇ ခု၊ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂ဝ၅ ခုႏွစ္တြင္ ဝက္မစြတ္ၿမိဳ႕၊ အိမ္ေျခ ၃ဝ,ဝဝဝ ေက်ာ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းေပါင္း ၄ဝ ေက်ာ္ရွိ၍ စည္ကားစဥ္’လုိ႔ ေစတီေတာ္ သမိုင္းအားေရးဖြဲ႕ခဲ့ရာမွာ ဝတ္မစြတ္ၿမိဳ႕ေဟာင္းအေၾကာင္း ထည့္သြင္းသုံးႏႈန္းထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဝက္မစြတ္ရြာက ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕နဲ႔ ရွစ္မိုင္ခန္႔ေဝးပါတယ္။ ရြာရဲ႕အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွာ ေစတီပုထိုးေပါင္း ေလးဆယ္ခန္႔ရွိ တယ္လို႔ ယြန္းေက်ာင္းဆရာေတာ္က မိန္႔ပါတယ္။ ၂ဝ၁၁ ေလာက္မွာစၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ပိုက္လိုင္းက ေစတီပုထုိးေတြ အနီးကေန ျဖတ္သန္းသြားလို႔ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေတြ ပ်က္စီးမွာကို ဆရာေတာ္က စိုးရိမ္ ေနပါတယ္။

ဝက္မစြတ္ၿမိဳ႕ေဟာင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိသမွ် ပစၥည္းအားလုံးကိုလည္း ဆရာေတာ္ကပဲ သူသီတင္းသုံးတဲ့ ေက်ာင္းဝင္းအတြင္းမွာ သိမ္းဆည္းထားတာပါ။ ထိန္းသိမ္းတဲ့ အထဲမွာ မင္းသားတစ္ပါးရဲ႕ စလြယ္လို႔ယူဆရတဲ့ အဝတ္တန္ဆာ၊ ခ်ိတ္လုံခ်ည္အေရာင္ႏွစ္မ်ဳိး စတာေတြကိုေတာ့ အာဏာရွင္ ေဟာင္းဦးေနဝင္းရဲ႕ ပါတီေကာင္စီလက္ထက္မွာ ေရွးေဟာင္း ဌာနက အလွဴခံလို႔ စြန္႔လိုက္ရေၾကာင္း သူက မိန္႔ပါတယ္။ လက္ရွိ မွာေတာ့ ေပပုရပိုက္ေတြနဲ႔ ေျမအိုးေဟာင္းေတြကို ေက်ာင္းဝင္း ထဲက ျပတုိက္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းစလုပ္ေတာ့ ဒီလိုေရွးေဟာင္း နယ္ေျမထဲ ျဖတ္သြားမွာကို ေမးေလွ်ာက္ျခင္း တစ္ခုမွမရွိခဲ့ဘူးလို႔ ဆရာေတာ္ကဆိုရင္း အခုလိုမွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

”အမွန္ေတာ့ ဒီကိစၥေတြက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွာ ထိန္းသိမ္းဖို႔တာဝန္အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေရွးသမိုင္းအစဥ္အလာလည္း ရွိခဲ့ တဲ့နယ္ေျမမွာ လက္လြတ္စပယ္ မလုပ္သင့္ဘူး”

အဆိုပါ ေရွးေဟာင္းနယ္ေျမနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာ့ေရနံ ႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕လုပ္ငန္း(MOGE)မွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေဝဦးကေတာ့  ေမာ္ကြန္းကို ခုလိုေျပာပါတယ္။

”(ေစတီေတြ)ေဘးနားက ျဖတ္သြားတာမွန္တယ္။ ဘုရား ေသးေသးကေလးေတြပါတယ္။ ဘုရားေျမဆုိၿပီး အုတ္တံတုိင္း ေတြ မရွိဘူး။ ပရဝဏ္နဲ႔လည္း မဟုတ္ဘူး။ တခ်ဳိ႕က အုတ္ပံုလုိဟာမ်ဳိး ေတြ႕တယ္။ ေစတီေသးေသးေလးေတြပါ။ ေရွေဟာင္းေျမ ဆုိတာ ဟုတ္ပါလိမ့္မယ္။ သတ္သတ္မွတ္မွတ္မလုပ္ထားဘူး”လို႔ ဆိုပါတယ္။

”ေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ရွိသလား” ဆုိတဲ့ ေမာ္ကြန္းရဲ႕ေမးခြန္းကိုေတာ့ ဒီေနရာေတြကို ေရွးေဟာင္းနယ္ေျမဆုိၿပီး ယဥ္ေက်းမႈဝန္ ႀကီးဌာနက MOGE ထံကို ဘာမွ မကန္႔ကြက္ခဲ႔ဘူးလို႔ ဦးေဝဦးက ယခုလိုေျပာပါတယ္။

”ကန္႔ကြက္ခ်က္မရွိဘူး။ ကန္႔ကြက္ခ်က္မရွိတဲ့အျပင္ကုိ အရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဒီဥစၥာေတြ ျဖတ္ခ်င္တယ္လုိ႔ ေတာင္းတဲ႔အခါ ဘယ္ေနရာေတြကေတာ့ ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမရွိတယ္ဆုိတာ ေျပာတာရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က အဲဒီေနရာေတြကုိ ၾကည့္ၿပီး လုပ္တာ။ ခု ခင္ဗ်ားေျပာတဲ႔ဟာေတြက ပါးစပ္ရာဇဝင္ပဲ၊ သတ္မွတ္ထားတာမရွိဘူး”

ဒါေပမဲ့ တကယ္လုိ႔ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနက ေရွးေဟာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္လို႔ ေတာင္းဆုိုလာရင္ေတာ့ ”ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာကုိေတာ့ လုပ္ေပးရမယ့္ တာဝန္ရွိတယ္္”လို႔ သူက ဆိုတယ္။

ပိုက္လိုင္းျဖတ္တဲ့ေနရာနဲ႔ ေစတီပုထိုးမ်ားတည္ေနရာက ေပ ၅ဝ သာသာပဲ ေဝးတာေတြ႕ရပါတယ္။ ေစတီေတြအနီးက ပုိက္လုိင္းအမွတ္အသားျဖစ္တဲ့ ေျခာက္ေပသာသာအျမင့္ရွိတဲ့ ဆုိင္းဘုတ္ေပၚမွာေတာ့ ‘ပုိက္လုိင္းအဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕ေစရန္၊ တရားဥပေဒအရ ကာကြယ္ျခင္း’၊ ‘ပုိက္လုိင္းဖ်က္ဆီးျခင္းအား တရားဥပေဒအရ ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္း’ဆုိတဲ့ စာတန္းေတြ ေရးသားထားတာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီစာသားေတြရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကုိ ဘယ္လုိ နားလည္ပါသလဲလုိ႔ ရြာခံ ဦးခ်ဳိေလးကုိ ေမးေတာ့ ”ပုိက္လုိင္း ပ်က္စီးေအာင္ မလုပ္ရဘူး။ လုပ္ရင္ အေရးယူမယ္၊ အဲဒီလုိ ထင္တာပဲ” လုိ႔ သူက ျပန္ေျဖပါတယ္။

ပိုက္လိုင္းသာ တစ္စုံတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့ရင္ ဆိုတဲ့အသိေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားၾကမွာကိုေတာ့ မလိုလားၾကဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ေမးခဲ့တဲ့ ေဒသခံေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ထိန္းသိမ္းဖို႔တာဝန္ရွိတဲ့ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဦးစီးဌာန၊ အမ်ဳိးသားျပတိုက္ႏွင့္ စာၾကည့္တိုက္ဦးစီးဌာနမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးသိန္းလြင္ကေတာ့ ၿမိဳ႕ေဟာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခုလိုေျပာပါတယ္။

”ဝက္မစြတ္တုိ႔၊ ဝက္ထီးကန္တုိ႔ အဲဒီနားကလုိ ဟာမ်ဳိး ေလးေတြေပါ့။ အဲဒါေတြက ၿမိဳ႕ေသးေသးေလးေတြ၊ သမုိင္းႀကီး မရွိဘူး”

