Home သတင္းေဆာင္းပါး စိတ္က်ေဝဒနာ အျမန္ကုစားပါ

စိတ္က်ေဝဒနာ အျမန္ကုစားပါ

110
0
Photo: Zayar Hlaing
ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

၂၀၁၈ ဇန္န၀ါရီလထုတ္ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္ (၅၃) မွ သတင္းေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

ရန္ကုန္ (ဇန္နဝါရီ၊ ၂ဝ၁၈)

ဗညားေက်ာ္ေရးသည္။

ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူေတြသတိမထားမိဘဲ လူေတြရဲ႕ အသက္ကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုရွိပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါ ျပင္းထန္လာၿပီဆုိရင္ လူေတြဟာ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ သတ္ေသဖုိ႔လည္း ဝန္မေလးေတာ့ဘူး။ သူတုိ႔လုပ္ခ်င္ရာကုိ လုပ္ၾကပါ ေတာ့တယ္။

ေရာဂါက ကုရာနတၴိေဆးမရွိေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ႏုစဥ္အခါမွာ ကြၽမ္းက်င္တဲ့သူေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးလုိ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလုိကုသရမွန္းလည္း လူေတြက မသိၾကဘူး။ ဒီေရာဂါျဖစ္မွန္းေတာင္ တခ်ဳိ႕က မသိၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္း အသက္ေတြ ဆုံး႐ႈံးေနရပါတယ္။

သူက သိသာထင္ရွားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာလည္း မျပ၊ ခႏၶာကုိယ္ အျပင္ဘက္မွာလည္း ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္မရွိတဲ့အတြက္ ေရာဂါျဖစ္သူကုိယ္တုိင္ ကြၽမ္းက်င္တဲ့သူေတြနဲ႔ တုိင္ပင္မွသာ ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္တာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေရာဂါကေတာ့  စိတ္က်ေဝဒနာပဲျဖစ္ပါတယ္။

Photo: Zayar Hlaing

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေသေၾကာင္းႀကံစည္မႈႏႈန္းဟာ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ျမင့္တက္လ်က္ ရိွၿပီး ဒီလို ေသဆံုးမႈမ်ားလာတာဟာ စိတ္က်ေဝဒနာနဲ႔ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူေတြ၊ စိတ္က်န္းမာေရးဆရာဝန္ေတြနဲ႔ စိတ္ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကပါတယ္။

စိတ္ပညာရွင္ ပါေမာကၡေဒါက္တာစိုးေရႊက ”ေသေၾကာင္း ႀကံတဲ့ လူတိုင္းက Depression (စိတ္က်ေဝဒနာ) မ်ားတယ္”လို႔ ဆုိပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၅ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရဲ႕ ေသမႈေသခင္း စာရင္းအရ အဆိပ္ေသာက္ ေသဆံုးသူ ၂၄ မႈ၊ ႀကိဳးဆြဲခ် ေသဆံုးသူ ၁၅၁ မႈ၊ မိမိကုိယ္ကိုယ္ ဓားနဲ႔လွီးသူ ခုနစ္မႈတို႔ ရိွၿပီး ေသဆုံးသူေပါင္း ၁၈၂ ဦး ရွိပါတယ္။

၂ဝ၁၆ မွာဆိုရင္ ႀကိဳးဆြဲခ် ေသဆံုးသူ ၁၇၃ မႈ၊ မိမိကိုယ္ ကိုယ္ ဓားနဲ႔လွီးသူ ခုနစ္မႈ၊ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ေသနတ္နဲ႔ပစ္သူတစ္မႈ နဲ႔ အဆိပ္ေသာက္ေသဆံုးသူ ၃၈ မႈရိွၿပီး ေသဆံုးသူေပါင္း ၂၁၉ ဦး ရိွပါတယ္။

၂ဝ၁၇ ႏိုဝင္ဘာအထိ စာရင္းအရ အဆိပ္ေသာက္ ေသဆံုးသူ ၃၂ ဦး၊ ႀကိဳးဆြဲခ်ေသဆံုးသူ ၁၆၁ ဦး၊ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ဓားႏွင့္ ထိုးသတ္ေသသူ ၃ ဦး ထိရိွၿပီး ေသဆံုးသူေပါင္း ၁၉၆ ဦး ရွိေနၿပီျဖစ္တယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ ေသမႈေသခင္း စာရင္းဇယားမ်ားမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေသေၾကာင္းႀကံစည္သူေတြဟာ ျပႆနာကို ရင္ဆိုင္ရဲတဲ့ သတိၱမရိွတာ၊ ျပႆနာအေပၚ မွားယြင္းစြာ စဥ္းစားလိုက္တာ၊ ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈ နည္းလာၿပီး ဘဝကို လက္ေျမာက္အ႐ႈံးေပးလိုက္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ စိတ္ပညာရွင္ ပါေမာကၡေဒါက္တာ စိုးေရႊက ဆိုပါတယ္။

