Home မ်က္ႏွာဖုံးေဆာင္းပါး မူးယစ္ဥပေဒသစ္ အလုပ္မျဖစ္ေသး

မူးယစ္ဥပေဒသစ္ အလုပ္မျဖစ္ေသး

3062
0
Photo-Zayar Hlaing
Photo-Zayar Hlaing
Advertise Here

၂ဝ၁၉၊ ေမလထုတ္ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၆၅)မွ  Cover Story ျဖစ္ပါသည္။

မူးယစ္ဥပေဒသစ္ အလုပ္မျဖစ္ေသး

ေက်ာ္ေဇယ် ေရးသည္။

ရန္ကုန္ (ေမ၊ ၂ဝ၁၉)

အျပာရင့္ေရာင္ အခ်ဳပ္ကားတစ္စီး ဗဟန္း ၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးထဲ ထိုးဆိုက္လာတယ္။ အဲဒီ ကားေပၚကေန အင္းစိန္ေထာင္အခ်ဳပ္က ႐ုံးထုတ္ လာတဲ့ လူတခ်ဳိ႕ လက္ထိပ္တန္းလန္းနဲ႔ အတြဲလိုက္ ဆင္းလာၾကတယ္။

သူတို႔ကိုသံတိုင္ေတြ၊ သစ္သားတိုင္ေတြ၊ သံဆူးႀကိဳးေတြနဲ႔ အထပ္ထပ္ ကာရံထားၿပီး ေလးဖက္ေထာက္ဝင္ရတဲ့ အေပါက္ပု ေလးေတြသာ ရွိတဲ့ အခ်ဳပ္ခန္းေတြထဲ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး သပ္သပ္စီ ခြဲထည့္ကာ ခ်ဳပ္ထားလိုက္ၾကတယ္။

Advertise Here

ဒီျမင္ကြင္းဟာ ဧၿပီ ၁ဝ ရက္က ျမင္ခဲ့ရတာျဖစ္ၿပီး အဲဒီေန႔ အတြက္ ႐ုံးထုတ္လာတာ စုစုေပါင္း ၃၃ ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသား ၂၇ ေယာက္၊ အမ်ဳိးသမီး ေျခာက္ေယာက္လို႔ အခ်ဳပ္ ခန္းနံရံက ဘုတ္ျပားမွာ ေရးထားတယ္။ ဒီလူေတြထဲက ၂၂ ေယာက္ (သံုးပံုႏွစ္ပံု)ဟာ မူးယစ္ေဆးဝါးအနည္းငယ္ လက္ဝယ္ ေတြ႕ရွိလို႔ အဖမ္းခံၾကရတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

Photo-Thet Oo Mon  ဘိန္းျဖဴသံုးစြဲဖုိ႔ျပင္ဆင္
Photo-Thet Oo Mon ဘိန္းျဖဴသံုးစြဲဖုိ႔ျပင္ဆင္

ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီကာ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးသူေတြကို ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးေနရာကေန ေဆးဝါးကုသေပးတာ၊ ျပန္ လည္ ထူေထာင္ေရးလုပ္ေပးတာနဲ႔ လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ေတြသာ အျပစ္ေပးဖို႔ ၂ဝ၁၈ ေဖေဖာ္ဝါရီမွာ ျပင္ဆင္အတည္ျပဳလိုက္တဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးဝါးမ်ားဆိုင္ရာဥပေဒ(မူး/စိတ္ဥပေဒ) မွာ ျပ႒ာန္းခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးအနည္းငယ္ လက္ဝယ္ေတြ႕႐ုံနဲ႔ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ႏိုင္တဲ့ပုဒ္မ ၁၆()ကို မျပင္ဆင္ဘဲ ဆက္လက္ ျပ႒ာန္းခဲ့တာေၾကာင့္ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေရာက္လုဆဲဆဲ မူး ယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရး ႀကိဳးပမ္းခ်က္ဟာ သဲထဲေရသြန္ ျဖစ္ ခဲ့ရတယ္လို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးဆိုင္ရာ ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾက တယ္။ အက်ဳိးဆက္က အရင္ဥပေဒေဟာင္းလိုပဲ သံုးစြဲမိသူေတြ ဟာ ဆက္လက္ ေထာင္ခ်ခံေနရဆဲပဲလို႔ ေလ့လာသူေတြက ဆို ပါတယ္။

““ဘာမွမထူးဘူး။ အရင္အတိုင္းပဲ ျပန္ျဖစ္သြားတယ္””လို႔ အာရွေဒသဆိုင္ရာ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေသာ အႏၱရာယ္္ ေလ်ာ့ပါးေရးအဖြဲ႕ျမန္မာ (Asian Harm Reduction Network-Myanmar – AHRN) ႐ုံးက အစီအစဥ္ ညႇိႏိႈင္း ေရးမွဴး တစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာလင္းေအာင္သူက ေျပာပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂ဝဝ၃ ကတည္းက မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူေတြနဲ႔ သူတို႔မိသားစုဝင္ေတြ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ေတြၾကား အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ အသည္းေရာင္အသားဝါနဲ႔ တီဘီေရာဂါေတြ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ ေလ်ာ့ က်ေရး ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပုဒ္မ ၁၆() နဲ႔ စြဲခ်က္တင္ခံရသူကို ေထာင္ဒဏ္ ငါးႏွစ္ကေန ၁ဝႏွစ္ၾကား ခ်မွတ္ရမယ္လို႔ ၂ဝ၁၈၊ မူး/စိတ္ဥပေဒမွာ လမ္းဩန္ထားတယ္။

လူတစ္ေယာက္ဆီမွာ ေဆး ေျခာက္၊ ေဆးေျခာက္အဆီ၊ ကိုကားရြက္ ဆိုရင္ ၁ဝဝ ဂရမ္ (ေကာ္ဖီမစ္ငါးထုပ္စာ ခန္႔) အထိနဲ႔ အျခား ဘိန္းျဖဴ၊ ေမာ္ဖင္း၊ ဘိန္းစိမ္း၊ ကိုကင္း၊ စိတ္ႂကြ႐ူးသြပ္ေဆး၊ မက္အက္ဖီတမင္း ဟိုက္ဒ႐ုိကလို႐ုိက္ (အိုက္စ္)၊ အက္ဖီဒရင္းနဲ႔ ဆူဒိုအက္ဖီ ဒရင္းဆိုရင္ သံုးဂရမ္အထိ သက္ေသေတြ႕ ခဲ့ရင္ လက္ဝယ္ေတြ႕ရွိမႈပုဒ္မ ၁၆ () နဲ႔ ဖမ္းရမယ္လို႔ မူး/စိတ္ဥပေဒက ဆိုတယ္။

Photo- Kaung Htet San     ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိးေကာင္းၿမိဳ႕အနီး စာသင္ေက်ာင္းတစ္ခုတြင္စုိက္ထူထားသည့္ မူးယစ္ပညာေပးဆုိင္းဘုတ္
Photo- Kaung Htet San ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိးေကာင္းၿမိဳ႕အနီး စာသင္ေက်ာင္းတစ္ခုတြင္စုိက္ထူထားသည့္ မူးယစ္ပညာေပးဆုိင္းဘုတ္

ဒီထက္ပမာဏေက်ာ္သြားရင္ ေတာ့ အဲဒီလူဟာေရာင္းဝယ္၊ ေဖာက္ ကားရန္ လက္ဝယ္ထားတယ္လို႔ သတ္ မွတ္ၿပီး အနည္းဆံုး ေထာင္ဒဏ္ ၁ဝ ႏွစ္ ကေန တစ္သက္တစ္ကၽြန္းအထိ ခ်မွတ္ ႏိုင္တဲ့ အျခားပုဒ္မေတြနဲ႔ စြဲခ်က္တင္ဖို႔ ဥပေဒက လမ္းဩန္ ထားတယ္။

မိမိတစ္ကိုယ္ေရသံုးစြဲဖို႔ မူးယစ္ ေဆးအနည္းငယ္ လက္ဝယ္ေဆာင္ထား ႐ုံနဲ႔ ေထာင္ထဲမွာ အနည္းဆံုး ငါးႏွစ္ေနရ ဖို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ပုဒ္မ ၁၆ () ျပ႒ာန္း ခ်က္ဟာ လြဲေခ်ာ္ေနတဲ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈလို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးဆိုင္ရာ ေလ့ လာသူေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ သံုးစြဲဖို႔ ပမာဏအနည္းငယ္ ေဆာင္ထားမိသူေတြ ကို ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်တာထက္ စီမံခန္႔ခြဲမႈနည္းလမ္းအရသာ အေရးယူ အျပစ္ေပးတာမ်ဳိး ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ ေလ့ လာသူေတြက ေျပာၾကတယ္။

““မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူေတြကို တကယ္ကူညီခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီ ပုဒ္မ ၁၆()ကိုေတာ့ ျပန္လည္ စဥ္းစား သံုးသပ္သင့္တယ္””လို႔ မူးယစ္ေဆးဝါး မူဝါဒျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေထာက္ခံ ေဆြးေႏြးေရးအဖြဲ႕ျမန္မာ (DPAG)က ညႇိ ႏႈိင္းေရးတာဝန္ခံ နန္းပန္းအိခမ္းက ေျပာ ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕က ျမန္မာႏိုင္ငံမူးယစ္ေဆး ဝါးတိုက္ဖ်က္ေရးက႑မွာ အလုပ္မျဖစ္ခဲ့ တဲ့ ၁၉၉၃ မူး/စိတ္ ဥပေဒကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲဖို႔ အစဥ္တစိုက္တိုက္တြန္းေန တဲ့ အဖြဲ႕ျဖစ္ပါတယ္။

““လက္ဝယ္မွာေတြ႕ရွိသူကို (တစ္ ကိုယ္ေရသံုးဖို႔ ေဆာင္ထားမိသူကို) ဖမ္းေနေသးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကုသမႈစခန္း ေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲ ဖြင့္ထား၊ ဖြင့္ထား။ ေထာင္ေတြထဲကိုပဲ ဒီလူေတြ ဟာ ေရာက္ ေနၾကဦးမွာပဲ””လို႔ နန္းပန္းအိခမ္းက ဆိုတယ္။

အက်ဥ္းဦးစီးဌာနေျပာခြင့္ရသူျဖစ္တဲ့ ဦးမင္းထြန္းစိုးကေတာ့ လက္ရွိႏိုင္ငံ အဝန္းက အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာရွိတဲ့ လူဦးေရရဲ႕ ထက္ဝက္ေက်ာ္ေလာက္က မူး ယစ္ေဆးဝါးအမႈနဲ႔ ေရာက္ရွိေနသူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဆးသံုးစြဲသူတစ္ဦးဟာ မိမိတစ္ ကိုယ္ေရသံုးစြဲဖို႔ လက္ဝယ္မွာ ေဆးပမာဏတစ္ခုကို ေဆာင္ထားမိၾကမွာျဖစ္ၿပီး ဒီလူေတြကို လက္ဝယ္ေတြ႕ရွိမႈပုဒ္မနဲ႔ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ် အျပစ္ေပးတာထက္ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၅ မွာ လမ္းဩန္ထားတဲ့ ေဆးသံုးစြဲသူကိုေတြ႕ရင္ စီမံခန္႔ခြဲမႈျပစ္ဒဏ္ေပးဖို႔ သတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္းသာ အေရးယူတာမ်ဳိး ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ နန္းပန္းအိခမ္းက ေျပာပါတယ္။

ျဖဳတ္ခ်ခံရတဲ့ ႁခြင္းခ်က္

၂ဝ၁၈ ေဖေဖာ္ဝါရီမွာ ျပင္ဆင္ အတည္ျပဳလိုက္တဲ့ မူး/ စိတ္ဥပေဒမွာ ေတာ့ ယခင္ ၁၉၉၃ ဥပေဒရဲ႕ ပုဒ္မ ၁၅ မွာ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ တားျမစ္မူးယစ္ေဆးဝါး တစ္ခုခုကို သံုးစြဲထားတယ္လို႔ ေဆးစစ္ ေတြ႕ရွိ႐ုံနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္သံုးႏွစ္ကေန ငါးႏွစ္ ခ်မွတ္ရမယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္ပါတယ္။

ဒီအစား တားျမစ္မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးတယ္လို႔ စစ္ေဆးေတြ႕ ရွိရင္ ဒီလူကို ေဆးဝါးကုသမႈခံယူေစကာ ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရး ဌာနေတြရဲ႕ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ မႈကိုခံယူဖို႔ သတ္မွတ္လိုက္တယ္။ ဒီစည္းကမ္းကို မလိုက္နာသူဆိုရင္ေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈ နည္းလမ္းနဲ႔ အေရးယူမႈအျဖစ္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ ေနရာေတြမွာ လူမႈေရး ျပစ္ဒဏ္အေနနဲ႔ တစ္ရက္ ႏွစ္ နာရီႏႈန္းနဲ႔ နာရီ ၂၄ဝ ကေန ၃၆ဝ အထိ အခမဲ့လုပ္အားေပးဖို႔ တရား႐ုံးက သတ္မွတ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဥပေဒကလမ္းညႊန္ထားတယ္။

ဒီလိုျပင္ဆင္ခ်က္မ်ဳိးဟာ ႏိုင္ငံမွာ ႀကံဳေနရတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးျပႆနာကို အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရးျပႆနာ အျဖစ္ နားလည္သေဘာေပါက္ ျပင္ဆင္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႀကိဳဆိုတယ္လို႔ မူးယစ္ ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ေရးက႑မွာ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ေဆးသံုးတယ္လို႔ စစ္ေဆးေတြ႕ရွိ႐ုံ နဲ႔ ေထာင္ခ်ပစ္တဲ့ ဥပေဒေဟာင္းကို ပိုေကာင္းေအာင္ ျပင္လိုက္ႏိုင္ေပမယ့္ ပုဒ္မ ၁၆ () ျပ႒ာန္းခ်က္ကို ခြဲျခားအဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုျပင္ဆင္တာမ်ဳိး မလုပ္ႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆးဝါးျပႆနာကို ေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ မထိေရာက္သလို ဆက္ျဖစ္ေနရတာလို႔ ေဒါက္တာလင္း ေအာင္သူက ဆိုပါတယ္။

ပုဒ္မ ၁၆ ()ကိုသာ ခြဲျခားျပင္ဆင္ႏိုင္ခဲ့ရင္ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရး ခရီးလမ္းဟာ အေရြ႕တစ္ခုကို ေရာက္သြားႏိုင္တယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကတယ္။

တကယ္ေတာ့ ၁၆ () ရဲ႕ ျပႆနာ ေၾကာင့္ ျဖန္႔ခ်ိသူ၊ ထုတ္လုပ္သူ၊ ေရာင္းခ် သူေတြနဲ႔ေရာၿပီး သံုးစြဲသူေတြပါ အျပစ္ေပးခံေနရတာကို ျမင္မိလာတဲ့အတြက္ ဒီပုဒ္မရဲ႕ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ တစ္ ကိုယ္ေရသံုးစြဲဖို႔ လက္ဝယ္ေဆာင္ထား မိသူေတြကိုေတြ႕ရွိရင္ ရာဇဝတ္ျပစ္ ဒဏ္မေပးဘဲ ပုဒ္မ ၁၅ အရသာအေရး ယူဖို႔ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္တဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးဝါးမ်ား အႏၱရာယ္္ တားဆီးကာကြယ္ေရး ဗဟိုအဖြဲ႕ ( မူး/ စိတ္/တားဗဟိုအဖြဲ႕) က ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသးတယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာပါတယ္။

မူး/စိတ္/တားဗဟိုအဖြဲ႕က ၁၉၉၃ မူး/စိတ္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ လႊတ္ ေတာ္ကို စတင္ေရးဆြဲေပးပို႔လိုက္တဲ့ ျပင္ ဆင္ခ်က္ မူလဥပေဒမူၾကမ္းမွာဆိုရင္ ““မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူက မိမိ ကိုယ္တိုင္ သံုးစြဲရန္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ဝန္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္သည့္ ပမာဏထက္ မပိုေသာ မူးယစ္ေဆးဝါး သို႔မဟုတ္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးဝါးကို လက္ဝယ္ထားရွိျခင္းႏွင့္ သက္ဆိုင္ျခင္း မရွိေစရ””လုိ႔ ႁခြင္းခ်က္ထည့္သြင္းကာ ေဆးသံုးစြဲသူေတြနဲ႔ လက္ဝယ္ေတြ႕ရွိမႈပုဒ္ မ ၁၆ () ျပ႒ာန္းခ်က္မသက္ဆိုင္ေအာင္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ ခြဲျခားျပင္ဆင္ခဲ့ေသးတယ္ လို႔ ေလ့လာသူေတြက ရွင္းျပတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီအခ်က္ကို လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ျဖဳတ္ပစ္လိုက္ၿပီး မူလ ၁၉၉၃ မူး/စိတ္ ဥပေဒ ျပ႒ာန္းခ်က္ အတိုင္း လက္ဝယ္ေတြ႕ရွိတာနဲ႔ ေထာင္ခ် ပစ္မယ့္ ျပ႒ာန္းခ်က္ကို မျပင္မဆင္ ဆက္ လက္ထားရွိခဲ့တာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံမွာ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ဟာ ခရီးမတြင္ ျဖစ္သြားရတယ္လို႔ မူးယစ္ ေဆးဝါးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႀကိဳး ပမ္းေနၾကသူေတြက ဆိုပါတယ္။

