Home ပံုရိပ္လႊာ ျမန္မာ အျမဲတမ္းရႈံးေနတဲ့ တရုတ္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး

ျမန္မာ အျမဲတမ္းရႈံးေနတဲ့ တရုတ္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး

280
0
Photo-Tin Min Aung
Photo-Tin Min Aung
Advertise Here

၂ဝ၁၉၊ မတ္လထုတ္ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၆၃)မွ Cover Story ျဖစ္ပါသည္။

ေက်ာ္ေဇယ်  ေရးသည္။

ရန္ကုန္ (မတ္၊ ၂၀၁၉)

Advertise Here

တိုင္းျပည္ရဲ႕ ပို႔ကုန္၀င္ေငြရွာေဖြေပးရာမွာ နယ္စပ္ကေန ကုန္စည္တင္ ပို႔ေရာင္းခ်မႈဟာ အဓိကက႑တစ္ခုအျဖစ္ရွိေပမယ့္ ေခတ္အဆက္ဆက္ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈခံခဲ့ရတာေတြေၾကာင့္ ဒီက႑မွာ အခက္အခဲမ်ားစြာနဲ႔ ႀကံဳေန ရတယ္လို႔ ကုန္စည္တင္ပို႔ေရာင္းခ်သူေတြနဲ႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

   လူဦးေရမ်ားတဲ့ ကမာ႓႔အႀကီးဆံုး ေစ်းကြက္ႀကီးေတြ ႏိုင္ငံေဘးမွာတင္ ရွိေနတဲ့အေနအထားမွာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ ေရးကို ပိုမိုဂ႐ုစိုက္အားထည့္ျပဳျပင္မယ္ဆိုရင္ ဒီက႑ကေန ရရွိလာမယ့္ အခြင့္ အလမ္းေတြမ်ားစြာရွိတယ္လို႔ ေလ့လာ သံုးသပ္သူေတြက ဆိုၾကပါတယ္။

တကယ္လည္း ႏိုင္ငံနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးကေနရေနတဲ့ ၀င္ေငြက မနည္းပါဘူး။  ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနရဲ႕ အခ်က္ အလက္ေတြအရ ၂၀၁၇-၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ မွာ နယ္စပ္ပ္ို႔ကုန္ရေငြဟာ အေမရိကန္ ေဒၚလာ  ငါးဘီလီယံခြဲေက်ာ္ရွိၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပို႔ကုန္စုစုေပါင္းရဲ႕ ၄၀ ရခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ရွိပါတယ္။

ဒီလို ႏိုင္ငံျခား၀င္ေငြရွာေဖြရာမွာ ပမာဏႀကီးတဲ့ အခ်ဳိးအစားနဲ႔ ပါ၀င္ေနေပမယ့္ နယ္စပ္မွာ ကုန္သြယ္ေနတဲ့ပံုစံက ေတာ့ အခုအထိ ““ေခါင္းရြက္ဗ်ပ္ထိုးေစ်းေရာင္းၾကသလို”” ကုန္ကူးေနၾကတုန္းပဲ လို႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးေစာျမင့္ေမာင္ က ေ၀ဖန္ပါတယ္။

““ႏိုင္ငံျခားကုန္သြယ္မႈမွာ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးရဲ႕ ကုန္သြယ္မႈဟာ အေတာ္ မ်ားမ်ားပါ၀င္ေနတယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္ အေနနဲ႔ဒီကုန္သြယ္မႈကို အာ႐ုံစိုက္လုပ္ဖို႔ လိုတယ္။ အဓိကက႑တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ရမယ္”” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာ တာ၀န္ရွိ အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ျမန္မာကုန္သည္ေတြ ဟာ ေမွာင္ခိုကုန္ကူးတဲ့စနစ္နဲ႔ တစ္ ေလွ်ာက္လံုး ယဥ္ပါးလာသူေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးက႑ကို ျမႇင့္တင္ရေကာင္းမွန္းမသိ ျဖစ္ေနၾက တယ္လို႔ သူက သံုးသပ္ပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔  ကုန္သြယ္ေရးမူ၀ါဒ အားနည္းတာ၊ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာ လိုအပ္တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဖြံ႕ၿဖိဳး ေရးေတြ ဖန္တီးမထားႏိုင္တာနဲ႔ နယ္စပ္ ပို႔ကုန္က႑အလိုက္ ေစ်းကြက္ေဖာ္ ေဆာင္မႈအပိုင္းမွာ အားနည္းတာေတြက ႏိုင္ငံအတြင္းက စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴထုတ္လုပ္ သူေတြအတြက္ ႀကီးမားတဲ့ နစ္နာမႈေတြ ကို ျဖစ္ေစတယ္လို႔ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

အာမခံခ်က္မရွိေသးတဲ့နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ဘုတလင္ ၿမိဳ႕နယ္က ဦးသစၥာဆိုရင္ အႀကီးဆံုးနယ္ စပ္ကုန္သြယ္ဘက္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံကို  ဖရဲသီးစိုက္ၿပီး ကုိယ္တုိင္ တင္ပို႔ ေရာင္းခ်ေနသူတစ္ဦးပါ။ ဒီ လုပ္ငန္းမွာ စိုက္ခင္းကေန နယ္စပ္ေစ်းကြက္ေရာက္ တဲ့အထိ    ကိုယ္တိုင္ တာ၀န္ခံကုန္ကူးေနရ ေပမယ့္ အာမခံခ်က္မရွိတဲ့ နယ္စပ္ကုန္ သြယ္ေရးအေျခအေနကို စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ျဖစ္ရတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ဒီႏွစ္ ဖရဲသီးေတြေပၚခ်ိန္မွာ ဟိုး ေလးတေက်ာ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနယ္ စပ္ဂိတ္ေပါက္ေတြမွာ လူ၀င္မႈစည္းမ်ဥ္း ေတြ အသစ္ေျပာင္းလို႔ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာမႈ ျဖစ္ၾကတာ၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံဘက္ ျခမ္းက လည္း သစ္သီးသမားေတြ ကုန္ကူးေနတဲ့ နယ္စပ္ဂိတ္ေပါက္ကို တရားမ၀င္ဂိတ္ သတ္မွတ္ၿပီး ပိတ္ပစ္တာေတြေၾကာင့္ နယ္စပ္မွာ ကုန္စည္ေတြေသာင္တင္၊ အသီးေတြ ပုပ္သိုးကာ ဆံုး႐ႈံးနစ္နာခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံအႏွံ႔က ဖရဲစိုက္ေတာင္သူေတြထဲ သူ လည္း ပါခဲ့ပါတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနကေတာ့ ဒီႏွစ္ဖရဲသီးသမားေတြ ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ တရုတ္ နယ္စပ္က အေျခအေနဟာ ျမန္မာကုန္ သည္ေတြ ပံုမွန္ႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ ျဖစ္ေနက် ျပႆနာသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေမာ္ကြန္းကို ေျပာပါတယ္။ ဦးသစၥာကေတာ့ နယ္စပ္ မွာ သူတို႔ ကုန္ကူးေနရတာက ကုန္သည္ အခ်င္းခ်င္း တန္းတူရည္တူ ပခံုး ခ်င္းယွဥ္ ကုန္ကူးေနရတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ တစ္ဖက္ တ႐ုတ္ကုန္သည္ေတြရဲ႕ အလိုက် လိုက္ ေလ်ာကုန္ကူးေနရတာမ်ဳိးျဖစ္တယ္ လို႔ ေျပာျပတယ္။