ၿမိဳ႕ေဟာင္းနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို သုေတသနလုပ္ထားတာလည္းမရွိသလို ေရွးေဟာင္းနယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္တာမ်ဳိး ထူးထူးျခားျခားမရွိဘူးလုိ႔ သူကဆက္ေျပာပါတယ္။

”ၿမိဳ႕ေဟာင္းကေတာ့ သိပ္နာမည္အႀကီးႀကီးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဝက္မစြတ္ၿမိဳ႕စားတုိ႔၊ ဘာတုိ႔ေတာ့ ဟုိတုန္းက ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕စား ဒုတိယနဝေဒးဆုိတာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မွာ စာဆုိ။ သူက ေတာ့ ထင္ရွားတယ္”လို႔ သူက ဆိုတယ္။

သို႔ေသာ္လည္း ၂ဝ၁၅၊ ဇူလိုင္က ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ ေရွး ေဟာင္းဝတၴဳပစၥည္းမ်ား ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂ (က) မွာေတာ့ ”ေရွးေဟာင္းဝတၴဳပစၥည္းဆိုသည္မွာ ေျမေပၚတြင္ ျဖစ္ေစ၊ ေျမေအာက္တြင္ျဖစ္ေစ၊ ေရေပၚတြင္ျဖစ္ေစ၊ ေရေအာက္ တြင္ျဖစ္ေစ ႏွစ္ေပါင္း ၁ဝဝ ႏွင့္အထက္ရွိသည့္ ေက်ာက္ျဖစ္႐ုပ္ ၾကြင္းမ်ား အပါအဝင္ လူသားတို႔ ျပဳလုပ္သုံးစြဲခဲ့ေသာ အရာဝတၴဳ ပစၥည္းမ်ားကို ဆိုလိုသည္”လို႔ ပါရွိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္က ဝတ္မစြတ္ၿမိဳ႕ေဟာင္းရဲ႕ သမိုင္းကိုေတာ့ ေဒသခံေတြရဲ႕ ယုံၾကည္မႈနဲ႔ ေရွးေဟာင္းဌာနက နားလည္ သိရွိထားမႈေတြက မတူညီေပမယ့္ ၿမိဳ႕ေဟာင္းတျဖစ္လဲ ဝက္ မစြတ္ရြာေလးမွာေတာ့ ပုဂံေခတ္လက္ရာနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ ေစတီ ပုထိုးေတြ၊ ၿမိဳ႕အုတ္႐ုိးေဟာင္းေတြကေတာ့ ယခုထိ ရွိေနေသးတယ္လို႔  ျမန္မာ-တ႐ုတ္ပိုက္လိုင္း ေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီရဲ႕ ေရနံေခ်ာင္းျမိဳ႕နယ္ တာဝန္ခံ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းက ဆိုပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက ဝက္မစြတ္ အပါ အဝင္ အျခားရြာေတြက ေဒသခံေတြနဲ႔ ေတြ႕ၿပီးသြားေတာ့ ဆိုင္ ကယ္ကယ္ရီႏွစ္စီးငွားၿပီး ေက်ာက္ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕ကို ညတြင္း ခ်င္း ခရီးဆက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ေက်ာက္ပန္းေတာင္း၊ ေသာက္သုံးေရ ခက္ခဲေန

ေနာက္တစ္ရက္မနက္မွာ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက တငါ့ကန္ရြာနဲ႔ ေညာင္ကန္ေထာင့္ေက်းရြာေတြမွာလည္း ပိုက္ လုိင္းစီမံကိန္းေၾကာင့္ ေသာက္သံုးေရကန္ေတြရဲ႕ ေရဝင္ေပါက္ ေတြပ်က္စီးသြားတာေၾကာင့္ ေသာက္သံုးေရ အခက္အခဲနဲ႔ ႀကံဳ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ပိုက္လိုင္းလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ေျမတူး ေဖာ္မႈေတြေၾကာင့္ ေတာင္ေပၚကေန စီးဆင္းလာတဲ့ ေတာင္က် ေရလမ္းေၾကာင္းေတြ ပိတ္ဆုိ႔သြားတာပါ။