သူဟာ စိတ္ပညာဆိုင္ရာသင္တန္းေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ရန္ကုန္အေျခစုိက္ K.S.T- Psychological Service Center မွာ သင္ခန္းစာေတြ ပို႔ခ်ေပးေနသလို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကုသမႈေတြ ေပးေနသူတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

စိတ္ဓာတ္က်ေဝဒနာဆိုတာ

ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (World Health Organization – WHO) ရဲ႕ အဆိုအရ စိတ္က်ေဝဒနာဆိုတာ အခ်ိန္တုိင္းအား ငယ္စိတ္ညစ္ညဴးေနၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္စရာကိစၥမ်ားကိုလည္း စိတ္ဝင္စားမႈ မရွိေတာ့ဘဲ ေန႔စဥ္ပံုမွန္ အလုပ္မ်ားကိုပင္ လုပ္ခ်င္စိတ္မရွိ ျဖစ္ကာ ထုိအျဖစ္အပ်က္ကုိ ႏွစ္ပတ္ေက်ာ္ခံစားေနျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

WHO ရဲ႕အဆိုအရ စိတ္က်ေဝဒနာဆိုတာ အသက္အရြယ္ မေရြး၊ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ ေနရာ၊ အလုပ္အကိုင္၊ ေနထိုင္မႈပံုစံမေရြး ျဖစ္တတ္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

စိတ္က်ေဝဒနာရဲ႕လကၡဏာေတြဟာ အလိုလို အားအင္ကုန္ခန္းျခင္း၊ အစားေသာက္ပ်က္ျခင္း၊ အအိပ္ပ်က္ျခင္း၊ စိုးရိမ္စိတ္လြန္ျခင္း၊ အာ႐ုံမစိုက္ႏိုင္ျခင္း၊ ေဝခဲြမရဆံုးျဖတ္ခ်က္မခ်ႏိုင္ျခင္း၊ ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ အဓိပၸာယ္မဲ့သလို ခံစားရျခင္း၊ အသံုးမက်သလိုခံစားရျခင္း၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္အျပစ္တင္ျခင္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကင္းမဲ့သလို ခံစားရျခင္း၊ ေသခ်င္စိတ္ျဖစ္ျခင္း၊ မိမိကိုယ္ကိုယ္ အနာတရျဖစ္ေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) အဆံုး စီရင္လိုတဲ့ အေတြးေပၚေပါက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

စိတ္ဓာတ္ေရးရာပညာရပ္ဆိုင္ရာ ပါေမာကၡလီေယာင္ခ်န္း (Lee Yong Chan) ကလည္း စိတ္က်ေဝဒနာဆိုတာကို တိတိက်က် အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုဖို႔ ခက္ေပမယ့္ ”တစ္ေယာက္တည္း Isolated (သီးျခား) ျဖစ္သြားတဲ့အရာ၊ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္အထီး က်န္ျဖစ္သြားသူေတြရဲ႕ ထူးျခားခ်က္” လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္က လွည္းတန္းစင္တာမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ‘မျမင္ရေသာေရာဂါမ်ား’ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဟာေျပာပြဲအၿပီးမွာ ေမာ္ကြန္းကုိ ေျပာပါတယ္။

သူဟာ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာစိတ္ဓာတ္ေရးရာပညာေရးတကၠသိုလ္ International Mind Education Institute (IMEI) ရဲ႕လက္ေထာက္ဌာနမွဴးျဖစ္သလို ရန္ကုန္အေျခစိုက္ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ လူ႔အက်င့္စ႐ုိက္ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲေပးတဲ့ စိတ္ဓာတ္ပညာေရးဆိုင္ရာ ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Good Solution Consulting (GSC) ကုမၸဏီရဲ႕ ပညာရပ္ဆုိင္ရာအႀကံေပးပါေမာကၡတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

သူ႔အဆိုအရ စိတ္က်သူေတြဟာ အထီးက်န္စိတ္ေၾကာင့္ အရာရာကို အႏုတ္လကၡဏာေဆာင္ၿပီး စဥ္းစားၾကသလို သူတို႔ ဆက္ဆံတဲ့ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ အဆင္မေျပ ျဖစ္လာတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

”သူတို႔ စိတ္ထဲမွာ အားမရိွတဲ့အခါ ေသးငယ္တဲ့ အခက္အခဲမွာလည္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့သြားတယ္”လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္ စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ံုႀကီး (Photo: Banyar Kyaw)

ဘာေၾကာင့္ စိတ္က်

စိတ္က်ေဝဒနာဟာ လူမႈေရး၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ မိသားစု အေရး၊ ေငြေရးေၾကးေရး စသျဖင့္ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ စိတ္ပညာရွင္ေတြ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြး ေႏြးေပးသူေတြနဲ႔ စိတ္က်န္းမာေရးဆရာဝန္ေတြက ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