““အဓိကက အဲဒီစာေၾကာင္းေလး။ အဲဒီစာေၾကာင္းေလးက ဒီက႑ထိ ေရာက္ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အသက္ ပဲ”လို႔ ေဒါက္တာလင္းေအာင္သူက ဆိုတယ္။

““အဲဒီ စာေၾကာင္းေလးမွာက တစ္ ကိုယ္ေရသံုးစြဲမႈဆိုတာကို သတ္မွတ္ေပးတာ။ အဲဒါကို ျဖဳတ္လိုက္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ျပင္ဆင္လိုက္တဲ့ဥပေဒဟာလည္း အရင္ဥပေဒအတိုင္း ထူးမျခားနားျဖစ္ သြားတယ္””လို႔ ေဒါက္တာလင္းေအာင္သူက ဆိုတယ္။

ဒီပုဒ္မ ၁၆ ()ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ႁခြင္းခ်က္သာ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့ရင္ တစ္ကုိယ္ေရ သံုးစြဲဖို႔ လက္ဝယ္ေဆာင္ ထားမိသူေတြကိုေတြ႕ခဲ့ရင္ အက်ဥ္း ေထာင္ေတြအစား ထိုသူေတြဟာ ေဆးဝါး ကုသေပးတာ၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး လုပ္ေပးတာေတြ ခံယူၾကရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ရွင္းျပပါတယ္။

Photo-Zayar Hlaing      ဖမ္းဆီးရမိထားေသာဘိန္းျဖဴမ်ား ျပသေနစဥ္
Photo-Zayar Hlaing ဖမ္းဆီးရမိထားေသာဘိန္းျဖဴမ်ား ျပသေနစဥ္

နန္းပန္းအိခမ္းကေတာ့ ပုဒ္မ ၁၆ () ေနာက္က ႁခြင္းခ်က္ ျပ႒ာန္းခ်က္ ပယ္ဖ်က္ခံရတာဟာ အမ်ားျပည္သူ အေနနဲ႔ ““မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈကို တရား ဝင္ခြင့္ျပဳလိုက္တယ္လို႔ ထင္မွာစိုးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ဒီအခ်က္ကို ဥပေဒ ျပဳသူေတြဟာ ျဖဳတ္ခ်လိုက္တယ္လို႔ ကၽြန္မတို႔ ျပန္သိရတယ္”လို႔ ေျပာျပတယ္။

ဘဝမပ်က္ေတာင္ စီးပြားပ်က္မယ္

ဧၿပီ ၁ဝ ရက္က ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးကို ႐ုံးထုတ္လာသူ ေတြထဲက ၂၂ ေယာက္ဟာ မူးယစ္ေဆးအနည္းငယ္ လက္ဝယ္မွာေတြ႕ရွိလို႔ ဖမ္းဆီးခံၾကရ သူေတြျဖစ္ၿပီး သူတို႔ကို မူး/စိတ္ဥပေဒ ပုဒ္မ၁၆() နဲ႔ စြဲခ်က္တင္ စစ္ေဆးေန တာပါ။ အားလံုးလိုလိုဟာလည္း ေက်ာင္း သားအရြယ္၊ လုပ္ငန္းခြင္ဝင္ခါစအရြယ္ လူငယ္ေတြပါ။

အဲဒီအထဲမွာ အသက္ ၂၁ ႏွစ္ အရြယ္တကၠသိုလ္မွာ စိတ္ပညာေလ့လာ ေနတဲ့ ေက်ာင္းသူ မေဝ(အမည္လႊဲ) လည္း ပါပါ တယ္။ ကုန္ခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္ဝါရီလ အစပိုင္းေလာက္တုန္းက သူငယ္ခ်င္းတစ္ ဦးရဲ႕ ေမြးေန႔ပါတီပြဲသြားရင္း မေဝလည္း အျခားသူငယ္ခ်င္းတစ္ဦးနဲ႔အတူ ေဆး ေျခာက္အနည္းငယ္ သံုးစြဲမိခဲ့တယ္။ ေမြး ေန႔ပြဲကအျပန္ ထပ္မံစမ္းသပ္ဖို႔ ႏွစ္ ဂရမ္ေလာက္ပမာဏရွိတဲ့ ေဆးေျခာက္ခဲ တစ္ခုကို သူ႔ရဲ႕ပိုက္ဆံအိတ္ထဲမွာ ထည့္ သယ္လာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုတယ္။

ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ အိမ္အျပန္လမ္း ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ဖိုးစိန္လမ္းနားမွာ သူတို႔ ကားကို စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕က ေရွာင္တခင္ တားၿပီး စစ္ေဆးတဲ့အခါ ပိုက္ဆံအိတ္ထဲ က ေဆးေျခာက္ကို ရဲကေတြ႕သြားခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရဲက သူ႔ကုိဖမ္းၿပီး မူး/ စိတ္ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၆ () နဲ႔ စြဲခ်က္တင္လိုက္ တာျဖစ္ပါတယ္။

““မူးယစ္မႈဆိုရင္ေတာ့ စီးပြားပ်က္ ရင္ပ်က္၊ မဟုတ္ရင္ ဘဝပ်က္မယ္လို႔ ဒီ တရား႐ုံးက ေရွ႕ေနတစ္ဦးက ေျပာျပ တယ္”” လို႔ မေဝရဲ႕ဖခင္ ဦးေအး(အမည္လႊဲ)က ေျပာျပတယ္။

သမီးျဖစ္သူ စတင္ဖမ္းဆီးခံရက တည္းက သူကုန္က်ထားၿပီးျဖစ္တဲ့ စရိတ္ေတြကို ဦးေအးက မေျပာျပေပမယ့္ မူး ယစ္ေဆးဝါးအမႈေတြအတြက္ ေရွ႕ေန ငွားခက က်ပ္သိန္း ၃ဝ ကေန ၅ဝ အၾကား ေပါက္ေစ်းရွိတယ္လို႔ သူက ေျပာျပတယ္။ သမီးအတြက္ သူလည္း ေရွ႕ေနတစ္ဦးကို ငွားရမ္းထားပါတယ္။

သမီးျဖစ္သူ အခုလိုအျဖစ္နဲ႔ ႀကံဳ ရေပမယ့္ သူ႔ကေလး အမွားအယြင္းလုပ္ တယ္လို႔ မခံစားရဘူးလို႔ ဦးေအးက ေျပာ တယ္။ အလႊာစံုလူတန္းစားအၾကား ေပါ ေပါေလာေလာနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိေနတဲ့ အမ်ဳိးအစားစံုလင္လွတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးေတြကို စူးစမ္းလိုၾကတဲ့ လူငယ္ေတြအဖို႔ တစ္ေကြ႕မဟုတ္ တစ္ေကြ႕ စမ္းသပ္မိၾကမွာပဲ ဆိုတာကို သူ႔အေနနဲ႔ နားလည္ထားတယ္လို႔ ကုန္သည္တစ္ဦး ျဖစ္သူ ဦးေအးက ေျပာပါတယ္။

““လူငယ္ေတြဆိုတာေတာ့ စမ္းသပ္ ခ်င္ၾကတာပဲ။ အခုက မူးယစ္ေဆးဝါး ေၾကာင့္ ထိခိုက္ရတာမဟုတ္ဘူး။ ဥပေဒ က ဖိႏွိပ္ထားလို႔ ထိခိုက္ရသလို ျဖစ္ေန တယ္”” လို႔ သမီးျဖစ္သူရဲ႕ ႐ုံးထုတ္ကို လာ တဲ့ ဦးေအးက ေျပာတယ္။ သူ႔ကေလးဟာ ဆိုးသြမ္းလူငယ္တစ္ဦးမဟုတ္ဘဲ သူ႔ အလုပ္၊ သူ႔အကိုင္နဲ႔ အၫြန္႔တလူလူတက္ ေနသူျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာျပတယ္။

ဦးေအးနဲ႔ စကားေျပာေနခ်ိန္ အမ်ဳိး သမီးအခ်ဳပ္ခန္းအတြင္းမွာ မေဝနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ တက္ၠသိုလ္ေက်ာင္းက ဆရာမျဖစ္သူတို႔ လည္း စကားေျပာေနၾကပါတယ္။ မေဝ အေနနဲ႔ ေထာင္အခ်ဳပ္ထဲကေန တကၠသိုလ္ စာေမးပြဲ ဆက္လက္ေျဖဆိုႏိုင္ဖို႔ ဆရာမ ျဖစ္သူနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းေနတာလို႔ ဦးေအးက ေျပာျပတယ္။