ေရကန္ေတြပ်က္စီးသြားေပမယ့္ ”တာဝန္ရွိတဲ့သူေတြက ေလ်ာ္ေၾကးလည္း မေပး၊ ျပန္လည္း ျပင္မေပးခဲ့ဘူး”လို႔ တငါ့ ကန္ရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးစုိးလွက ဆိုပါတယ္။

တငါ့ကန္ရြာမွာရွိတဲ့ ေသာက္သုံးေရကန္ႀကီးကိုေတာ့ အနီးအနားက ေက်းရြာေလးငါးရြာေလာက္ကလည္း ေရလာ သယ္တာမ်ဳိးေတြရွိေတာ့ ကန္တစ္ကန္တည္းကိုပဲ လူဦးေရငါး ေထာင္နီးပါးက အားထားေနရတဲ့အေၾကာင္း ဦးစိုးလွက ရွင္းျပ ပါတယ္။

ဦးစိုးလွတို႔တငါ့ကန္ရြာဟာ အိမ္ေျခေပါင္း ၁၈ဝ ေက်ာ္နဲ႔ လူဦးေရတစ္ေထာင္ခန္႔ရွိတဲ့ရြာပါ။ ေသာက္သုံးေရအတြက္ ကန္ တူးၿပီး မိုးရာသီမွာ ေရခံထားရပါတယ္။ မိုးကုန္လို႔ ေႏြရာသီ ေရာက္တဲ့အခါ ကန္ေရပဲ သုံးစရာရွိတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

၂ဝ၁၁ ပိုက္လုိင္းစီမံကိန္းဝင္လာၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ပူျပင္းတဲ့ရာသီေရာက္တိုင္း ကန္ထဲကို ေရအနည္းငယ္သာ စီးဝင္ ေတာ့တာေၾကာင့္ ေသာက္သံုးေရခက္ခဲလာတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ေမးခဲ့တဲ့ တငါ့ကန္ရြာသားေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

တငါ့ကန္ရြာေရကန္ရဲ႕ အေနအထားက စတုဂံပုံရွိၿပီး ထန္း ပင္ေတြပတ္လည္ဝိုင္းလို႔ ေဘာလုံးကြင္းတစ္ဝက္စာခန္႔ က်ယ္ပါ တယ္။ ကန္ထဲကေရေတြက ဝါၾကန္႔ၾကန္႔နဲ႔နႏြင္းေရာင္ေပါက္ေနတာ ေတြ႕ရတယ္။

ကန္ကို လွည့္ပတ္ၾကည့္႐ႈဓာတ္ပုံမွတ္တမ္းယူၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ တငါ့ကန္ရြာကေန သုံးမိုင္သာသာေဝးတဲ့ ေညာင္ကန္ေဒါင့္ရြာကို ဆက္သြားၾကပါတယ္။

ေညာင္ကန္ေဒါင့္ရြာဟာလည္း တငါ့ကန္ရြာလိုပါပဲ။ ေသာက္သုံးေရကန္ပ်က္စီးသြားလို႔ ေသာက္သံုးေရအခက္အခဲန႔ဲ ႀကံဳေနရတာပါ။ ေညာင္ကန္ေဒါင့္ေက်းရြာအုပ္စုထဲမွာ ကန္နီ၊ ကန္ျဖဴနဲ႔ ကန္သာယာဆိုၿပီး ေသာက္သုံးေရကန္ သုံးကန္ရွိတယ္ လို႔ ရြာခံဦးေအာင္ျမင့္စိန္က ေျပာပါတယ္။

ေညာင္ကန္ေဒါင့္တစ္ရြာထဲမွာပဲ အိမ္ေျခ ၃၅ဝ ေက်ာ္ရွိၿပီး အနီးအနားပတ္ဝန္းက်င္ရြာေလးရြာနဲ႔ဆိုရင္ ကန္သုံးကန္ကို အမွီ ျပဳေနရတဲ့အိမ္ေျခေပါင္း ေထာင္ဂဏန္းသာသာရွိတယ္လို႔ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးဇင္မင္းႏိုင္က ဆိုပါတယ္။ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္း စတင္တဲ့ ၂ဝ၁၁ တုန္းက ကန္နီကန္ဟာ ေရအတြက္ လုံးဝ သုံးလို႔ မရဘူးလို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