““သူတို႔(တ႐ုတ္ကုန္သည္ေတြ)ႀကိဳက္လို႔၀ယ္ရင္ေတာင္မွ ဒီဘက္မွာ ေငြ မရွင္းဘူး။ ဟိုဘက္ သူတို႔ႏိုင္ငံအထိ သြား ပို႔ေပးရတယ္။ ၿပီးေတာ့သူတို႔ စိတ္ႀကိဳက္၊ ေကာင္းတဲ့သစ္သီးေတြကို ေရြးထုတ္ယူ ၿပီးမွ တန္ဖိုးကို ေငြရွင္းတယ္။ က်န္တာ ကေတာ့ အပယ္ျဖစ္သြားတာေပါ့။ တကယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံဘက္မွာတင္ ဒီဟာေတြက ၿပီးစီးသင့္တာ”” လို႔ သူက ဆိုတယ္။

ကိုယ့္ႏိုင္ငံကကုန္စည္၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ အတြင္းက စီးပြားေရးဇုန္မွာသာ အၿပီး အျပတ္ ကုန္ကူးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး နယ္စပ္မွာ ဖန္တီးေပးထားမယ္ဆိုရင္ ဒီႏွစ္နယ္စပ္မွာ ဂိတ္ပိတ္ခံရတဲ့ ျပႆနာ မ်ဳိးႀကံဳရင္ေတာင္ ႏိုင္ငံအတြင္းက စိုက္ ပ်ဳိးထုတ္လုပ္သူေတြ ဒီေလာက္ ထိခိုက္မႈ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဦးသစၥာက သံုးသပ္တယ္။

၂၀၁၈ ဒီဇင္ဘာေႏွာင္းပိုင္းကေန ၂၀၁၉ ဇန္န၀ါရီ ဒုတိယ အပတ္အထိ ဖရဲ၊ သခြားေမႊးသစ္သီးေတြ ကူးသန္းေရာင္းခ် တဲ့ နယ္စပ္ဂိတ္ အပိတ္ခံရတဲ့ျပႆနာ ေၾကာင့္ အဲဒီသီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ျပည္တြင္းက ဖရဲ၊ သခြားေမႊးစိုက္ ေတာင္ သူေတြရဲ႕ ၀င္ေငြ က်ပ္ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီ ဆံုး႐ႈံး ခဲ့ၾကရတယ္လို႔ ျမန္မာ-တ႐ုတ္နယ္စပ္၊ မူဆယ္ကုန္သြယ္ေရးဇုန္က သစ္သီးကုန္ သည္ေတြက ေျပာပါတယ္။ (ဒီဇင္ဘာ အတြင္း သစ္သီးကြင္း လံုၿခံဳေရး ယူထား တဲ့ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႕ကို အမည္မသိ လက္ နက္ကိုင္ေတြ ၀င္ေရာက္ပစ္ခတ္တာ ေၾကာင့္ နယ္ေျမလံုၿခံဳေရးအရ နယ္စပ္ ဂိတ္ကို ပိတ္လိုက္ရတယ္လို႔ ကုန္သြယ္ ေရး၊ဦးစီးဌာနက ေျဖၾကားပါတယ္။)

ဒီသစ္သီးတင္ပို႔ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းဟာ ျမန္မာ-တ႐ုတ္ နယ္စပ္မွာ ရာသီခ်ိန္ ေရာက္ၿပီဆိုရင္ တစ္ရက္ကို ကုန္ကားစီး ေရ ၄၀၀ ကေန ၈၀၀ ၾကားအထိ ေရာင္းခ် ရတဲ့ ေစ်းကြက္တစ္ခု ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ဖရဲ၊ သခြားေမႊးစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်သူမ်ားအသင္းဥကၠ႒ ျဖစ္သူ ဦးႏိုင္၀င္းက ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔က လြဲရင္ ႏိုင္ငံတြင္းကေဒသတိုင္းလိုလို စိုက္ပ်ဳိး ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်တဲ့ ဒီလုပ္ငန္းက ထုတ္ ကုန္ေတြရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ အားထား ရာက တ႐ုတ္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္း ေၾကာင္းလို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

““ရန္ကုန္မွာ တစ္ရက္ ငါးစီး ေလာက္ပဲ ျဖဳန္းႏိုင္ခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္က တစ္ရက္ အစီး ၈၀၀ ေလာက္ (အ၀ယ္) ရွိ တာေလ။ တြက္ၾကည့္ေပါ့””လို႔ သစ္သီး ကုန္သည္လုပ္သက္ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ လာၿပီျဖစ္တဲ့ ဦးႏိုင္၀င္းက ေျပာျပတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ဘ႑ာႏွစ္မွာဆိုရင္ နယ္ စပ္ကေန တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ဖရဲ၊ သခြား တန္ ခ်ိန္ေပါင္း ကိုးသိန္းေက်ာ္ တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့ တယ္လို႔ ဦးႏိုင္၀င္းက ရွင္းျပၿပီး ေတာင္ သူေတြအတြက္ ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီတဲ့ ၀င္ေငြကို ရွာေဖြေပးတဲ့ က႑တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီႏွစ္ေတာ့ နယ္စပ္မွာ ျပႆနာေတြ ႀကံဳရတဲ့အတြက္ ဒီစံခ်ိန္ကို မီဖို႔ မရွိေတာ့ဘူးလို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