ပါေမာကၡလီေယာင္ခ်န္းက သူတို႔ ေတာင္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံဟာ စီးပြားေရးေအာင္ျမင္တဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္ေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာ ဆိုရင္ ကၻာေပၚမွာ ေသေၾကာင္းႀကံစည္မႈႏႈန္း ျမင့္တက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အေမရိကန္အေျခစုိက္ World Population Review အဖြဲ႕ရဲ႕ ဝက္ဘ္ဆုိက္မွာ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံဟာ လူအေယာက္ ၁,ဝဝဝ မွာ ေသေၾကာင္းႀကံစည္သူ ၃၇ ေယာက္နီးပါးရွိၿပီး ကမၻာေပၚမွာ ေသေၾကာင္းႀကံစည္သူ အမ်ားဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ကုလသမဂၢက ၂ဝ၁၇ မွာ ေနာက္ဆုံးထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ကမၻာ့လူဦးေရနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြကုိ ဒီအဖြဲ႕က ကုိးကားၿပီး ပုိင္းျခားစိတ္ျဖာထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ပါေမာကၡ လီေယာင္ခ်န္းကေတာ့ ကိုရီးယားႏိုင္ငံက ေက်ာင္းသား၊ လုပ္ငန္းရွင္တခ်ဳိ႕တို႔နဲ႔  သူစကားေျပာၾကည့္တဲ့ အခါမွာ သူတို႔အားလံုးဟာ ေငြေၾကးျပႆနာ၊ သမီးရည္းစားျပႆနာ၊ မိသားစုျပႆနာေတြ ကိုယ္စီ ရိွေနၾကေပမယ့္ အခ်င္းခ်င္း တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာေတြ မရိွၾကဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ အထီးက်န္စိတ္ ျဖစ္လာၿပီး စိတ္ထင္တဲ့အတိုင္း လုပ္ၾကတယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာျပပါတယ္။

ဘယ္သူနဲ႔မွ မတိုင္ပင္ မေဆြးေႏြးတဲ့အခါ သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ေသးငယ္တဲ့ ျပႆနာေတြကိုလည္း ”ငါဆိုတာ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ သူျဖစ္တယ္”လို႔ ေတြးထင္ၿပီး အဲဒီအေတြးကပဲ သူတို႔ကို ျပန္ဒုကၡေရာက္ေစတယ္လို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လူလူခ်င္း စကားေျပာဆုိ ဆက္ဆံမႈနည္းလာၿပီး မိသားစုအတြင္းမွာေတာင္ မက္ေဆ့ခ်္ေတြနဲ႔ပဲ ဆက္သြယ္ၾကတဲ့ အခါ ”ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာ Depression (စိတ္က်)ေရာဂါ အရမ္းဆိုးရြားလာပါတယ္” လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္မွာ ေနတဲ့အခါမွာလည္း ရန္ကုန္က လူေတြရဲ႕စိတ္ဟာ ကိုးရီးယားႏိုင္ငံလို ဖုန္းတစ္လံုးနဲ႔ ကိုယ့္ကမၻာေလးထဲမွာ ေနတဲ့ဘက္ကို ယိမ္းယိုင္ေနတယ္လို႔ သူက မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါတယ္။ အင္တာနက္ေတြ၊ ဂိမ္းေတြနဲ႔ ဗီဒီယုိေတြေၾကာင့္ ဘစ္ကား စီးခ်ိန္မွာလည္း အၿမဲတမ္း နားၾကပ္တပ္ထားၿပီး တျခားလူေတြနဲ႔ စကားေျပာတာ၊ ႏႈတ္ဆက္တာမ်ဳိး မရိွၾကဘူးလို႔ သူ႔အျမင္ကို ေျပာျပပါတယ္။

”အဲဒါ လူမႈေရးျပႆနာ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ေနတာပါ”လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ေသဖုိ႔ စဥ္းစားလာၾက

WHO ရဲ႕ ၂ဝ၁၇ ေဖေဖာ္ဝါရီမွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ စိတ္က်ေဝဒနာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္အရ ကမၻာတစ္ဝန္း စိတ္က် ေဝဒနာခံစားေနရသူ လူဦးေရသန္း ၃ဝဝ နီးပါးရွိၿပီး ၂ဝဝ၅ မွ ၂ဝ၁၅ အထိ ဆယ္ႏွစ္အတြင္း ယင္းေဝဒနာခံစားရသူ ဦးေရ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ တိုးလာတယ္လုိ႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ႏွစ္တိုင္း ကမၻာတစ္ဝန္း လူဦးေရ ရွစ္သိန္းနီးပါးဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေသေၾကာင္းႀကံစည္ၾကတယ္လုိ႔ WHO က ဆိုပါတယ္။

World Population Reviewရဲ႕ အဆုိအရကမၻာေပၚမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ေသေၾကာင္းႀကံစည္မႈႏႈန္းမွာ အဆင့္ ၅ဝ ရွိတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