”ဒီကရြာေတြက အစကတည္းက ေရရွားပါးတာေလ။ ပိုက္လိုင္းေၾကာင့္ ေျမေတြ ဖို႔သြားေတာ့ ပိုဆိုးတာေပါ့”လို႔ ဦးဇင္မင္းႏိုင္က ေျပာပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေညာင္ကန္ေဒါင့္ရြာကိုဝင္ၿပီးသြားေတာ့ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕ကေန ေလးမိုင္သာသာေဝးတဲ့ သံဖိုရြာ ကို ေနာက္ေန႔မနက္မွာ ဆက္ၿပီးသြားၾကပါတယ္။

သံဖိုေက်းရြာဟာ ပုပၸားေတာင္ေျခနားမွာ ရွိပါတယ္။ သံဖုိ ရြာဟာ အေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္ က  ဓားလွံလက္နက္ေတြကို ပန္းပဲဖိုေတြဖုိၿပီး သြန္းလုပ္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ယုံၾကည္ ေနၾကတာပါ။

ျမန္မာစာအဓိကနဲ႔ ဘြဲ႕ရထားတဲ့ သံဖိုေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမွဴး ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈေတြကို လည္း စိတ္ဝင္စားတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ငယ္ရြယ္စဥ္အခ်ိန္တုန္းက ပုပၸါးေတာင္ေျခကေန ေညာင္ ဦးၿမိဳ႕နယ္ထဲက ရြာေတြအထိ သုံးမိုင္ေက်ာ္အကြာအေဝးအတြင္း အတန္းလိုက္ရွိေနၾကတဲ့ အဲဒီပန္းပဲဖိုေတြကို စိတ္ဝင္တစား ေလွ်ာက္ၾကည့္ခဲ့ဖူးတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

”ဖိုေတြက တစ္မ်ိဳးတည္းမဟုတ္ဘူး။ မြမ္းမံဖို၊ ဖိုပက္လက္၊ ေနာက္ နံရံကပ္ဖိုဆိုၿပီး သုံးမ်ဳိးေတြ႕ရပါတယ္”လို႔ သူက ရွင္းျပ တယ္။ ဖိုက်င္းေတြရဲ႕ေဘးမွာ သံသတၱဳဓာတ္ပါတဲ့ေက်ာက္ေတြကို ဖိုထဲထည့္၊ အရည္က်ဳိၿပီး ျပန္လည္စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ ေက်ာက္ေျမ စာပုံေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ဆိုပါတယ္။

ဒါနဲ႔ပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လိုက္ၾကည့္ျဖစ္ေတာ့ ရြာရဲ႕အေနာက္ ဘက္ျခမ္း သစ္ေတာအစပ္နားေရာက္ေတာ့ ပိုက္လိုင္းျဖတ္လို႔ ပ်က္စီးက်န္ခဲ့တဲ့ ေက်ာက္ေျမစာပုံႏွစ္ခုကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ေျမစာပုံရဲ႕ေဘးမွာေတာ့ ေလးေပပတ္လည္ေလာက္ အက်ယ္နဲ႔ တစ္ေတာင္ေက်ာ္နက္တဲ့ ေျမက်င္းျဖစ္ၿပီး ေျမသား ေတြက ေၾကးနီေရာင္ျဖစ္ေနတာေတြ႕ရတယ္။ ေဒသခံေတြေျပာတဲ့ ပက္လက္ဖိုေဟာင္းတစ္လံုးပါပဲ။

”ဖိုေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေရွးေဟာင္းဌာနက လာၾကည့္သြား တယ္။ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္လား၊ မမွတ္လား ဆိုတာကိုေတာ့ အေသအခ်ာမသိရေသးဘူး”လို႔ ဦးေမာင္ေမာင္ စိုးက ေျပာတယ္။