 

တျခားကုန္စည္ေတြလည္း အဖမ္းခံရ

ဒီႏွစ္ တ႐ုတ္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ ေရးမွာ ျပႆနာႀကံဳခဲ့ရတာက ဖရဲသီး ကုန္စည္ေတြတင္မကပါဘူး။ တျခား ဆန္၊ ေျပာင္း၊ သၾကားနဲ႔ ေမြးျမဴေရးကုန္စည္ တင္ ပို႔ေရာင္းခ်သူေတြလည္း ႀကံဳၾကရ တယ္လို႔ ကုန္သည္ေတြက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ က ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ျဖစ္သူ ေဒါက္ တာစိုးထြန္းကေတာ့ ဒီႏွစ္မွာ နယ္စပ္ ကေနတင္ပို႔တဲ့ ဆန္ေတြကို တ႐ုတ္ဘက္ မွာ အဖမ္းအဆီးလုပ္တဲ့အတြက္ နယ္စပ္ မွာ ဆန္ေတြပံုေနၿပီး ေရာင္းအားလည္း က်သြားရတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ မႏွစ္ကျပည္ပတင္ပို႔တဲ့ဆန္တန္ခ်ိန္စုစုေပါင္းရဲ႕ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ျဖစ္တဲ့ တန္ခ်ိန္ ႏွစ္သန္းနီးပါးကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို တင္ပို႔ခဲ့ တာျဖစ္ၿပီး နယ္စပ္ကေနဆန္တင္ပို႔မႈဟာ အဓိကက်ခဲ့တယ္လို႔ သူက ေျပာျပတယ္။

ဒီႏွစ္ တ႐ုတ္နယ္စပ္မွာ ျမန္မာ ဆန္တင္ပို႔မႈကို တားဆီးခံရတာရဲ႕ ေနာက္ ဆက္တြဲအက်ဳိးဆက္က ကုန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္က ျပည္ပ တင္ပို႔ခဲ့တဲ့ ဆန္တန္ခ်ိန္သံုးသန္းခြဲ ေက်ာ္စံခ်ိန္ကို မမီႏိုင္ေတာ့ဘဲ ျပည္တြင္း မွာ ဆန္တန္ခ်ိန္ တစ္သန္းေက်ာ္ေလာက္ ပိုေနမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆန္ကုန္သည္ေတြ က ဆိုပါတယ္။

ဒီျပသနာေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ ဒီ ႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီေႏွာင္းပိုင္းမွာေတာ့  ျမန္မာအစိုးရဘက္က တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ဆန္ ကုန္သည္ေတြဟာ ဆန္တင္ပို႔ ခြင့္ရဖို႔ ျမန္မာနဲ႔နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈ လုပ္ ေနတဲ့  တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ ယူနန္ျပည္နယ္က အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးတာ ေတြ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ျမန္မာပို႔ ကုန္ေတြကို အဓိက ဖမ္းဆီးအေရးယူေန တာက ယူနန္ျပည္နယ္က အာဏာပိုင္ ေတြပါလို႔ နယ္စပ္ကုန္သည္ေတြက ေျပာ ပါတယ္။

““ျပႆနာအားလံုးဟာ မူဆယ္မွာ ပံုေနပါတယ္။ ဆန္လည္းပံုတယ္။ သၾကား လည္းပံုတယ္။ ႏြားေတြေတာင္ အစာ ေကၽြးထားရၿပီး အေကာင္သံုးေလးေထာင္ ေလာက္ ငုတ္တုတ္ထိုင္ေနၾကရတယ္။ ျပႆနာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ””လို႔ ေဒါက္တာစိုးထြန္းက ဆိုပါတယ္။

ျပည္တြင္းက ထြက္တဲ့ ေျပာင္း ထုတ္လုပ္မႈရဲ႕  ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ဟာ လည္း နယ္စပ္ကေနတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ေစ်း ကြက္ကို ပို႔ေနတာျဖစ္ၿပီး သၾကားတင္ပို႔မႈ ေတြ၊ ႏြားတင္ပို႔မႈေတြဟာလည္း ဒီ နယ္ စပ္ကေနသာ လုပ္ကိုင္ေနၾကတာလို႔ သူ က ရွင္းျပတယ္။

ဒီနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းေတြ ကေန လယ္ယာထြက္ကုန္၊ ေမြးျမဴေရး ထြက္ကုန္၊ ေရထြက္ပစၥည္း၊ သတၱဳတြင္း ထြက္၊ သစ္ေတာထြက္ပစၥည္းနဲ႔ စက္မႈကုန္ ေခ်ာပစၥည္းေတြကို အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြ ကို တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနတယ္လုိ႔ ကုန္သြယ္ ေရးဦးစီးဌာနရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္မွာ နယ္စပ္ကေနတင္ပို႔တဲ့ ဒီ ကုန္စည္ေတြရဲ႕ စုစုေပါင္း၀င္ေငြဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၅,၅၀၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ နယ္စပ္၀င္ ေငြစုစုေပါင္းရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ဟာ တ႐ုတ္ကို ကုန္စည္တင္ပို႔ေရာင္းခ်တာ ကေနရရွိခဲ့တာလို႔ ကုန္သြယ္ေရး ဦးစီး ဌာနရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြမွာ ေဖာ္ျပ      ပါတယ္။

ယခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာကေန ဇန္န ၀ါရီလကုန္အထိ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး ဂိတ္ေတြကေန အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္း ၂,၂၀၀ ေက်ာ္ဖိုးေလာက္ ကုန္စည္တင္ပို႔ ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ တင္ပို႔ၿပီးသမွ် ပမာဏရဲ႕ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က တ႐ုတ္ကိုပဲ တင္ပို႔ ထားတာပါ။