မိခင္ျဖစ္သူကေတာ့ အခ်ဳပ္ခန္း အေဆာက္အအံုအျပင္ဘက္ ေနပူပူကေန သမီးျဖစ္သူကို ေငးငိုင္လို႔သာ ၾကည့္ေနပါ တယ္။

ႏိုင္ငံတကာမွာ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုး စြဲမႈကို တိုင္းျပည္လူသား အရင္းအျမစ္ရဲ႕ က်န္းမာေရးျပႆနာအျဖစ္ ႐ႈျမင္ ေျပာင္းလဲ စီမံခန္႔ခြဲလာၾကလို႔ ေအာင္ျမင္ မႈေတြရလာၾကေပမယ့္ ျမန္မာအပါအဝင္ အာရွေဒသက ႏိုင္ငံတခ်ဳိ႕ကေတာ့ မူးယစ္ ေဆး သံုးစြဲသူေတြကိုဖိႏွိပ္ကာ ႏွစ္ရွည္ ေထာင္ဒဏ္ေတြနဲ႔ အျပစ္ေပးအေရးယူ ေနၾကတုန္းပဲရွိေသးၿပီး ေအာင္ျမင္မႈ လည္း မရရွိၾကေသးဘူးလို႔ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလို သူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

Photo-DPAG                 စိတ္ၾကြေဆးျပားသုံးစြဲရန္ ျပင္ဆင္ထားစဥ္
Photo-DPAG စိတ္ၾကြေဆးျပားသုံးစြဲရန္ ျပင္ဆင္ထားစဥ္

လူႀကိဳက္မ်ားလာတဲ့ စိတ္ႂကြေဆး

ျမန္မာျပည္မွာဆိုရင္ ဆယ္စုႏွစ္ ေပါင္းမ်ားစြာ မူးယစ္ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ ေရးကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပမယ့္ ရလဒ္က ကမၻာ့ထိပ္တန္းအဆင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္တဲ့ တိုင္းျပည္တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံလာေနရသလို ျပည္တြင္းမွာ လည္း လူငယ္ ေတြၾကား မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲၾကတဲ့ ျပႆနာက ျမင့္တက္လာၿပီး ကပ္ေရာဂါတစ္ခုလို အသြင္ေဆာင္လာၿပီ လို႔ ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကတယ္။

အာရွတိုက္ရဲ႕ ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးမႈ၊ စိတ္ ႂကြေဆးျပားထုတ္လုပ္မႈအေၾကာင္းေတြကို သုေတသနျပဳေနတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ ရာ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ Transnational Institute (tni) အဖြဲ႕က ဒီႏွစ္ဇန္နဝါရီမွာ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ျမန္မာ၊ ထိုင္းနဲ႔ တ႐ုတ္ေတာင္ပိုင္းရဲ႕ မက္ အမ္ဖီတမင္း (စိတ္ႂကြေဆးျပား) သံုးစြဲမႈ အေၾကာင္း ေလ့လာထားတဲ့ စစ္တမ္း တစ္ခုအဆိုအရ ဒီေဒသေတြမွာ စိတ္ႂကြ ေဆးသံုးစြဲမႈဟာ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ အျမစ္ တြယ္ခဲ့ၿပီလို႔ ဆိုတယ္။ ဖိႏွိပ္ၿပီး ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ထားတဲ့ မူဝါဒေတြနဲ႔ ဥပေဒေတြဟာ ဒီ ေဒသထဲက စိတ္ႂကြေဆးသံုးစြဲမႈေတြကို တားဆီးဖို႔ရာ မထိေရာက္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဒီစစ္တမ္းမွာ သံုးသပ္ထားတယ္။

စိတ္ႂကြေဆးျပားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ မွာဆိုရင္ လူတန္းစားအလႊာစံုအၾကား ေရပန္းစား လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ အရာတစ္ခု ျဖစ္လာေနၿပီး အခုေနာက္ပိုင္းဆိုရင္ “အိုက္စ္ (ႈခန) ” လုိ႔ လူသိမ်ားတဲ့ စိတ္ႂကြ ေဆးျပားအၾကည္ေရာင္ဟာ ေစ်းကြက္ မွာ ပိုမိုေနရာယူလာတယ္လို႔ ဒီစစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပတယ္။ “အိုက္စ္”ဟာ ႐ုိး႐ုိးစိတ္ႂကြ ေဆးေတြထက္ ပိုမိုျပင္းထန္တဲ့ အာနိသင္ ရွိသလို ေစ်းလည္း ပိုႀကီးတယ္လို႔ TNI က ေဖာ္ျပတယ္။ လူကို မူးယစ္ထံုထိုင္းေစတဲ့ဓာတ္အာနိသင္ဟာ ႐ုိး႐ုိးစိတ္ႂကြေဆး ျပားေတြမွာ ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္သာ ပါေပမယ့္ “အိုက္စ္”မွာ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ပါဝင္ေနတယ္လို႔ TNI က ေဖာ္ျပတယ္။

ဒါ့အျပင္ စိတ္ႂကြေဆးျပား သံုးစြဲသူ ေတြၾကား ယခင္က ေဆးျပားကိုမီး႐ႈိ႕၊ ထြက္လာတဲ့အေငြ႕ကို ႐ွဴ႐ႈိက္ အသံုးျပဳၾက တဲ့ သံုးစြဲပံုကေန အခုေနာက္ပိုင္း ဒီေဆး ေတြကို အရည္ေဖ်ာ္ကာ ေဆးထိုးအပ္ ေတြနဲ႔ အေၾကာထဲထိုးသြင္းအသံုးျပဳၾကတဲ့ ပံုစံေတြလည္း ေျမျပင္မွာေတြ႕ျမင္လာရ တယ္လို႔ စစ္တမ္းျပဳစုသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒီလိုသံုးစြဲမႈပံုစံ ေျပာင္းလာတာက မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူေတြၾကား ေရာဂါကူး စက္ ျပန္႔ပြားဖုိ႔ ပိုမိုအႏၱရာယ္္ျမင့္မားလာ ေစတယ္လို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈ ေနာက္ ဆက္တြဲ အႏၱရာယ္္ေလ်ာ့က်ေရးလုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ဆိုတယ္။

စိတ္ႂကြေဆးျပားေတြကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ နဲ႔ ျမန္မာျပည္ေတာင္ပိုင္းက ၿမိတ္ၿမိဳ႕လို ေနရာေတြမွာ ပိုမိုသံုးစြဲၾကတာကိုေတြ႕ရ တယ္လို႔ TNI ရဲ႕ “ျမန္မာ၊ ထိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ ေတာင္ပိုင္းေဒသရွိ မက္အမ္ဖီတမင္းသံုး စြဲမႈ” စစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပတယ္။ စိတ္ႂကြေဆးျပားေတြရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းဟာလည္း တျဖည္းျဖည္းနိမ့္ဆင္းလာၿပီး အမ်ား လက္လွမ္းမီတဲ့ေစ်းႏႈန္းေတြ ျဖစ္လာ တယ္လို႔ စစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပတယ္။

ရန္ကုန္နဲ႔ ၿမိတ္လို ေနရာေတြမွာ ယခင္ငါးႏွစ္တုန္းက စိတ္ႂကြေဆးတစ္ ျပားကို က်ပ္ ၅,ဝဝဝ ရွိခဲ့ရာကေန အခု ေတာ့ က်ပ္ ၂,ဝဝဝ၊ ၂,၅ဝဝ ဝန္းက်င္နဲ႔ ဝယ္ယူႏိုင္တယ္လို႔ ဒီႏွစ္ ဇန္နဝါရီမွာ ထုတ္တဲ့ ဒီစစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပတယ္။ ေဆး ျပားဝယ္ယူရမႈ လြယ္ကူမႈအေျခအေနက ေတာ့ လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ အဆက္အသြယ္ နဲ႔ ကြန္ရက္အေပၚမွာ ကြာျခားတယ္လို႔ tni စစ္တမ္းမွာ ဆိုတယ္။

““လူငယ္ေတြေရာ၊ လူႀကီးေတြေရာ မက္အမ္ဖီတမင္း သံုးရတာကို သေဘာ က်ၾကတယ္။ ညကားသမားေတြက အိပ္ မငိုက္ေအာင္ သံုးၾကတယ္။ လူငယ္ေတြက ကလပ္ေတြတက္ဖို႔ သံုးၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕က် ေတာ့ သီးခ်င္းေလးတီးလိုက္၊ ဆိုလိုက္ လုပ္ဖို႔ သံုးသလို၊ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့လည္း အိမ္မွာ ေအးေအးေဆးေဆးနား ေနရင္းနဲ႔ သံုးျဖစ္ၾကတယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့သူေတြ၊ အႏု ပညာရွင္ေတြေတာင္ မက္အမ္ဖီတမင္း သံုးၾကတာပဲ”” လို႔ ရန္ကုန္မွာေနတဲ့ အသက္ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္ ေဆးသံုးသူ လူ ငယ္တစ္ဦးက TNI ကို ေျပာျပခဲ့တယ္။

ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူမ်ားကြန္ရက္ဝင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္တဲ့ ကိုရဲသီဟကေတာ့ သူတို႔ လား႐ႈိးၿမိဳ႕မွာ ဆိုရင္ စိတ္ႂကြေဆးျပားဟာ က်ပ္ ငါးရာ၊ က်ပ္တစ္ေထာင္နဲ႔ ရသလို ေငြမရွိ ရင္လည္း ျဖန္႔ခ်ိသူေတြကို ကူညီရင္း သံုးစြဲလို႔ ရတယ္လို႔ ေျပာျပတယ္။

ပိုမ်ားလာတဲ့ မူးယစ္မႈခင္း

အစိုးရဘက္က ထုတ္ျပန္တဲ့ ကိန္း ဂဏန္းေတြအရလည္း မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာဟာ တိုက္ဖ်က္ေနရင္းက ေလ်ာ့ က်မလာဘဲ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုမ်ားလာတယ္ဆိုတာကို ေဖာ္ျပပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္တဲ့ စာရင္းေတြအရ ၂ဝ၁၇ မွာ မူးယစ္မႈခင္း ေပါင္း ကိုးေထာင္ေက်ာ္ ( ,၅၂၅) ရွိခဲ့ တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒါဟာ ၂ဝ၁၃ တုန္းက မူးယစ္မႈခင္းေပါင္း ငါးေထာင္ေက်ာ္ (,၄၉၇) နဲ႔ ယွဥ္ရင္ ထက္ဝက္နီးပါး ပို မ်ားလာတာပါ။ ကုန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြအတြင္း က်ပ္ေငြဘီလီယံေပါင္းမ်ားစြာတန္ဖိုးရွိ တဲ့ စိတ္ႂကြေဆးျပား သယ္ေဆာင္တဲ့ လမ္း ေၾကာင္းေတြကို တားဆီးႏိုင္တာမ်ဳိးေတြ ရွိလာေပမယ့္ ပစၥည္းသယ္လာသူေတြ ကိုသာ ဖမ္းႏိုင္ၾကၿပီး ေနာက္ကြယ္က အရင္းအျမစ္ပိုင္ရွင္ေတြကို မေဖာ္ထုတ္ ႏိုင္တဲ့အေပၚမွာ ေဝဖန္ျပစ္တင္မႈေတြ လည္း ရွိေနပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က ထုတ္ျပန္တဲ့ တရား႐ုံးခ်ဳပ္ အစီရင္ခံစာ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ၂ဝ၁၇ အတြင္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ မူးယစ္ေဆးဝါးဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲဆိုတင္ပို႔လာတဲ့ အမႈေပါင္း ကိုး ေထာင္ေက်ာ္(,ဝ၅၂) ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပ ထားတယ္။ ဒီအေရအတြက္က အဲဒီႏွစ္မွာ ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ တရားစြဲဆိုလာတဲ့ တစ္ႏိုင္ငံ လံုးက မႈခင္းစုစုေပါင္းရဲ႕ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

ေနာက္ႏွစ္ ၂ဝ၁၈ မွာေတာ့ မူး/ စိတ္ ဥပေဒနဲ႔ တရား စြဲဆိုတင္ပို႔လာတဲ့ အမႈေပါင္း တစ္ေသာင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ (၁၂,၄၁၇) အထိ ရွိလာၿပီး ရာဇဝတ္မႈခင္း စုစုေပါင္းရဲ႕ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္အထိ ရွိတယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ ေတာ္ခ်ဳပ္႐ုံးရဲ႕ တရား႐ုံးခ်ဳပ္ အစီရင္ခံစာ မွာ ေဖာ္ျပတယ္။ အမႈတစ္ခုမွာ လူတစ္ဦး မက ပါဝင္ဖမ္းဆီးခံရတတ္ေတာ့ လူဦးေရ အားျဖင့္ဆိုရင္ ဒီထက္မက ပိုမ်ားႏိုင္တယ္ လို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးဆိုင္ရာ ေလ့လာသံုး သပ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ မူးယစ္ေဆးဝါးတားဆီး ႏွိမ္နင္းေရးေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္ သက္လို႔ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ မူးယစ္ေဆးဝါးတားဆီးႏွိမ္နင္း ေရးတပ္ဖြဲ႕ ခြဲကို ဧၿပီ ၅ ရက္ တုန္းက လူ ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ေမးျမန္းခဲ့သလို ေနျပည္ေတာ္၊ ရဲခ်ဳပ္႐ုံးအထိ လူကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္သတင္းယူေပမယ့္ ေျဖၾကား မယ့္သူ မရွိခဲ့ပါဘူး။

အဲဒီေနာက္ ဧၿပီ ၈ ရက္မွာ အျမန္ စာပို႔စနစ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ မူးယစ္ေဆးဝါး ဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္၊ ႏွစ္အလိုက္ ဖမ္း ဆီးရမိမႈ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္ ေတြနဲ႔ ဥပေဒဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈေတြ အေၾကာင္းကို သတင္းမီဒီယာနည္းဥပေဒ ပါ သတင္းအခ်က္အလက္ ေတာင္းခံခြင့္ပံုစံနဲ႔ ေတာင္းခံခဲ့ေပမယ့္ ဒီေဆာင္းပါး ေဖာင္ပိတ္ခ်ိန္ ေမ ၈ ရက္အထိအေၾကာင္း ျပန္တာ မရွိပါဘူး။

ေစာမြန္လူမႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အဖြဲ႕က ျပဳစုတဲ့ “မညီမွ်ေသာ ဟန္ခ်က္ မ်ား”ဆိုတဲ့ ဥပေဒနဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါးထိန္း ခ်ဳပ္ေရး မူဝါဒကို ယွဥ္တြဲသံုးသပ္ထားတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ၂ဝ၁၈ အတြင္း သမၼတ႐ုံး၊ မူးယစ္ေဆးဝါးသတင္းေပးဌာန ကို သတင္းေပးလာလို႔ ဖမ္းဆီးလိုက္တဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈေတြမွာ လူ ၁ဝဝ ဖမ္း ရင္ ၄၆ ေယာက္က တစ္ကိုယ္ေရသံုးဖို႔ ေဆးအနည္းငယ္ လက္ဝယ္ေဆာင္ထားမိ တဲ့သူေတြကို ဖမ္းခဲ့ၾကတာလို႔ ဆိုတယ္။

၂ဝ၁၈ ဇူလိုင္ကေန ဒီဇင္ဘာအထိ လူေပါင္း ၇ဝဝ ခန္႔ကို ဖမ္းဆီးႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ သမၼတ႐ုံးက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ရာမွာ အဲဒီအထဲက လူ ၃၂ဝ ဟာ ေဆးအနည္း ငယ္ လက္ဝယ္ေတြ႕လို႔ ပုဒ္မ ၁၆ () နဲ႔ စြဲခ်က္တင္ခံၾကရတာလို႔ ဒီႏွစ္မတ္လမွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ အထက္ပါအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပတယ္။ ဒီအေရအတြက္ထဲ ရဲတပ္ဖြဲ႕က သီးျခားဖမ္းဆီးကာ ပုဒ္မ ၁၆() နဲ႔ တရားစြဲဆိုခံရတဲ့ မေဝတို႔လို လူငယ္ေတြ မပါပါဘူး။

““(ဥပေဒ) မျပင္ခင္ကေပါ့၊ သံုးလို႔ အေရးယူတာ။ အခု ျပင္ဆင္လိုက္တဲ့ ဥပေဒမွာေတာ့ ဒီအခ်က္ကို ဖယ္လိုက္ ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ၿပီး (သံုးစြဲမိသူေတြဟာ) အေရးယူခံေနရဆဲပဲ။ လက္ထဲမွာ ေဆးရွိ တယ္ဆိုတာနဲ႔ အေရးယူတာက ျပႆနာ တျဖည္းျဖည္းျဖစ္လာၿပီ”” လို႔ “မညီ မွ်ေသာ ဟန္ခ်က္မ်ား” အစီရင္ခံစာကို ျပဳစုခဲ့သူ ေဒါက္တာေထြးၾကဴက ေျပာတယ္။

အေရးယူေနေပမယ့္ ေနာက္ဆက္ တြဲရလဒ္က သံုးစြဲမႈ ေလ်ာ့က်မသြားဘဲ ေဆးသံုးစြဲသူေတြၾကား ပိုမိုလွ်ဳိ႕ဝွက္ အသံုး ျပဳတဲ့ ဝန္းက်င္ျဖစ္လာေစကာ မလိုလား အပ္တဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြ ထပ္မံျပန္႔ပြားႏုိင္တယ္လုိ႔ သူက ရွင္းျပတယ္။