ပုိက္လုိင္းေတြဟာ ပုပၸားေတာင္ေျခနဲ႔ ကုိက္ႏွစ္ရာေလာက္ ပဲ ကြာတာပါ။ ေတာင္ေျခမွာရွိတဲ့ သံဖုိရြာအနီးက ေရႊစည္တုိင္ရြာ နားကေန ပုပၸားေတာင္႐ုိးအတုိင္း ဝဲေလာင္နယ္ထဲကုိ ပုိက္လုိင္း က ဆင္းသြားတယ္လုိ႔ ဦးေမာင္ေမာင္စုိးက ေျပာပါတယ္။ သူ ေျပာတဲ့အတုိင္း ေျမစာပုံရွိရာကေန လွမ္းၾကည့္ေတာ့ ပုပၸား ေတာင္ကုိ လွမ္းျမင္ေနရတယ္။

သံဖိုရြာကေန ေက်ာက္ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕ေပၚကိုျပန္လာၿပီး ဆုိင္ကယ္နဲ႔ပဲ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕နယ္ထဲကို ခရီးဆက္ခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ သံဖိုကေန နာရီဝက္ေလာက္သြားၿပီးတဲ့အခါမွာ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕အပိုင္ ကန္နီႀကီးေက်းရြာကို ေရာက္ပါတယ္။

ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လုိင္းဟာ ရြာေသာက္သံုးေရကန္ကုိ အလယ္တည့္တည့္ကေနျဖတ္သြားတာေၾကာင့္ ေရကန္အသစ္ ျပန္တူး ထားတာေတြ႕ရတယ္။

ကန္နီႀကီးရြာမွာ အိမ္ေျခ ၂၄၄ လုံးေက်ာ္ရွိၿပီး လူဦးေရ ၁,ဝ၅ဝ ခန္႔ရွိပါတယ္။ မိသားစုဝင္ ငါးဦးရွိတဲ့ အိမ္ေထာင္စုတစ္ခု မွာ တစ္ေန႔ကို ေရတစ္စည္ခန္႔ကုန္တယ္လို႔ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္း စတဲ့အခ်ိန္မွာ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ ဦးမင္း ဟန္က ေျပာပါတယ္။ ခုေတာ့ သူက ပိုက္လုိင္းလံုၿခံဳေရးဝန္ထမ္းပါ။

ကန္အသစ္ျပန္တူးဖို႔ ပိုက္လုိင္းတည္ေဆာက္ေရးကုမၸဏီ က ေလ်ာ္ေၾကးအျဖစ္ေပးတဲ့ ေငြက်ပ္သိန္းတစ္ရာနဲ႔ ကန္အသစ္ ျပန္တူးထားေပမယ့္ ေဆာင္းရာသီအစပဲ ရွိေသးခ်ိန္မွာ ကန္ထဲ မွာ ေရမရွိတဲ့အျပင္ ကန္ေအာက္ေျခေျမျပင္ဟာ ပက္ၾကားအက္ ေတြ ျဖစ္ေနတာ ေတြ႕ ခဲ့ရပါတယ္။

ရြာထဲမွာ စက္ေရတြင္းတစ္တြင္းရွိေပမယ့္ တစ္ရြာလံုး အတြက္ မလံုေလာက္တာေၾကာင့္ အနည္းဆံုးမုိင္ဝက္ေလာက္ ေဝးတဲ့ အနီးနားရြာေတြကေန ေသာက္သံုးေရသြားခပ္ရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ယခင္က ကန္နီႀကီးရြာမွာရွိတဲ့ ေသာက္သုံးေရကန္ဟာ မိုးဦးက်တဲ့အထိ ေရေတြ မခန္းဘဲ ရွိေနခဲ့တာပါ။

”ခုေတာ့ ေရမေျပာနဲ႔၊ ကန္ႀကီးပါ မရွိေတာ့ဘူး”လို႔ ကန္နီ ႀကီးရြာသား ဦးထြန္းႀကိဳင္က ညည္းတြားပါတယ္။