Photo-Khwar Nyo Trd: Co.,Ltd. နယ္စပ္ဂိတ္ အပိတ္ခံရမႈေၾကာင့္ပုပ္သုိးပ်က္စီးသြားေသာ သစ္သီးကုန္စည္အခ်ိဳ႕
Photo-Khwar Nyo Trd: Co.,Ltd. နယ္စပ္ဂိတ္ အပိတ္ခံရမႈေၾကာင့္ပုပ္သုိးပ်က္စီးသြားေသာ သစ္သီးကုန္စည္အခ်ိဳ႕

တ႐ုတ္ဘက္က အသိအမွတ္မျပဳ

ဒီလို ပမာဏမ်ားတဲ့ ကုန္သြယ္မႈနဲ႔ နယ္စပ္ကေန တင္ပို႔ေနေပမယ့္ ျမန္မာရဲ႕ လယ္ယာထြက္ကုန္၊ ေရထြက္ကုန္၊ ေမြး ျမဴေရး ထြက္ကုန္ေတြကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ဘက္ျခမ္းမွာ တရားမ၀င္ကုန္စည္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရတာက ကုန္စည္တင္ ပို႔သူေတြႀကံဳရတဲ့ စိန္ေခၚမႈလို႔ နယ္စပ္ကုန္ သြယ္ေရးေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက သတ္မွတ္ထားတဲ့ ႐ႈပ္ေထြးမ်ားျပားလွတဲ့ အရည္အေသြးနဲ႔ ေဘးအႏၱရာယ္ကင္းရွင္းေရးဆိုင္ရာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ တရား၀င္ ကုန္စည္အျဖစ္ တင္ပို႔ႏိုင္ဖို႔ ျမန္မာဘက္ မွာ အခက္အခဲျဖစ္ရသလို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ မူ၀ါဒအရ သူ႔ႏိုင္ငံထဲက လယ္သမားေတြ ကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ျပင္ပက တင္ သြင္းလာတဲ့ လယ္ယာထြက္ကုန္ေတြ အေပၚ အလြန္ျမင့္တဲ့ အခြန္ႏႈန္းသတ္မွတ္ ခ်က္ေတြေၾကာင့္လည္း နယ္စပ္ကုန္စည္ တင္ပို႔မႈေတြမွာ တရား၀င္တင္သြင္းဖို႔ ခက္ေနရတာျဖစ္တယ္လို႔ ကုန္သည္ေတြ က ေျပာျပပါတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနက ေမာ္ကြန္းကို စာနဲ႔ေရးသားရွင္း ျပရာမွာေတာ့  ႏိုင္ငံတြင္းက လယ္ယာထြက္ကုန္ေတြကို တရား၀င္ တင္ပို႔ေနေပမယ့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ဘက္က ကုန္သည္ေတြဟာ သူတို႔အစိုးရရဲ႕ အခြန္အကန္႔အသတ္ေတြရွိတာေၾကာင့္ တရား၀င္ တင္သြင္းႏိုင္တာမ်ဳိးမရွိဘဲ တရားမ၀င္လမ္းေၾကာင္းေတြကေန တင္သြင္းေနတာမ်ဳိးျဖစ္တယ္လို႔ တ႐ုတ္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး အေျခအေနကို ေျပာပါတယ္။

နယ္စပ္မွာ တရား၀င္တင္ပို႔ႏိုင္ဖို႔ တ႐ုုတ္ဘက္က သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခြန္ ႏႈန္းထားေတြ ေလွ်ာ့ခ်ေပးတာ၊ ကင္း လြတ္ခြင့္ေပးတာမ်ဳိးေတြ ေဆာင္ရြက္ေပး မွ ျမန္မာဘက္က တရား၀င္တင္ပို႔ႏိုင္မယ့္ အေျခအေနျဖစ္တယ္လို႔ ကုန္သြယ္ေရး ဦးစီးဌာနက ေျပာပါတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္နယ္စပ္မွာ လက္ရွိကုန္သြယ္ေနတဲ့ ပံုစံဟာ ကုန္သည္ အခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈနဲ႔ ကုန္ကူးေနရ တာျဖစ္တယ္လို႔ နယ္စပ္ကေန ကုန္စည္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနသူေတြက ေျပာပါ တယ္။  ဒီေတာ့ အခြန္လည္း မေဆာင္ သလို သတ္မွတ္စံခ်ိန္ စံဩန္းေတြကိုလည္း စစ္ေဆးခံျခင္းမရွိတဲ့ ျမန္မာပို႔ကုန္ေတြကို တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက ဖမ္းဆီးအေရး ယူေတာ့တာပဲလို႔ သူတို႔ က ရွင္းျပပါတယ္။

Photo-Tin Min Aung တ႐ုတ္ျပည္သုိ႔ တင္ပို႔မည့္သစ္သီးမ်ားကုိ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းတြင္ ေတြ႔ရစဥ္
Photo-Tin Min Aung
တ႐ုတ္ျပည္သုိ႔ တင္ပို႔မည့္သစ္သီးမ်ားကုိ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းတြင္ ေတြ႔ရစဥ္

ေဒါက္တာစိုးထြန္းကေတာ့ ““ကၽြန္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္က တင္ပို႔တဲ့ လယ္ယာ ထြက္ကုန္ အကုန္လံုးဟာ ျမန္မာျပည္ ဘက္ကေတာ့ တရား၀င္ Export ေပါ့။ အခြန္ေဆာင္တယ္၊ လိုင္စင္ေလွ်ာက္ တယ္။ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ေက်ာ္ရင္ ဒီပစၥည္းေတြက Export ျဖစ္သြားၿပီေပါ့။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကေတာ့ အားလံုးဟာ တရားမ၀င္ေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ထား တယ္””လို႔ နယ္စပ္က အေျခအေနကို ရွင္းျပတယ္။

Photo-Tin Min Aung မူဆယ္ ၁၀၅ မုိင္ကုန္သြယ္ေရးဇုန္တြင္ေတြ႕ရေသာ တရုတ္ကုန္သည္မ်ား
Photo-Tin Min Aung
မူဆယ္ ၁၀၅ မုိင္ကုန္သြယ္ေရးဇုန္တြင္ေတြ႕ရေသာ တရုတ္ကုန္သည္မ်ား