စိတ္က်န္းမာပညာဌာန၊ ေဆးတကၠသုိလ္(၁) မွ ပါေမာကၡ/ ဌာနမွဴး ေဒါက္တာတင္ဦးကေတာ့ စိတ္က်ေဝဒနာျပင္းထန္ အဆင့္ေတြရဲ႕ ၁ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ေသခ်င္စိတ္ေပၚၾကသလို ေသဖို႔လည္း ႀကံစည္ၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အေတြးစိတ္ဟာ စိတ္ဓာတ္က်တဲ့ အေတြးျဖစ္ေနလို႔ သူတို႔ရဲ႕ အတိတ္၊ ပစၥဳပၸန္၊ အနာဂတ္သံုးပါးလံုးကို မေကာင္းဘူးဆိုတာမ်ဳိးပဲ ေတြးေနတတ္ၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သာမန္လူေတြကေတာ့ ကုိယ့္ဘဝကို ခင္တြယ္ၿပီး မိသားစု၊ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းစတဲ့ သံေယာဇဥ္ေတြ ရိွေနတတ္ၾကေပမယ့္ စိတ္က်သူေတြကေတာ့ ”အဲဒါေတြ တစ္ခုမွမရိွေတာ့ဘူး။ တရားရသြားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ သူ႔ေရာဂါေၾကာင့္ပါ” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

စိတ္က်ေဝဒနာရဲ႕ ျပင္းထန္အဆင့္ကို ရွစ္လနီးပါးခံစားခဲ့ ရတဲ့ အသက္၂၂ အရြယ္ရိွတဲ့ ကိုေအာင္မင္း(အမည္လႊဲ)ဆုိရင္ သံုးလတိတိ သူကိုယ့္သူ သတ္ေသဖုိ႔ပဲ စဥ္းစားေနခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေမာ္ကြန္းနဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့စဥ္က ေျပာျပပါတယ္။ ဒီထက္ဆိုးတာက သူ႔ကို အသိအမွတ္မျပဳတဲ့သူေတြကို ျပန္ဒုကၡေပးၿပီးေနာက္ဆံုးကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အဆံုးစီရင္ပစ္မယ္လို႔ ေတြးထားတာျဖစ္တယ္လို႔ သူ႔ျဖစ္စဥ္ကို ေျပာျပပါတယ္။

အဲဒီသံုးလအတြင္းမွာ သူ႔အခန္းကို အေမွာင္ခ်ထားၿပီး ထမင္းစားခ်င္စိတ္မရိွေတာ့သလို တစ္ခါတစ္ခါ သံုးရက္ဆက္ တိုက္ေလာက္ အိပ္ေနခဲ့တာေတြလည္း ရိွတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီအေတာအတြင္း ကိုယ္အေလးအခ်ိန္ ေပါင္ ၂ဝ တိုးလာၿပီး စိတ္နဲ႔ လူမကပ္ဘဲ ထမင္းေကာင္းေကာင္း မစား၊ ေရမခ်ဳိး၊ ေခါင္း မၿဖီး၊ မုတ္ဆိတ္မရိတ္ဘဲ ေနခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဘာမွ လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္စိတ္မရိွသလို ဘယ္သူနဲ႔မွ စကားမေျပာခ်င္ေတာ့ဘူးလို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ လူေတြနဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့ အခါမွာလည္း လူတုိင္းက သူ႔ကုိ ဒုကၡေပးမယ္ဆုိတဲ့ မေကာင္းျမင္ စိတ္ေတြပဲ ျဖစ္ေနၿပီး အဲဒီစိတ္ေတြနဲ႔ လူေတြကုိ သံသယေတြ ပိုႀကီးထြားလာကာ စိုးရိမ္စိတ္ေတြ ျဖစ္လာေစတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

”အဲဒါေတာ့ ေတာ္ေတာ္ဆိုးတယ္၊ ကြၽန္ေတာ့္ကို စိုက္ ၾကည့္ေနရင္ ဘာျဖစ္ခ်င္တာလဲေပါ့။ ဘာလိုခ်င္လို႔လဲေပါ့”ဆုိၿပီး လူတိုင္းကို ရန္လိုလာတဲ့ သူ႔အျဖစ္ကို ျပန္ေျပာျပရင္း ရယ္ေနပါတယ္။

ဒီလုိ စိတ္ဓာတ္က်ရတဲ့ အေၾကာင္းေတြကေတာ့ သူခ်စ္ခင္အားကုိးရတဲ့ အဘုိး ဆုံးပါးခဲ့ျခင္း၊ ရည္းစားနဲ႔ ျပတ္ျခင္း၊ မိဘ အိမ္ေထာင္ေရး အဆင္မေျပျခင္းတုိ႔ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆက္ၿပီး ထန္းသီးေၾကြခိုက္ က်ီးနင္းခိုက္လို႔ ဆိုသလို သူ ဦးေဆာင္လုပ္ေနတဲ့ လူငယ္ပရဟိတလုပ္ငန္းမွာလည္း အဆင္မေျပ၊ ညီအစ္ကိုေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္မိရင္လည္း သူ႔ ကိုယ္သူ သိမ္ငယ္စိတ္ဝင္လာတာေၾကာင့္ ပုိၿပီး စိတ္က်ေရာဂါ ဆုိးဝါးခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သူက ျပန္ေျပာျပပါတယ္။