ကုလသမဂၢအဆင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး နဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ကြန္ဗင္းရွင္းေတြရဲ႕ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြမွာလည္း မူးယစ္ေဆးဝါးတား ဆီးကာကြယ္ေရးေတြ လုပ္ေဆာင္ၾကတဲ့ အခါမွာ သံုးစြဲသူေတြကို ရာဇဝတ္ျပစ္ ဒဏ္ေပး ႏွိပ္ကြပ္ဖို႔ လမ္းဩန္ထားတာမ်ဳိး မရွိဘဲ ထိုသူေတြကို က်န္းမာေရးအရ ကူညီေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔သာ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရေတြကို တိုက္တြန္းထားၾကတယ္လို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလို သူေတြက ရွင္းျပတယ္။

““သံုးစြဲၾကသူေတြကို အေရးယူရ မယ္လို႔ မေျပာထားပါဘူး။ ထိထိေရာက္ ေရာက္ေဆာင္ရြက္ေပးရမယ္။ ကုသေရး၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး၊ ေနာက္ဆက္တြဲေစာင့္ေရွာက္ေရးဆိုတဲ့ ဒီလိုလုပ္ငန္း ေတြလုပ္ေပးဖို႔ပဲ တကယ္က ေျပာထားတာ””လို႔ ႏိုင္ငံတကာ မူးယစ္ေဆးဝါးဆိုင္ ရာ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာေထြးၾကဴက ရွင္းျပတယ္။

Photo-DPAG     စိတ္ႂကြေဆးျပားႏွင့္တြဲဖက္အသုံးျပဳရသည့္ ကိရိယာမ်ား
Photo-DPAG စိတ္ႂကြေဆးျပားႏွင့္တြဲဖက္အသုံးျပဳရသည့္ ကိရိယာမ်ား

ၿပီးေတာ့ ေဆးတရားဝင္ သံုးစြဲခြင့္ ျပဳတာနဲ႔ ေဆးသံုးသူေတြကို ရာဇဝတ္ ျပစ္ဒဏ္မေပးဖို႔ တင္ျပတာေတြၾကား ျမန္မာျပည္မွာ နားမရွင္းဘဲ ေရာေထြး ႐ႈျမင္ေနၾကတာကလည္း ဒီက႑ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ အျဖစ္ ႀကံဳေတြ႕ေနရတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ေထြးၾကဴက ဆိုတယ္။

““ေဆးသံုးတာကို ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ ကေန ပယ္ဖ်က္လိုက္တာဟာ တရားဝင္ သံုးလိုရာသံုးႏိုင္တယ္လို႔ ျပ႒ာန္းလိုက္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပား မွာဆိုရင္လည္း ရာဇဝတ္ျပစ္ဒဏ္ေပးတာေတြ ပယ္ဖ်က္လိုက္ၿပီး စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာ အေရးယူမႈေတြလုပ္သလို၊ လိုအပ္သလိုေဆးကုတာ၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ တာေတြကို ေပါင္းစပ္လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္”” လို႔သူကရွင္းျပတယ္။

တစ္ခ်ိန္တုန္းက မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာေတြနဲ႔ ကမၻာမွာ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ ဥေရာပတိုက္က ေပၚတူဂီႏိုင္ငံမွာဆိုရင္ တစ္ကိုယ္ေရသံုးစြဲဖို႔ လက္ဝယ္ေဆာင္ထားႏိုင္တဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးပမာဏကို သတ္မွတ္ေပးၿပီး မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲမႈကို ရာဇဝတ္ျပစ္ဒဏ္ေပးတဲ့ စနစ္ကို ဖယ္ရွားလိုက္တဲ့ေနာက္ပိုင္း ျမင့္တက္ေနတဲ့ မူး ယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈျပႆနာဟာ တရွိန္ထိုးေလ်ာ့က်သြားခဲ့တယ္လို႔ သူကေျပာျပတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေဆးသံုးစြဲသူ အသိုင္းအဝိုင္းၾကားမွာ ျဖစ္ေပၚၾကတဲ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ တီဘီနဲ႔ အသည္းေရာင္အသားဝါ ေရာဂါလို ေနာက္ဆက္တြဲ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ရာမွာလည္း လြယ္ကူသြားခဲ့ၿပီး အခုေတာ့ ေပၚတူဂီဟာ ကမၻာမွာ မူးယစ္ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ စံနမူနာထား ေလ့လာေနရတဲ့ တိုင္းျပည္ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေဒါက္တာေထြးၾကဴက ရွင္းျပပါတယ္။

ဒီႏိုင္ငံမွာေတာ့ သံုးစြဲသူေတြကို ရာဇဝတ္ျပစ္ဒဏ္ မေပးၾကဖို႔ေျပာတာ နဲ႔တစ္ၿပိဳင္နက္ အျခားျဖန္႔ခ်ိသူ၊ ထုတ္ လုပ္သူ၊ ေရာင္းခ်သူေတြကိုပါ လံုးေထြး ျမင္ၾကကာ အျပင္းအထန္ ဆန္႔က်င္ကန္႔ ကြက္ေနၾကတုန္းပဲလို႔ သူက ဆိုတယ္။

နန္းပန္းအိခမ္းကေတာ့ ဥပေဒကို ဒီထက္ပိုေကာင္းေအာင္ ျပင္ဆင္သင့္ၿပီး သံုးစြဲဖို႔ မူးယစ္ေဆးဝါး အနည္းငယ္ လက္ဝယ္ ေဆာင္ထားသူေတြကို အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲပို႔တာကို တားဆီးရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးဝါးျပႆနာဟာ ျပည္ သူ႔က်န္းမာေရးျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္လာၿပီး ေဆးသံုးသူေတြကို ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်တာဟာ ဒီက႑တိုးတက္ျဖစ္ ထြန္းေရးအတြက္ အေျဖမဟုတ္ဘဲ သူတို႔ကို ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးနည္းလမ္း၊ ေဆးကုသမႈ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာ ျပန္လည္ဝင္ဆံ့လာေအာင္ ကူညီရမယ့္သူေတြအျဖစ္ အမ်ားျပည္သူ နားလည္လာေအာင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ပိုင္ခြင့္ရွိသူေတြ၊ ဥပေဒ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္သူေတြက ေဆာင္ရြက္ သင့္တယ္လို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးက႑ ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲေရးလိုလားသူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

Photo-DPAG      WY စိတ္ႂကြေဆးျပား
Photo-DPAG စိတ္ႂကြေဆးျပားႏွင့္တြဲဖက္အသုံးျပဳရသည့္ ကိရိယာမ်ား

မူဝါဒနဲ႔ လြဲေခ်ာ္ေနတဲ့ ဥပေဒ

ေလ့လာသူေတြရဲ႕အဆိုအရ ျမန္မာ ႏိုင္ငံရဲ႕ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရး က႑မွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ ဥပေဒနဲ႔ လမ္းညႊန္ထားတဲ့ မူဝါဒဟာလည္း သီးျခားစီ သြားေနသလို ျဖစ္ေနၿပီး မူဝါဒမွာ လမ္းညႊန္ေပးထားတာက တစ္မ်ဳိး၊ ဥပေဒအရ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတာက တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကတယ္။

၂ဝ၁၈မူး/စိတ္ဥပေဒနဲ႔ ေျခာက္ ရက္ေလာက္ ေနာက္က်ကာ ေဖေဖာ္ ဝါရီလထဲမွာပဲ အတည္ျပဳထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသား မူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူဝါဒမွာဆိုရင္ ဦးစားေပးနယ္ပယ္ ငါးခုနဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါးျပႆနာကိုေျဖရွင္းၾကဖို႔ လမ္းညႊန္ထားပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ေရး ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ထုတ္လုပ္မႈေလွ်ာ့ခ် ေရးႏွင့္ အစားထိုးဖြံ႕ၿဖိဳးေရး၊ သံုးစြဲမႈေလွ်ာ့ ခ်ေရးႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အႏၱရာယ္္ ေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး၊ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ား တိုးျမႇင့္ေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးျပ႒ာန္းခ်က္ မ်ားႏွင့္အညီ ျဖစ္ေစေရးဆိုၿပီး အမ်ဳိးသား မူဝါဒမွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။

ဒါေပမဲ့ မူဝါဒလမ္းညႊန္ခ်က္နဲ႔ ဥပေဒအရ ေျမျပင္မွာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတာေတြက လြဲေနတယ္လို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ေျပာပါတယ္။