ေနာက္တစ္ခါ ဒီလိုကုန္ကူးေနရတဲ့ အတြက္ ၀င္ေငြရလမ္းေၾကာင္း မေဖာ္ျပ ႏိုင္တဲ့ ေငြမည္းအျဖစ္ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ ေတြက သတ္မွတ္ၿပီး ““(ဘဏ္)အေကာင့္ ေတြ အပိတ္ခံရတဲ့ ျပႆနာေၾကာင့္ ႏွစ္ စဥ္ ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီၿပီး ျပႆနာရွိေနတယ္။ ဒီလို(ဘဏ္)အေကာင့္ပိတ္ခံရတဲ့အခါ ဘာမွလည္း လုပ္လို႔မရဘူး။ ဘာေၾကာင့္ လည္းဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေရာင္းခ်ေန တာက တရားမ၀င္ျဖစ္ေနတာကိုး”” လို႔  ျမန္မာႏိုင္ငံဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ရဲ႕ ဗဟုိ အလုပ္မႈေဆာင္လည္းျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ စိုးထြန္းက ရွင္းျပတယ္။

Photo-kyaw zayya ျမန္မာ-တရုတ္နယ္စပ္ ကန္ပိုက္တီ ကုန္သြယ္ေရးစခန္း
Photo-kyaw zayya
ျမန္မာ-တရုတ္နယ္စပ္ ကန္ပိုက္တီ ကုန္သြယ္ေရးစခန္း

အေထာက္အထားေတြေတာင္းတဲ့ အခါ ျမန္မာကုန္သည္ေတြမွာ ဘာမွျပ စရာ မရွိေတာ့ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက ““ဒီေငြေတြအားလံုးကို ေလာင္းကစားက ရတဲ့ေငြလို႔ယူဆၿပီး တ႐ုတ္က သိမ္းပစ္ တယ္။ ဒါပဲ””လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

““အၿမဲတမ္းဖမ္းတယ္၊ ဆီးတယ္။ စီမံခ်က္ေတြရွိတဲ့ကာလမွာဆို ပိုလုပ္ခံရ တယ္””လို႔ ေဒါက္တာစိုးထြန္းက ေျပာတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနကေတာ့ ဒီလိုျပႆနာေတြ ေျပလည္ဖို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံေငြ ေပးေခ်မႈဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ ႏိုင္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဗဟိုဘဏ္က ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ လက္ ရွိမွာေတာ့ တ႐ုတ္နယ္စပ္မွာ လက္ငင္း ေငြေခ်စနစ္နဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ ေရႊလီၿမိဳ႕ ရွိဘဏ္ေတြမွာ ဘဏ္ေငြစာရင္း ဖြင့္လွစ္ ကာ ေငြေပးေခ်တဲ့စနစ္ေတြနဲ႔ ကုန္စည္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေနၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တ႐ုတ္နယ္စပ္မွာ ပို႔ကုန္ေတြကို တရားမ၀င္သတ္မွတ္ခံရတဲ့အတြက္ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ ကုန္သြယ္မႈ အာမခံခ်က္မရရွိတဲ့ ေစ်းကြက္နဲ႔ ႀကံဳရ တာျဖစ္ၿပီး  အားသာခ်က္ကေတာ့ အခြန္ မေဆာင္ရတဲ့အတြက္ ကုန္စည္ေတြကို ေစ်းႏႈန္းခ်ေရာင္းေပးႏိုင္တာျဖစ္တယ္ လို႔ နယ္စပ္ကေန ကုန္စည္တင္ပို႔ေရာင္းခ် ေနသူေတြက ရွင္းျပပါတယ္။

ျပႆနာေတြ ေျပလည္ဖို႔ဆိုရင္ ႏွစ္ ႏိုင္ငံအစိုးရထိပ္ပိုင္း တာ၀န္ရွိသူေတြ အခ်င္းခ်င္း ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြခ်ဳပ္ဆို ေျဖရွင္းႏိုင္ မွသာရမယ္လို႔ နယ္စပ္ကေန ကုန္စည္ တင္ပို႔ ေနသူေတြက ဆိုပါတယ္။

 

အေျခခံအေဆာက္အအုံမစုံ

ဦးသစၥာကေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ကုန္စည္ကူးသန္းရာမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံဘက္ ျခမ္းမွာ အေျခခံအေဆာက္အအံုမရွိတာ က  ပုပ္သိုးလြယ္တဲ့ ကုန္စည္ျဖစ္တဲ့ သစ္ သီးတင္ပို႔ကုန္ကူးၾကတဲ့ သူတို႔လို ေတာင္ သူကုန္သည္ေတြအတြက္ ခက္ခဲတဲ့ စိန္ ေခၚမႈျဖစ္ေပၚေစတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

““ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္(နယ္စပ္)မွာ ဘာမွမရွိဘူး။ ေနပူက်ဲက်ဲ ကိုယ့္ကားေပၚ ကိုယ္တင္ထားၿပီး ေရာင္းဖို႔ေစာင့္ရေတာ့ အပ်က္အစီးမ်ားၿပီး ေလလြင့္ဆံုးကုန္ၾက တာေပါ့””လို႔ သူက ေျပာျပတယ္။ အသီး တစ္လံုး လႊင့္ပစ္ရတယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ က သူတို႔ ၀င္ေငြ ပဲ့ထြက္သြားတယ္ဆိုတာ ကို တာ၀န္ရွိတဲ့ အစိုးရအရာရွိေတြ သိေစ ခ်င္တယ္လို႔ သူက ေျပာတယ္။

တ႐ုတ္ကုန္သည္ေတြဆိုရင္ သစ္ သီးေတြကို သိုေလွာင္ထားႏိုင္တဲ့ ႀကီးမား တဲ့ အေအးခန္းသိုေလွာင္႐ုံေတြကို ျမန္မာ ႏိုင္ငံနဲ႔ကပ္လ်က္ နယ္စပ္မွာ သူတို႔အစိုးရ က ဖန္တီးေပးထားတာေၾကာင့္ အသီး ေတြ ပုပ္သိုးပ်က္စီးမယ့္အေရးကို အပူ အပင္မရွိ ကုန္ကူးႏိုင္ၾကတယ္လို႔ ဦးသစၥာ က ရွင္းျပပါတယ္။