”အဲဒီအခ်ိန္က ငါဟာ အ႐ႈံးသမားတစ္ေယာက္ပဲလို႔ ျမင္ေနတယ္”လို႔ သူက ေျပာျပပါတယ္။

အဲဒီၾကားထဲ စာေမးပြဲက မထင္ထားတဲ့ဘာသာရပ္နဲ႔ က်ခဲ့တဲ့အျပင္ သူ႔လုပ္ငန္းမွာလည္း သူလုပ္သေလာက္ အသိ အမွတ္ျပဳ မခံရျခင္းနဲ႔ အထက္လူႀကီးတခ်ဳိ႕ကလည္း သူ႔ကုိ ႏွိမ္ခ် ဆက္ဆံၾကသလုိ ထင္ေနမိတယ္လုိ႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ စိတ္ထိခိုက္ၿပီး ေနာက္ဆုံးမွာ ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္ ဆိုၿပီး ရန္ကုန္-မႏၱေလးအျမန္လမ္းမေပၚမွာ ကီလိုမီတာ ၁ဝဝ ေက်ာ္အရွိန္နဲ႔ ငိုယိုကာ ကားေမာင္းထြက္ခဲ့ဖူးတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။  ယာဥ္တုိက္မႈျဖစ္တဲ့အခါ မေသေသးရင္ ေသာက္ဖုိ႔ ၾကြက္သတ္ေဆး၊ အိပ္ေဆးနဲ႔ အရက္ျပန္ေတြကိုပါ ယူသြားခဲ့ေပမယ့္ ဘာအႏၲရာယ္မွ ျဖစ္မလာတာေၾကာင့္ စိတ္ကုိေလွ်ာ့ခ်လုိက္ၿပီး ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ေတြ႕ၿပီးေနာက္ သူ႔ကိုယ္သူ အေကာင္းျပန္ျမင္လာႏုိင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိမွာ သူက မိသားစုလုပ္ငန္းကုိ ဖိဖိစီးစီးလုပ္ေနၿပီး ပရဟိတလုပ္ငန္းကုိလည္း အရင္လုိ ထဲထဲဝင္ဝင္မလုပ္ေတာ့ဘဲ တစ္ခါတစ္ရံမွသာ လုပ္ျဖစ္ေတာ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္က လွည္းတန္းစင္တာတြင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ စိတ္ပညာဆုိင္ရာ ေဟာေျပာပြဲ (Photo: Baynar Kyaw)

ျမင့္တက္လာတဲ့ စိတ္က်ေဝဒနာ

ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအရ လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္ စိတ္က်တယ္ဆိုတာကို စာရင္းဇယားနဲ႔ ေကာက္ယူဖုိ႔ ခက္ခဲေနၿပီး လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ရန္ကုန္စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ုံႀကီးမွာ လာေရာက္ကုသတဲ့ လူနာေတြ အရင္ထက္ မ်ားလာတယ္လို႔ ပါေမာကၡေဒါက္တာတင္ဦးက ဆိုပါတယ္။

ရန္ကုန္စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ုံႀကီးရဲ႕ ေဆးမွတ္တမ္း စာရင္းမ်ားအရ  စိတ္က်ေဝဒနာ ျပင္းထန္အဆင့္နဲ႔ လာေရာက္ ကုသသူ ဦးေရဟာ ၂ဝ၁၂ မွာ  ၁၃ဝ ဦး၊ ၂ဝ၁၃ မွာ ၂၃၆ ဦး၊ ၂ဝ၁၄ မွာ ၂၉၂ ဦး၊ ၂ဝ၁၅ မွာ ၃၃၁ ဦးနဲ႔  ၂ဝ၁၆ မွာေတာ့ ၃ဝ၉ ဦး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၂ဝ၁၇ ႏုိဝင္ဘာအထိ စာရင္းအရ ကုသသူ ဦးေရဟာ ၂၇၄ ဦး ရွိတယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ အေနအထားအရ စိတ္ဓာတ္က်ေနတဲ့ လူဦးေရ ရာခိုင္ႏႈန္းအမ်ားစုဟာလည္း စိတ္က်န္းမာေရးပိုင္းတြင္ အသိပညာနည္းပါးၿပီး စနစ္က်တဲ့ ကုသခံယူမႈေတြ မရၾကေသးဘူးလို႔ သူ႔အျမင္ကုိေျပာပါတယ္။ စိတ္က်ေဝဒနာကိုလည္း ေရာဂါတစ္ခုအေနနဲ႔ မသိၾကသလို သာမန္စိတ္ညစ္တယ္လို႔ ယူဆထားၾကၿပီး အကူအညီေတာင္းခံရမွန္း၊ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ရမွန္း၊ ေဆးကုသရမွန္း မသိၾကတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေထာက္ျပပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ”တခ်ဳိ႕လူနာေတြက စိတ္ေရာဂါအေနနဲ႔ သြားကုရမွာ ရွက္တာလည္း ပါတာေပါ့”လို႔ ေဒါက္တာတင္ဦးက ရွင္းျပပါတယ္။