မူဝါဒမွာ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲမႈကို ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္မွ ကင္းလြတ္ေစဖို႔ လမ္းညႊန္ထားေပမယ့္ ဥပေဒမွာေတာ့ ပုဒ္မ ၁၆()လို ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြနဲ႔ တစ္ကုိယ္ေရ သုံးစြဲဖုိ႔ လက္ဝယ္ထားမိတဲ့သူေတြကို ရာဇဝတ္ျပစ္ဒဏ္သတ္မွတ္ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ဖို႔ ျပ႒ာန္းထားတယ္လို႔ မူးယစ္ ေဆးဝါးဆိုင္ရာ ေလ့လာသူေတြက ေျပာ တယ္။

““ဒီမူဝါဒ၊ ဒီဥပေဒေတြ ထြက္လာၿပီး တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာလာတဲ့ အခ်ိန္အတြင္းမွာ ၾကည့္လိုက္ရင္ မူးယစ္ေဆး ဝါး သံုးစြဲသူေတြဟာ အဖမ္းခံေနရတုန္းပဲ။ ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ အျပစ္ေပးခံေနရတုန္း ပဲ””လို႔ နန္းပန္းအိခမ္းက ေျပာတယ္။

““အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာလည္း မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံ ရသူေတြဟာ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ မ်ား လာတယ္။ တကယ္တမ္း ျပင္ဆင္လိုက္တဲ့ ဥပေဒဟာ ေျမျပင္မွာ အလုပ္မျဖစ္တဲ့ အခါက်ေတာ့ တကယ္လို႔မ်ား ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ဖို႔ကို သံုးသပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့””လို႔ သူကအႀကံျပဳတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ေျခာက္ႏွစ္ေလာက္တုန္း က ပဲခူးတိုင္း၊ ေက်ာက္တံခါးၿမိဳ႕နယ္မွာ ေဆးေျခာက္အရြက္ တစ္က်ပ္သားခန္႔နဲ႔ ပရိသတ္ၾကား ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားစ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ ရဲတိုက္ကို ဖမ္းတုန္း ကဆိုရင္ အမ်ားျပည္သူၾကား စိတ္ဝင္ တစားနဲ႔ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုခဲ့ၾကေသးတယ္။ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားစအခ်ိန္၊ အသက္ အရြယ္ငယ္ငယ္မွာပဲ ရဲတိုက္ဟာ ေထာင္ ဒဏ္ ေျခာက္ႏွစ္ ခ်မွတ္ အျပစ္ေပးခံခဲ့ရတယ္။

အဲဒီတုန္းက သူ႔ကို ရဲတပ္ဖြဲ႕က မူလမွာ ၁၉၉၃ မူး/စိတ္ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၅ ေရာ ပုဒ္မ ၁၆ ()နဲ႔ပါ စြဲခ်က္တင္ခဲ့တာပါ။ ျပစ္မႈထင္ရွားရင္ ပုဒ္မ ၁၅ အရ ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္ကေန ငါးႏွစ္၊ ပုဒ္မ ၁၆ () အရ ေထာင္ဒဏ္ ငါးႏွစ္ကေန ၁ဝ ႏွစ္ အထိ ျပစ္ဒဏ္သင့္ႏိုင္တာပါ။ ဒါေပမဲ့ သူကိုေဆးစစ္တဲ့အခါ ေဆးသံုးထား ေၾကာင္း အေထာက္အထား မေတြ႕ရတဲ့ အတြက္ ပုဒ္မ ၁၅ ျပဳတ္ကာ လက္ဝယ္ ေတြ႕ရွိမႈပုဒ္မ ၁၆ ()အရ ျပစ္ဒဏ္ ေျခာက္ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

ေဒါက္တာေထြးၾကဴကေတာ့ ေဆး သံုးစြဲသူေတြကို ရာဇဝတ္ ျပစ္ဒဏ္ေတြ မေပးဘဲ သူတို႔ တစ္ကုိယ္ေရသံုးစြဲမႈ ပမာဏကို ေလ့လာသတ္မွတ္ေပးႏိုင္မွ ႀကံဳေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္လႊား ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

မေဝကို အင္းစိန္ေထာင္မွာ ဧၿပီ ကိုးရက္တုန္းက ေထာင္ဝင္စာ သြား ေတြ႕ရင္း ေမးၾကည့္ေတာ့ သူတို႔ အမ်ဳိး သမီး အခ်ဳပ္ခန္းမွာဆိုရင္ မူး/စိတ္ဥပေဒ နဲ႔ ဖမ္းထားတဲ့သူေတြက အမ်ားစု ရွိၿပီး ပုဒ္မ ၁၆()နဲ႔ စြဲခ်က္တင္ခံရသူေတြ ပို မ်ားတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အမ်ဳိးသား အခ်ဳပ္ ခန္းေတြဘက္မွာက သူတို႔ထက္ေတာင္ အဆမ်ားစြာ ပိုမ်ားေသးတယ္လို႔ သူက ေျပာျပတယ္။

တခ်ဳိ႕ဆိုရင္ ဖမ္းဆီးအခ်ဳပ္ခံထား ရတာ လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္ တရား ရင္ဆိုင္ေနၾကရသလို တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ၾကသူေတြ မဟုတ္ေပမယ့္ ဝင္ ရွာတဲ့ အဓိကလူကို မမိဘဲ ဆက္စပ္သူ မိသားစုေတြကို ဖမ္းခဲ့တာေၾကာင့္ အခ်ဳပ္ ထဲေရာက္ တရားရင္ဆိုင္ေနရသူေတြ လည္း ေတြ႕ရတယ္လို႔ မေဝက တစ္ ဆင့္ျပန္လည္ေျပာျပတယ္။ ဒါ့အျပင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူ မဟုတ္ေပမယ့္ ေဆးလက္ဝယ္ေဆာင္ထားသူနဲ႔အတူေတြ႕လို႔ ပုဒ္မ ၂၁ အရ အားေပးကူညီမႈနဲ႔ ဖမ္းဆီး ခံရသူေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ သူက ေျပာ ျပတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ညပိုင္းအငွားကား ေမာင္းၾကတဲ့ ယာဥ္ေမာင္းေတြဆိုရင္ လည္း သူတို႔တင္ေခၚလာတဲ့ ခရီးသည္ ထံမွာ မူးယစ္ေဆးဝါး ပါလာတာကို ရဲ တပ္ဖြဲ႕က စစ္ေဆးေတြ႕ရွိၾကတဲ့အခါ သူတို႔ ကိုပါ အားေပးကူညီပုဒ္မ ၂၁ နဲ႔ စြဲခ်က္တင္ ဖမ္းဆီးခံရတာမ်ဳိးေတြ ႀကံဳၾကရတာကို ေမာ္ကြန္းက ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။

( ကိုယ္တိုင္ ေဆးသံုး၊ ေဆးေရာင္းတာမ်ဳိး မဟုတ္ေပမယ့္ မူး/ စိတ္ ဥပေဒနဲ႔ ၿငိစြန္း ေနသူေတြနဲ႔ အတူသြားလာမိလို႔ ေထာင္ သြင္း အျပစ္ဒဏ္ေပးခံရတဲ့ အငွားကား ေမာင္းသူေတြအေၾကာင္းကို “တကၠစီသမား ေတြ ေၾကာက္တဲ့ ညေထာင္ေခ်ာက္” ဆိုတဲ့ အမည္နဲ႔ ေမာ္ကြန္း မဂၢဇင္း အမွတ္ ၆၂ မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။)

မွန္းခ်က္နဲ႔ ႏွမ္းထြက္မကိုက္

မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူေတြကို ျပန္ လည္ထူေထာင္ေရး လုပ္ေဆာင္ေပးရ မယ့္ က႑ကို တာဝန္ယူရတဲ့ လူမႈဝန္ ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရးဦးစီးဌာနက ဩန္ၾကားေရး မွဴးျဖစ္သူ ေဒါက္တာထြန္းေဇာ္ကေတာ့ ဥပေဒကိုျပင္ဆင္တုန္းက မူလဥပေဒရဲ႕ ပုဒ္မ ၁၅ အရ ေဆးသံုးစြဲသူေတြကို ေထာင္သြင္း အျပစ္ေပးတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ၿပီး စီမံခန္႔ခြဲမႈနည္းလမ္း ေတြနဲ႔ အေရးယူမယ္လို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့တာ ေၾကာင့္ သူတုိ႔ဌာနအတြက္ အလုပ္မ်ား ေတာ့ မယ္လို႔ ထင္ခဲ့ကာ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ မႈေတြ လုပ္ထားခဲ့ေပမယ့္ အခုအထိ မူး ယစ္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ လို႔ မည္မည္ရရ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေပးရ တာမ်ဳိး မရွိေသးဘူးလို႔ိ ေျပာပါတယ္။

““ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္း လို အပ္တဲ့ဟာေတြကို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္တယ္။ သို႔ေသာ္လည္း လက္ေတြ႕မွာက်ေတာ့ အဲဒီလိုမဟုတ္ျပန္ဘူး။ အရင္လိုပဲ ကၽြန္ ေတာ္တို႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ဝန္ထုပ္ ဝန္ပိုးပမာဏက သိပ္ၿပီးထူးျခားေျပာင္း လဲမလာဘူး””လို႔ ေဒါက္တာထြန္းေဇာ္က ေျပာတယ္။

ေဆးသံုးစြဲသူေတြကို မိရင္ ေဆး ကုသမႈခံယူ၊ ၿပီးရင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႔ သူတို႔လို ဌာနေတြကို ပို႔လာမယ္လို႔ ထင္ခဲ့ ေပမယ့္ ပုဒ္မ ၁၆() ျပ႒ာန္းခ်က္နဲ႔ သံုး စြဲသူအမ်ားစုက ၿငိသြားၾကတာေၾကာင့္ အက်ဥ္းေထာင္ေတြကိုသာ အပို႔ခံေနရၿပီး သူတို႔ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕အတြက္ ေမွ်ာ္မွန္းခဲ့ သေလာက္ အလုပ္မေပၚလာေသးဘူးလို႔ သူက ဆိုတယ္။

““အမ်ဳိးသား မူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္း ခ်ဳပ္ေရး မူဝါဒက ေကာင္းေနတယ္။ ေကာင္းေနတဲ့ မူဝါဒကို ရွိေနတဲ့ ဥပေဒက မီေအာင္ မျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္တဲ့ သေဘာ မွာ ရွိေနတယ္။ အဲဒီ ကြာဟခ်က္က ဟန္ ခ်က္ညီရမယ္””လို႔ ေဒါက္တာထြန္းေဇာ္ က ေျပာတယ္။

မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈန္အမႊားနဲ႔ ဖမ္း မိရင္ေတာင္ ပုဒ္မ ၁၅ အရ ေဆးကုေပးဖို႔ တရားစြဲအဖြဲ႕အစည္းေတြက မေဆာင္ရြက္ ၾကဘဲ ဥပေဒက လမ္းဩန္ထားတဲ့ ပုဒ္မ ၁၆()အရ ေထာင္ဒဏ္ အျပစ္ေပးဖို႔သာ စြဲခ်က္တင္ၾကတာမ်ဳိးလည္း ရွိေနပါတယ္။

ဒီႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ေနာက္ဆံုးပတ္ အတြင္း သမ္ၼတ႐ုံးက ထုတ္ျပန္တဲ့ သတင္းေပးလို႔ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့တဲ့ မူးယစ္ ေဆးဝါး အမႈအခင္းျဖစ္ရပ္တစ္ခုမွာ ေဖာ္ျပခ်က္အရဆိုရင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး၊ ကသာၿမိဳ႕နယ္၊ ဝက္တူးေက်း ရြာက အမ်ဳိးသားတစ္ဦးရဲ႕ ေနအိမ္ကို ရဲ တပ္ဖြဲ႕က ဝင္ေရာက္ရွာေဖြရာမွာ “ဘိန္း ျဖဴမႈန္႔မ်ား ကပ္ေနေသာ ပင္နယ္ဆလင္ ပုလင္းမ်ားႏွင့္ အတူဖမ္းဆီးရမိ”တဲ့ အတြက္ ထိုလူကို ပုဒ္မ ၁၆ () နဲ႔ အမႈဖြင့္ အေရးယူလိုက္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပတယ္။

ဥပေဒအရ ဘိန္းျဖဴ သံုးဂရမ္ အထက္ လက္ဝယ္ေတြ႕ရွိရင္ ျပစ္ဒဏ္ပို ႀကီးတဲ့ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈပုဒ္မနဲ႔ စြဲခ်က္တင္ ခံရမွာပါ။ အခုျဖစ္စဥ္မွာေတာ့ အမႈန္အမႊားကပ္ေနတဲ့ သက္ေသခံပစၥည္း လက္ဝယ္ေတြ႕တာေၾကာင့္ ၁၆ () နဲ႔ အမႈဖြင့္လိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူေတြၾကား အသိပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူ မ်ား ကြန္ရက္ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ဦးစိုင္းေအာင္ ခမ္းကေတာ့ တာဝန္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲၾကလို႔ ျပည္သူေတြ ဒုကၡေရာက္ေနရတာလား၊ မူးယစ္ေဆး ဝါး သံုးစြဲမႈကိုဖိႏွိပ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ ဥပေဒ ေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနရတာလား ဆို တာကို ေသခ်ာဆန္းစစ္ၾကဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူ ေတြဟာ စူးစမ္းလိုစိတ္နဲ႔ အစြဲအလမ္း ေၾကာင့္ ဒီေဆးဝါးေတြကို သံုးစြဲၾကတာ ျဖစ္ၿပီး အျခား အရက္ေသာက္သံုးသူေတြ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြ၊ ကြမ္းယာ ႀကိဳက္သူေတြနဲ႔ မျခားနားသူေတြသာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ မလုပ္ၾကဖို႔ ဦးစိုင္းေအာင္ခမ္းက ေတာင္း ဆိုတယ္။

ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မွာ ေနထိုင္တဲ့ ပအို႔ဝ္လူငယ္အစည္းအ႐ုံးက မနန္းဟြမ္ရဲ႕ ဦးေလးျဖစ္သူဆိုရင္ သူတို႔ ငယ္စဥ္ ကေလးဘဝကတည္းက မိသားစုကို ကုန္ ကားေမာင္းရင္း ရွာေဖြ ေကၽြးေမြးေနသူ ပါ။ ကုန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္တုန္းကေတာ့ ေတာင္ႀကီး ကေန ျမန္မာထိုင္း နယ္စပ္ၿမိဳ႕ တာခ်ီ လိတ္ကို ပံုမွန္သြားေနက်အတိုင္း သူ႔ရဲ႕ ကုန္တင္ကားနဲ႔အတူ ခရီးထြက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ လမ္းမွာ မူးယစ္ေဆးဝါးစစ္ ေဆးေရးအဖြဲ႕နဲ႔ ေတြ႕ၿပီး သူ႔ထံကေန စိတ္ ႂကြေဆးသံုးျပား ရွာေဖြေတြ႕ရွိတာေၾကာင့္ လက္ဝယ္ေတြ႕ရွိမႈ ပုဒ္မ ၁၆ ()နဲ႔ စြဲခ်က္ တင္ ဖမ္းဆီးခံရကာ ေထာင္ခ်ခံလိုက္ရ တယ္လို႔ မနန္းဟြမ္က ေျပာျပတယ္။

စအဖမ္းခံရတုန္းကဆိုရင္ သူ႔ ဦးေလးရဲ႕ ဇနီးျဖစ္သူဟာ ေၾကာက္လန္႔ ကာ ေယာက်္ားျဖစ္သူ လြတ္လို႔လြတ္ျငား က်ပ္ေငြ သိန္းဆယ္ဂဏန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ပမာဏ ကို ရဲတပ္ဖြဲ႕ထံကို လာဘ္ထိုးခဲ့ေသးတယ္ လို႔ သူက ေျပာျပတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးေလး ျဖစ္သူဟာ လြတ္မလာခဲ့သလို သူ႔ကို မွီခို ေနရတဲ့ အေဒၚနဲ႔ ကေလးေတြဟာလည္း စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးဆိုင္ရာ မေျပလည္မႈ ဒုကၡေတြနဲ႔ အခုဆို လံုးပန္းၾကရတယ္လို႔ မနန္းဟြမ္က ေျပာျပတယ္။

““ကၽြန္မကေလးဘဝကတည္းက ဦးေလးက ကုန္ကား ေမာင္းတာေပါ့။ သူ မူးယစ္ေဆးသံုးတယ္ဆိုတာ သိေတာင္ မသိဘူး။ အခု သူ႔ကို ရဲက ဖမ္းေတာ့မွသာ ေဆးသံုးတယ္ဆိုတာကို သိရတာ”” လို႔ မနန္းဟြမ္က ေျပာျပရင္း သူစဥ္းစားမိတာ တစ္ခုကို အခုလို ဆိုတယ္။

““ဒီေဆးဝါးကိုသံုးစြဲမိလို႔ ကၽြန္မ အေဒၚမိသားစု ဒုကၡေရာက္တာထက္ ဒီေဆးဝါးသံုးစြဲတယ္ဆိုတာနဲ႔ ႀကီးေလးတဲ့ ရာဇဝတ္ ျပစ္ဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္တာေၾကာင့္ သူတို႔မိသားစု ဒုကၡေရာက္သြားရတာလို႔ ကၽြန္မထင္တယ္””

Advertise Here

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here