““တ႐ုတ္က ကုိယ့္ဆီက ၀ယ္သြား ၿပီးတာနဲ႔ နယ္စပ္မွာရွိတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ သို ေလွာင္ဂိုေဒါင္ေတြထဲ ကားအစီးလိုက္ ေမာင္းသြင္းတာ။ သိုေလွာင္ထားၿပီး ေစ်း ကြက္ေကာင္းမွ သူတို႔ကထုတ္ေရာင္း တာ။ ဒီလိုမ်ဳိးေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔၊ အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္မေပးႏိုင္ဘူးလား”” လို႔ သူက ေမးခြန္းထုတ္တယ္။

ဒီလို အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ ကို သူတို႔ထံက ေကာက္ယူတဲ့ အခြန္ေငြ ေတြနဲ႔တင္ တည္ေဆာက္ေပးလို႔ရတယ္လို႔ ဦးသစၥာက ဆိုပါတယ္။ သူတို႔ကုန္စည္တင္ ပို႔ေရာင္းခ်တဲ့အခါ ကုန္စည္ခြန္ ႏွစ္ရာခိုင္ ႏႈန္းကို ကုန္ပမာဏအလိုက္ ႀကိဳတင္ ေပး ေဆာင္ရပါတယ္။

ကိုယ့္ႏိုင္ငံနယ္စပ္မွာ အေအးခန္း ေတြ၊ ဂိုေဒါင္ေတြဖန္တီး ေပးထားႏိုင္ခဲ့ရင္ နယ္စပ္မွာ ျပႆနာတစ္ခုခု တက္ခဲ့ရင္ ေတာင္ ကုန္စည္ေတြကို ဂိုေဒါင္ထဲမွာ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္တဲ့အတြက္ ဆံုး႐ႈံးမႈ ႀကံဳရမယ့္အေရးေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္ လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ဒီရာသီမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ နယ္စပ္ဂိတ္ ေပါက္ အပိတ္ခံရတဲ့ ျပႆနာေၾကာင့္ သူ႔ ဖရဲသီးကားေတြဟာ ေနပူက်ဲက်ဲမွာပဲ ဂိတ္ ျပန္အဖြင့္ကို ေစာင့္ဆိုင္းၾကရတဲ့အခါ အသီးေတြ ပုပ္ကုန္တဲ့ အတြက္ နယ္စပ္မွာ တင္လႊင့္ပစ္ခဲ့ရၿပီး က်ပ္သိန္းရာနဲ႔ခ်ီ ဆံုး ႐ႈံးခဲ့ရတယ္လို႔ ဦးသစၥာက ေျပာျပတယ္။

စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးေစာျမင့္ ေမာင္ကေတာ့ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံဘက္က အဓိကတင္ပို႔ကုန္ကူး ေနတာဟာ လယ္ယာထြက္ကုန္ပစၥည္း ေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ အရည္အေသြးထိန္းသိမ္းေရးကိစ္ၥေတြကိုလည္း မူ၀ါဒခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

““နယ္စပ္မွာ မပ်က္စီးေအာင္၊ မပုပ္သိုးေအာင္ စနစ္တက်နဲ႔ ဘယ္လို ထားသိုမလဲ။ စီစဥ္မလဲဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ လိုကိုလိုတယ္။ သဘာ၀အရကိုလိုတာ။ ဒီလိုဟာမ်ဳိး စဥ္းစားလုပ္ေဆာင္တာေတြ တို႔နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာ ဘာမွရွိတယ္ လို႔ မၾကားဘူး”” လို႔ သူက ေျပာတယ္။

လက္ရွိနယ္စပ္ေဒသမွာ ကုန္သြယ္ ေနတဲ့ပံုစံဟာ ႏိုင္ငံတစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ကုန္ ကူးေနတာမ်ဳိးနဲ႔မတူဘဲ ေတာရြာေတြ၊ နယ္ၿမိဳ႕ေတြမွာ ေစ်းေရာင္းေနသလိုပံုစံနဲ႔ အလုပ္လုပ္ေနတာမ်ဳိးျဖစ္တာကို ေတြ႕ရ တယ္လို႔ ဦးေစာျမင့္ေမာင္က ေျပာပါတယ္။

Photo-kyaw zayya ကခ်င္ျပည္နယ္ ကန္ပုိက္တီ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္ ေတြ႔ရသည့္ တ႐ုတ္ကုန္တင္ကားမ်ား
Photo-kyaw zayya
ကခ်င္ျပည္နယ္ ကန္ပုိက္တီ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္ ေတြ႔ရသည့္ တ႐ုတ္ကုန္တင္ကားမ်ား

““ေစ်းေန႔ေဟ့လို႔ ေအာ္တာနဲ႔ ကိုယ့္ အထမ္းနဲ႔ ကိုယ္ေရာက္လာၾက၊ ေရာင္း ၾက၊ ေနျမင့္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ေစ်းက လည္းကြဲေတာ့မွာ၊ ကုန္ပစၥည္းကလည္း အရည္အေသြးက်လာေတာ့ ရွိသမွ် အကုန္ထုတ္ေရာင္း။ ရသမွ်ေစ်းနဲ႔ ေရာင္း။ ေရာင္းမရ ျပန္ယူသြား။ ပုပ္သြားရင္ လႊင့္ပစ္။ ဒီလိုလုပ္ေနၾကတာမ်ဳိး အဓိပၸာယ္ပဲ”” လို႔ သူက ေ၀ဖန္တယ္။

ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနကေတာ့   ပုဂၢလိကကုန္သည္လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ပူး ေပါင္းၿပီး နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ ၿပီးျပည့္စံု တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံု၊ သိုေလွာင္႐ုံ ေတြ တည္ေဆာက္သြားဖို႔ ေဆြးေႏြးေန တယ္လို႔ ေမာ္ကြန္းကို ေျပာပါတယ္။ ဒါေပ မဲ့ ဒီလို အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ နယ္ေျမေဒသ ေအးခ်မ္း ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရွိမွသာ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒီဌာနက ရွင္းျပပါတယ္။ လက္ရွိ မူဆယ္ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္သြယ္ေရး ဇုန္အနီးမွာ သစ္သီးတင္ပို႔ေရာင္းခ်သူ ေတြအတြက္ ပြဲ႐ုံေတြ၊ သစ္သီးအေရာင္း ကြင္းေတြကို တည္ေထာင္ေပးထားတယ္ လို႔ ဒီဌာနက စာနဲ႔ ေရးသားေျဖပါတယ္။