တာေမြၿမိဳ႕နယ္မွာ ေနထိုင္ၿပီး သုေတသနကုမၸဏီတစ္ခုမွာ လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ အသက္ ၂၃ ႏွစ္အရြယ္ ကိုမ်ဳိးလင္း(အမည္လႊဲ) ကေတာ့ စိတ္က်ေဝဒနာရဲ႕ လကၡဏာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ စိုးရိမ္စိတ္လြန္ကဲမႈေတြေၾကာင့္ အိမ္မက္ဆိုးေတြမက္ကာ ႏွစ္ပတ္ေက်ာ္ အထိ ညဘက္ေတြ အိပ္မေပ်ာ္ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူနဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့ပါတယ္။

အိပ္ေရးပ်က္တဲ့ ဒဏ္ေၾကာင့္ အလုပ္ကို ထိေရာက္ေအာင္ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့အခါ  အလုပ္မွာ ပိုၿပီး ဖိအားမ်ားလာတယ္လို႔ သူ႔ျဖစ္စဥ္ကို ေျပာျပပါတယ္။

”လူတိုင္းမွာ အဆင္မေျပတာေတြ ရိွၾကပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ့္အဆင္မေျပမႈက ပိုႀကီးေနတယ္လို႔ ခံစားတယ္”လို႔ သူက ေျပာျပပါတယ္။

လုပ္ငန္းခြင္မွာဆိုလည္း လုပ္လိုက္ရင္ ၿပီးသြားမယ့္ကိစၥ ေတြကို မလုပ္ႏိုင္ဘဲ စိုးရိမ္ေနၿပီး စိတ္မွာ တြန္႔ဆုတ္ေနကာ အမွားျဖစ္မွာကို ေၾကာက္ေနတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ တြက္ခ်က္လို႔ရထားတဲ့ ကိန္းဂဏန္းအေျဖတစ္ခုကို ဆယ္ခါျပန္စစ္တာမ်ဳိး၊ ပိုက္ဆံေရတြက္တဲ့အခါမွာလည္း ဆယ္ေခါက္ေလာက္ ျပန္ေရတာမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သူက ေျပာျပပါတယ္။

”ေၾကာက္စိတ္ေၾကာင့္ မလုပ္ျဖစ္လိုက္တဲ့ အလုပ္ေတြလည္း ရိွေသးတယ္”လို႔ သူက ေျပာျပပါတယ္။

ဒီလိုစိတ္ထဲမွာ ခံစားေနရတဲ့ စိုးရိမ္မႈေတြ၊ ေၾကာက္စိတ္ေတြ၊ အလုပ္ဖိအားမ်ားၿပီး စိတ္႐ႈပ္ေနတာေတြကို တျခားလူေတြကို ရွည္ရွည္ေဝးေဝး မရွင္းျပခ်င္ေတာ့သလို လူေတြရဲ႕ အေဝးမွာ တစ္ေယာက္တည္းျဖစ္ေနသလို ခံစားရတယ္လို႔ သူက ေျပာျပပါတယ္။

ဒါနဲ႔ သူ႔အလုပ္ထဲက ႏိုင္ငံျခားသားသူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ကို သူ႔ျဖစ္စဥ္တခ်ဳိ႕ကို ေျပာျပၿပီးအႀကံေတာင္းတဲ့အခါ သူငယ္ခ်င္းက ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူနဲ႔ သြားေတြ႕ဖို႔ အႀကံျပဳလိုက္တဲ့အတြက္ စိတ္ပညာနားလည္တဲ့သူတစ္ေယာက္နဲ႔ ေတြ႕ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

သူေတြ႕ခဲ့တဲ့ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူကို စကားေတြေျပာ၊ ေမးခြန္းေတြေမး၊ သူ႔ျပႆနာေတြကို ေျပာျပလိုက္ၿပီးေတာ့ သူ ဘာလုပ္သင့္လဲဆိုတာကို ေမးျဖစ္တယ္လို႔ ကိုမ်ိဳးလင္းက သူ႔ အေၾကာင္းကို ေျပာျပပါတယ္။

ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူကေတာ့ ဘာလုပ္ပါဆိုၿပီး ေျပာတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ သူစဥ္းစားထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြမွာ ဘယ္အရာက ပိုသင့္ေတာ္မယ္ဆိုတာကို အႀကံျပဳတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူနဲ႔ ေတြ႕ဆံုတဲ့အခါ ”ကိုယ့္ကုိယ္ကိုယ္ မွန္မွာ ျမင္ရသလိုပဲ၊ ကိုယ္ ဘာလုပ္သင့္လဲဆိုတာ ေတြ႕လာတယ္”လို႔ သူက ေျပာျပပါတယ္။

ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူနဲ႔ ေတြ႕လို႔ ရခဲ့တဲ့ အက်ဳိးကေတာ့ စိတ္ေအးလက္ေအး ျဖစ္သြားၿပီး စိတ္ထဲရိွတာေတြကို ကိုယ္နဲ႔ မသိဖူးတဲ့ သူစိမ္းတစ္ေယာက္ကို ေျပာျပလိုက္တဲ့အခါ ေပါ့ေပါ့၊ ပါးပါး ျဖစ္သြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕တစ္ေန႔တာကို ပန္းတိုင္ေသးေသးေလးေတြနဲ႔အစျပဳရင္းကိုယ့္ကိုကိုယ္ျပန္လည္ကုစားတာေတြလုပ္ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ မနက္အိပ္ရာထ ဘုရားရိွခိုးမယ္၊ ေရခ်ဳိးရင္ အဝတ္ဘယ္ႏွထည္ ေလွ်ာ္မယ္ စသျဖင့္ သူ႔ရဲ႕ ေန႔စဥ္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ခ်မွတ္ေလ့ရိွတယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။

”သူမ်ားအတြက္ေတာ့ ရယ္စရာ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ့္အတြက္ကေတာ့ ကိုယ္ဘာလုပ္ခဲ့တယ္ဆိုၿပီး ေပ်ာ္ရတာေပါ့”လို႔ ကိုမ်ဳိးလင္းက ေျပာျပပါတယ္။

ကြၽမ္းက်င္သူနဲ႔ အျမန္ဆံုးေတြ႕ပါ

စိတ္က်ေဝဒနာဆိုတာ လူတိုင္းအခ်ိန္မေရြးျဖစ္ႏိုင္ေပမယ့္လည္း ကုသေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္က်ေဝဒနာကို တိုင္းတာတဲ့အခါ ခံစားခ်က္အနည္းအမ်ား၊ ဒီေဝဒနာေၾကာင့္ သူ႔ ရဲ႕ ေန႔စဥ္လုပ္ငန္းေဆာင္တာကို ဘယ္ေလာက္ ထိခိုက္လဲဆိုတာ ကို ၾကည့္ၿပီး အေပ်ာ့ (Mild) ၊ အလယ္အလတ္ (Moderate)၊ အျပင္း (Severe) ဆိုၿပီး အၾကမ္းဖ်င္း ခြဲျခားႏုိင္တာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာတင္ဦးက ရွင္းျပပါတယ္။

စိတ္က်ေနသူေတြကို ကုသရာမွာေတာ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပံ့ပိုးမႈနဲ႔ လူမႈေရးပိုင္းဆိုင္ရာ ပံ့ပိုးမႈေတြ ေပးရပါတယ္။ ခံစားခ်က္ေတြ ျပင္းထန္ေနရင္ သူေျပာတာကို နားေထာင္ေပးၿပီး လူမႈေရး အခက္ခဲရိွေနရင္ ေျပလည္ေအာင္ ေဆြးေႏြးအႀကံေပးတာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာတင္ဦးက ဆိုပါတယ္။

”ေဘာလံုးတစ္လံုး ေလတင္းေနတာကို ေလွ်ာ့လိုက္ရင္ ေလ်ာ့သြားသလို ရင္ထဲတင္းက်ပ္ေနတာကို ေျပာလိုက္ရင္ ပြင့္သြားတာေပါ့”လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီလို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပံ့ပိုးမႈနဲ႔ လူမႈေရးပိုင္းဆိုင္ရာ ပံ့ပိုးမႈေတြ လုပ္လိုက္ရင္ အေပ်ာ့နဲ႔ အလယ္အလတ္အဆင့္ေတြ သက္သာသြားႏိုင္ေပမယ့္ ျပင္းထန္အဆင့္မွာေတာ့ ေဆးပါေပးရမယ္လို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

စိတ္ပညာရွင္ ေဒါက္တာစိုးေရႊကေတာ့ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာ ေပၚမူတည္ၿပီး ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္တဲ့အခါမွာ သူေျပာခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို နားေထာင္ေပးၿပီး သူလုပ္ႏိုင္စြမ္းရိွတဲ့ အရာကို ျမင္လာေအာင္ျပေပးကာ သူလုပ္ႏိုင္စြမ္း မရိွတဲ့အရာ အေပၚမွာေတာ့ လမ္းညႊန္ေပးရမယ့္ အေျခအေနဆို လမ္းညႊန္ ေပးရတဲ့ သေဘာျဖစ္တယ္လို႔ ရွင္းျပပါတယ္။