တခ်ဳိ႕အိမ္ေတြမွာေတာ့ အုတ္ေရကန္ေတြ၊ ရာဝင္အိုးႀကီး ေတြနဲ႔ မုိးေရကို ခံယူထားၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ကန္နီႀကီးရြာဟာ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေနာက္ဆုံးသြား ခဲ့တဲ့ရြာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

Photo: Thet Oo Mon           ကန္နီႀကီးရြာရွိ အသစ္ျပန္လည္တူးေဖာ္ထားေသာ ေသာက္သုံးေရကန္အား ေတြ႕ရစဥ္

စိုက္ပ်ဳိးေရး အခက္အခဲ

ကန္နီႀကီးရြာကအျပန္မွာေတာ့ ညကားနဲ႔ပဲ မႏ   ၱေလးကို ခရီးဆက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေနာက္တစ္ေန႔မွာ မႏၱေလးကေန စဥ့္ကိုင္ ကို ဆိုင္ကယ္နဲ႔ ဆက္ထြက္ခဲ့ၾကတယ္။

စဥ့္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာေတာ့ လယ္ယာေျမ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈ အတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ အရနည္းျခင္း၊ လယ္ယာကုန္ထုတ္ လမ္းေတြနဲ႔ ေက်းရြာခ်င္းဆက္လမ္းေတြ ပ်က္စီးျခင္း စတဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါ တယ္။ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈေတြ ေတြ႕ႀကံဳရတဲ့ ရြာေတြထဲက မုန္ပင္ရြာနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရးေက်းရြာေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ သြားခဲ့ၾကပါတယ္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ေပၚကေန စဥ့္ကိုင္ကို ၁၁ မိုင္ရွိၿပီး စဥ့္ကိုင္ၿမိဳ႕ေပၚ ကေန မုန္ပင္ရြာအထိ ငါးမုိင္နီးပါးရွိပါတယ္။ ေျမသားနဲ႔ ေက်ာက္ခင္းလမ္းေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဆုိင္ကယ္နဲ႔ တစ္နာရီေက်ာ္ေလာက္ သြားလိုက္ရပါတယ္။

ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းကို ေရာက္လာၾကတဲ့ စက္ယၲရားအမ်ဳိး မ်ဳိးေၾကာင့္ ေက်းရြာပိုင္လမ္းေတြဟာ သြားလာလို႔ မရတဲ့အထိ ပ်က္စီးက်န္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း မုန္ပင္ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးဦးထြန္းေဝက ဆက္ေျပာပါတယ္။

”စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကား တဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း ခက္ခဲတဲ့အျပင္ သြားေရးလာ ေရးပါ အခက္အခဲျဖစ္ကုန္တယ္”လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

လမ္းေတြပ်က္စီးတဲ့အေပၚ ဌာနဆိုင္ရာနဲ႔ ပိုက္လိုင္းတည္ေဆာက္ေရးကုမၸဏီေတြက ဘာတစ္ခုမွ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေပးတာ မရွိဘဲ ေဒသခံေတြကပဲ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနရတယ္လို႔ ဦးထြန္းေဝက ဆုိပါတယ္။ လမ္းျပင္ဆင္ဖုိ႔ လုပ္အားခ မပါဘဲ ေျမသယ္ယာဥ္စက္သံုးဆီဖိုးအတြက္တင္ တစ္ႏွစ္ကို က်ပ္ ဆယ္သိန္းေလာက္ သံုးရတယ္လို႔ သူက တြက္ခ်က္ျပတယ္။

မုန္ပင္ေက်းရြာမွာ အိမ္ေျခ ၈ဝဝ ေက်ာ္နဲ႔ လူဦးေရေလး ေထာင္ခန္႔ရွိပါတယ္။ အျခားေသာ ၿမိဳ႕ေတြ၊ ရြာေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ သြားလာရတဲ့ လမ္းပိုင္းေတြ ပ်က္စီး႐ံုသာမက လယ္ယာကုန္ ထုတ္လမ္းေတြပါ ပ်က္စီးရတာေၾကာင့္ ေတာင္သူဦးႀကီးေတြ အေနနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးရိတ္သိမ္းခ်ိန္ေတြမွာ လမ္းအသုံးျပဳရမႈ ခက္ခဲေနတယ္လို႔လည္း မုန္ပင္ရြာက ေတာင္သူႀကီး ဦးၿငိမ္းက ေျပာ ပါတယ္။

”တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ အဲဒီကုန္ထုတ္လမ္း ျပန္ျပင္ရတာနဲ႔ သီး ႏွံစိုက္ရတာ အျမတ္ေတာင္ မက်န္ခ်င္ေတာ့ဘူး”လို႔ သူက ညည္းတြားပါတယ္။

၂ဝ၁၁ စီမံကိန္းအစမွာ ဦးျငိမ္းတစ္ေယာက္ သူပိုင္လယ္ ၁ဝ ဧကနီးပါးလုံး စပါးမစိုက္လိုက္ရပါဘူး။ ပိုက္လိုင္းဧရိယာ ထဲပါတာက တစ္ဧကေက်ာ္သာျဖစ္ေပမယ့္ တစ္ဆက္တစ္စပ္ တည္းရွိေနတဲ့ က်န္လယ္ေတြကို စိုက္ပ်ဳိးေရသြယ္လို႔ မရတဲ့ အတြက္ပါ။ ပိုက္လိုင္းထဲပါတဲ့ လယ္တစ္ဧကအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ က်ပ္သိန္း ၇ဝ ေက်ာ္ရလိုက္ေပမယ့္ က်န္လယ္ေျမေတြအတြက္ေတာ့ တစ္ျပားမွ မရဘူးလို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

မုန္ပင္တစ္ရြာလုံးဆိုရင္ေတာ့ ဦးၿငိမ္းကဲ့သို႔ လယ္ယာကုန္ ထုတ္လမ္းေတြပ်က္စီးလို႔ စိုက္ပ်ဳိးရိတ္သိမ္းမႈ အခက္အခဲႀကံဳရသူ ၂၁ ဦးရွိတယ္လို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးထြန္းေဝက ေျပာပါတယ္။

ဦးၿငိမ္းတို႔လိုပါပဲ၊ မုန္ပင္ရြာနဲ႔ ရွစ္မိုင္ခန္႔ေဝးတဲ့ စိုက္ပ်ဳိး ေရးေက်းရြာက ေတာင္သူဦးႀကီးေတြဟာလည္း ပိုက္လိုင္းေၾကာင့္ ရလိုက္တဲ့ အခက္အခဲေတြကို ခါးစည္းခံေနၾကရတာပါ။ ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းေၾကာင့္ လယ္ေလးဧကေက်ာ္ဆံုး႐ံႈးသြားတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးဝင္းႏိုင္က သူရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲကို ခုလို ဖြင့္ဟပါတယ္။

”ပိုက္လိုင္းျဖတ္တဲ့အထဲ ပါသြားတာထက္ ေဘးပတ္ပတ္ လည္က ေျမေတြ စိုက္ပ်ဳိးလို႔  မရေတာ့တာက ပိုၿပီးနစ္နာတယ္”

ကုန္ထုတ္လမ္း၊ စိုက္ပ်ဳိးေရသြယ္ယူရတဲ့ အခက္အခဲေတြကေတာ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးရြာနဲ႔ မုန္ပင္ရြာတို႔ဟာ ထူးမျခားနားပါပဲ။ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးပုံစံနဲ႔ပဲ ျဖစ္သလို ႐ုန္းကန္ေနၾကရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာေနၾကပါတယ္။

စိုက္ပ်ဳိးေရးရြာနဲ႔ ကပ္လ်က္ကေတာ့ ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕နယ္ အပိုင္ျဖစ္သြားပါၿပီ။ ျပင္ဦးလြင္ကေန ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း အထိကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းက သတင္းေထာက္ခ်ဳပ္ ေက်ာ္မ်ိဳးထြန္းနဲ႔ သတင္းေထာက္လင္းျမတ္တုိ႔က တာဝန္ယူ ထားတာပါ။ ေနာက္အပိုင္းမွာ ဆက္လက္တင္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။    ။

Advertise Here

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here