 

ကုန္သြယ္ေရးမွာ ပါးနပ္ဖို႔ လို

 

ေဒါက္တာစိုးထြန္းကေတာ့ အႀကီး မားဆံုးကုန္သြယ္ဘက္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ နဲ႔နယ္စပ္မွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အခက္အခဲ ေတြကို ေျပလည္ဖို႔ဆိုရင္ မူ၀ါဒခ်မွတ္တဲ့ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြအေနနဲ႔ ပါး ရည္နပ္ရည္ရွိရွိ လုပ္ကိုင္တတ္ဖို႔ လိုတယ္ လို႔ ဆိုပါ တယ္။

ဒါ့အျပင္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး အပါအ၀င္ ကုန္သြယ္ေရး တစ္ခုလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ အစိုးရအခ်င္းခ်င္းကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ေရးထိုးတာမ်ဳိး မျဖစ္မေန လုပ္ထားရ မယ္လို႔ သူကဆိုပါတယ္။ လက္ရွိအစိုးရ လက္ထက္မွာ မက္ေလာက္စရာ ကုန္ သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္မ်ဳိး ဘယ္ႏိုင္ ငံနဲ႔မွ လက္မွတ္မေရးထိုးႏိုင္ေသးတာကို သူအေနနဲ႔အားမရဘူးလို႔ ေဒါက္တာ စိုးထြန္းက မွတ္ခ်က္ျပဳတယ္။

““လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ နယ္စပ္မွာေရာ၊ ပံုမွန္ကုန္သြယ္မႈမွာေရာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ အစိုးရအခ်င္းခ်င္း လက္ မွတ္ေရးထိုးႏိုင္တာ မရွိေသးပါဘူး။ က်န္ တဲ့တိုင္းျပည္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔လည္း မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ ခရီးစဥ္ေတြ မွာဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အစိုးရဟာ ကိုယ္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ထြက္ကုန္ေတြကို စီးပြားျဖစ္ သေဘာတူညီမႈ လက္မွတ္ထိုးတာမ်ဳိး အားနည္းေနပါတယ္”” လို႔ သူက ေျပာတယ္။

တျခားတိုင္းျပည္ေတြက အႀကီး အကဲေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ခရီးစဥ္ေတြမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေတြကိုေရာင္းခ် ႏိုင္ဖို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္ေတြအခိုင္အမာရရွိေအာင္ ႀကိဳးစားတာမ်ဳိးရွိ ေပမယ့္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ခရီး စဥ္ေတြမွာေတာ့ ဒီလိုစြမ္းေဆာင္မႈေတြ ေပ်ာက္ဆံုးေနတယ္လို႔ သူက ေထာက္     ျပတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနကေတာ့ အထက္အရာရွိေတြရဲ႕ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံခရီး စဥ္ေတြအတြင္း တရား၀င္ကုန္သြယ္မႈ ျဖစ္ေပၚဖို႔ ေဆြးေႏြးတာေတြရွိသလို ျမန္မာ-တ႐ုတ္ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမႈ ပူးေပါင္းညႇိႏႈိင္းေရးေကာ္ မတီကိုဖြဲ႕စည္းကာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး မွာ ႀကံဳေနရတဲ့ အဟန္႔အတားေတြကို ေျဖ ရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဒါက္တာစိုးထြန္းကေတာ့ လက္ရွိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္က သူ႔ႏိုင္ငံဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈစီမံကိန္းေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာအေျမာက္အျမား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေနတဲ့အတြက္ မူ၀ါဒခ်မွတ္တဲ့ အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက တာ၀န္ရွိသူေတြ ဒီအေျခအေနကို ပါးနပ္စြာအသံုးခ်ကာ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အာမခံ ခ်က္ေတြရရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တယ္ လို႔ ေျပာတယ္။

Photo-thet oo mon တရုတ္ႏုိင္ငံဘက္ျခမ္းမွ ျမင္ရေသာ ျမန္မာ-တရုတ္ နယ္စပ္ဂိတ္အေဆာက္အအုံ
Photo-thet oo mon
တရုတ္ႏုိင္ငံဘက္ျခမ္းမွ ျမင္ရေသာ ျမန္မာ-တရုတ္ နယ္စပ္ဂိတ္အေဆာက္အအုံ

တ႐ုတ္ဘက္က ေရနက္ဆိပ္ကမ္း ေတြ၊ ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းေတြ၊ မီးရထား လမ္းစီမံကိန္းေတြ လာလုပ္ေနတာရွိတဲ့ အတြက္ ဒီစီမံကိန္းဆိုင္ရာ သေဘာတူ ညီခ်က္ေတြကို လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့အခါ ကုိယ္ႏိုင္ငံက ကုန္စည္တစ္ခုခုကို ေရာင္း ခ်ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားသင့္တယ္လို႔ သူက ေျပာတယ္။

““မင္းတို႔ဆီက ဒါ၀ယ္မွဒါေပးမယ္။ မ၀ယ္ရင္ မေပးဘူးဆိုတာမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ။ တို႔ဆီက ဒါသာမ၀ယ္ရင္ မင္းဓာတ္ေငြ႕ ပိုက္လိုင္း ငါတို႔ ပိတ္မယ္ေပါ့။ သတၱိရွိတဲ့ အစိုးရဆိုရင္ေပါ့ဗ်ာ””လို႔ ေဒါက္တာစိုး ထြန္းက ေျပာတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးက႑မွာ ႀကံဳေနရတဲ့ ျပႆနာေတြကို မေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့အခါ       ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္မႈေစ်းကြက္ေတြကို ထိခိုက္လာၿပီး စီးပြားေရး က်ဆင္းလာခဲ့ ရင္ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြပါ ျဖစ္ေစတတ္ တာေၾကာင့္ ဒါကို တာ၀န္ရွိသူေတြက အေလးအနက္စဥ္းစား၊ မူ၀ါဒ ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ သူ က သံုးသပ္ၿပီး ဥပမာတစ္ခုလည္း ေပး ပါတယ္။

““အေရးအခင္းျဖစ္တယ္ဆိုတာ လူ ေတြဟာငတ္လို႔။ ငတ္ရင္ေတာ့ ျပႆနာ တက္မွာပဲ။ ၈၈ အေရးအခင္းဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးက စတာမွ မဟုတ္တာ။ စီးပြား ေရးကေန စခဲ့တဲ့ ျပႆနာပဲ”

ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနကေတာ့ တ႐ုတ္ေစ်းကြက္တစ္ခုတည္းကို အား ကိုးေနရတာကေန အျခားကုန္စည္တင္   ပို႔ႏိုင္မယ့္ေစ်းကြက္အသစ္ေတြကိုလည္း ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးေစာျမင့္   ေမာင္က ကုန္သည္အခ်င္းခ်င္း ၿပိဳင္ရတဲ့ စီးပြားေရးမွာ ကိုယ့္ဘက္က အားသာခ်င္ ရင္ေတာ့ ျမန္မာကုန္သည္ေတြကို အကူ အညီအေထာက္အပံ့ေတြ ဒီထက္ပိုၿပီး အစိုးရပိုင္းက ပံ့ပိုးေပးမွရမယ္လို႔ ေျပာ ပါတယ္။

Photo-Tin Min Aung မူဆယ္ ၁၀၅ မုိင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ရွိ သစ္သီးေရာင္းကြင္းတြင္ ေတြ႔ရေသာ ကုန္သည္မ်ား
Photo-Tin Min Aung
မူဆယ္ ၁၀၅ မုိင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ရွိ သစ္သီးေရာင္းကြင္းတြင္ ေတြ႔ရေသာ ကုန္သည္မ်ား

အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ ဖန္ တီးေပးတာ၊ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေရး လြယ္ ကူေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးတာ၊ အခြန္ ဆိုင္ရာေျဖေလ်ာ့မႈေတြ ေဆာင္ရြက္ေပး တာ၊ အမယ္စံုေစ်းကြက္ေတြေပၚလာ ေအာင္ လုပ္ေဆာင္တာနဲ႔ ေစ်းကြက္ အသစ္ေတြ ေဖာ္ေဆာင္ တာမ်ဳိးေတြ လုပ္ ေပးမွသာ ကုန္သြယ္ေရးမွာ အားေကာင္း ေမာင္းသန္ ျဖစ္လာမယ္လို႔  သူက ေျပာ ပါတယ္။

““ဒါေတြကို ေျပလည္ခ်င္ရင္ အစိုးရ မွာ အားလံုးကိုၿခံဳငုံမိတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒတစ္ခု ေဖာ္ေဆာင္ထားရမယ္”” လို႔ သူက ဆိုတယ္။

ဒါ့အျပင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတစ္ခုတည္း ကို အားကိုးရတဲ့ နယ္စပ္ပို႔ကုန္ေစ်းကြက္ မဟုတ္ဘဲ တျခားလူဦးေရမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံ ေတြျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔လို ႏိုင္ငံေတြကိုလည္း နယ္စပ္ပို႔ကုန္ေစ်း ကြက္အျဖစ္ အသံုးခ်ႏိုင္ဖို႔ မူ၀ါဒခ်မွတ္ သူေတြက စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လို တယ္လို႔ ဦးေစာျမင့္ေမာင္က  ေထာက္ျပ ပါတယ္။

ဒီႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ထိစပ္ ေနတဲ့ နယ္စပ္နယ္ေျမေတြမွာ ေစ်းကြက္ အခြင့္အလမ္းမ်ားစြာရွိေနၿပီး ဒီေစ်းကြက္ ေတြအတြက္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေတြကို တင္ပို႔ႏိုင္သလို တျခားႏိုင္ငံေတြက ထုတ္ကုန္ေတြကိုယူၿပီး တစ္ဆင့္တင္ပို႔တဲ့ ေစ်းကြက္ေတြလည္း ဖန္တီးႏိုင္တယ္လို႔ သူက အႀကံျပဳတယ္။

ဖရဲသီးစိုက္ပ်ဳိးကုန္ကူးေနသူ ဦး သစၥာကေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ကုန္သည္ ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ သူတုိ႔ႀကံဳေနရတဲ့ ျပႆနာက အစိုးရရဲ႕ အေထာက္အပံ့နဲ႔ အကာအကြယ္ အကူအညီမဲ့ၿပီး တစ္ဖက္ ကုန္သည္ကို ေစ်းကြက္အရ မယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ တာမ်ဳိး ျဖစ္ေနတာလို႔ ေျပာပါတယ္။

Photo-supply တရုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပုိ႔မည့္ ဖရဲသီးမ်ား
Photo-supply
တရုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပုိ႔မည့္ ဖရဲသီးမ်ား

““တ႐ုုတ္ကုန္သည္ေတြက ဗမာ အထာကို ေကာင္းေကာင္းသိၿပီး ေစ်း ကြက္ကို လိုသလို ကစားတာ ခံေနရတာ ပါ””လို႔ တ႐ုတ္နယ္စပ္၊ မူဆယ္ေစ်းကြက္ မွာ ႀကံဳေနရတဲ့ အေျခအေနအေပၚ သူက သံုးသပ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္က နယ္စပ္ဂိတ္ ေပါက္ေတြကို အပိတ္အဖြင့္လုပ္မယ္လို႔ သတင္းသဲ့သဲ့လႊင့္႐ံုနဲ႔တင္ ““ငါ့ပစၥည္း ေလးေတြေတာ့ ေရာင္းလို႔ရပါ့ေတာ့မလား ဆိုၿပီး (ျမန္မာဘက္ျခမ္းမွာ) မ်က္ကလူး ဆန္ျပာျဖစ္၊ ၀႐ုန္းသုန္းကားျဖစ္ကုန္ ေတာ့တာပဲ””လို႔  နယ္စပ္က အေျခအေန ကို ေျပာၿပီး တ႐ုတ္နယ္စပ္မွာ ကုန္သြယ္ ေနရတဲ့ သူတို႔အေျခအေနကို ဦးသစၥာက အခုလို ေျပာျပတယ္။

““(နယ္စပ္အေပါက္ကို) လံုးလံုး ပိတ္စရာေတာင္မလိုဘူး။ နည္းနည္းစိ တာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္မွာ ပ်ာယာေတြ ခတ္ကုန္တာပဲ””

#mawkun #magazine #chronicle




 

Advertise Here

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here