ဥပမာ-သမီးရည္းစားေတြမွာ မိန္းကေလးက ကိုယ္ဝန္ရလာလို႔ ေယာက္်ားေလးက တာဝန္မယူခ်င္ဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္း အရာကို ထိုင္ေဆြးေႏြးတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ ျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥမွာ သတၱိရိွရိွ ကေလးေမြးႏိုင္ဖို႔နဲ႔ အဲဒီတာဝန္ေတြကို ေယာက်္ားေရာ၊ မိန္းမပါ တာဝန္ခံႏိုင္ဖို႔ကို ေဆြးေႏြးေပးျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ ရွင္းျပပါတယ္။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ေပးေနတဲ့ ေဒၚနန္႔သဇင္ေထြးကေတာ့ ”အိမ္တြင္းမီးအျပင္မယူရ”ဆိုသလို ကိုယ့္ျပႆနာကို ကိုယ္ပဲႀကိတ္ေျဖရွင္းရမယ္ဆိုတဲ့ ဆို႐ုိး စကားပံုေတြနဲ႔ တခ်ဳိ႕ေသာအိမ္ေထာင္ဦးစီးေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈေတြ ေၾကာင့္ စိတ္က်ေနသူေတြကို ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈလုပ္ေပးတဲ့ အခါမွာ အခက္အခဲေတြ ရိွေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သူဟာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာမွ်ေဝေရးစင္တာတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ Counselling Centre Yangon (Myanmar YMCA) မွာ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ျဖစ္သလို ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးမႈေတြနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အသိပညာေပးသင္တန္းေတြကိုလည္း ပို႔ခ်ေပးသူျဖစ္ပါတယ္။

”ကြၽန္မတုိ႔က အိမ္တြင္းထဲထိ သြားၿပီး ေျဖရွင္းေပးဖို႔ အရမ္းခက္တယ္”လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုဟာ မိသားစုအရွက္ရမွာ စိုးလို႔ စိတ္ထဲျဖစ္ေနတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြ၊ ျပႆနာေတြကို ေဆြးေႏြးဖို႔ အခက္အခဲရိွသူမ်ား ျဖစ္ၾကတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

သူ႔အျမင္အရ စိတ္က်ေဝဒနာလကၡဏာျဖစ္ေပၚခ်ိန္မွာ မ်ားမ်ားေဆြးေႏြးႏိုင္တ့ဲ အေျခအေန လိုအပ္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးလာသူေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြနဲ႔အတူ ရိွေနေပးၿပီး သူတို႔လုပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ စြမ္းအင္ေတြကို ေဖာ္ထုတ္ကာ ျပႆနာကို ကိုယ္တိုင္ေျဖရွင္းေပးႏိုင္တဲ့အထိ အကူအညီေပးတယ္လို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခါ ႀကံဳလာတဲ့အခါမွာလည္း ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူေတြဆီကိုပဲ လာေနတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ သူတို႔ဘာသာ ေျဖရွင္းတတ္ေအာင္၊ စိတ္ခြန္အား၊ စိတ္စြမ္အားေတြကို ျပန္လည္ရွာေဖြတတ္ၿပီး သူ႔ျပႆနာသူ ျပန္လည္ ေျဖရွင္းတတ္ေအာင္ ကူညီတာျဖစ္တယ္လို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

ေဒါက္တာတင္ဦးကေတာ့ စိတ္က်ေရာဂါကုိ ေစာင့္ေရွာက္မႈ ပိုလုပ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဒီအတြက္ ပိုက္ဆံတစ္ေဒၚလာ သံုးလိုက္တိုင္း ေလးေဒၚလာျမတ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

စိတ္က်ေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္က အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ရင္ တစ္လဝင္ေငြ ႏွစ္သိန္းရိွသူမွာ ထုိဝင္ေငြမရွိေတာ့ဘဲ တကယ္လို႔ ကုသလိုက္မယ္ဆို ဝင္ေငြေလ်ာ့တာထက္ တိုးလာမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာျဖစ္တယ္လို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ စိတ္က်ေရာဂါကို မွန္မွန္ကန္ကန္ မကုသဘူးဆိုရင္ မစား၊ မေသာက္၊ မအိပ္ႏိုင္ဘဲ တျခားေရာဂါေတြ ထပ္ တိုးလာမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ ဆီးခ်ဳိေရာဂါ၊ ႏွလံုး ေရာဂါ၊ HIV စတဲ့ ေရာဂါရွိတဲ့သူေတြဆုိရင္ စိတ္က်တာနဲ႔ ေပါင္းလိုက္ရင္ ပိုဆိုးသြားၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မရိွေတာ့ဘူးလို႔ ထင္လာတဲ့သူေတြ၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အသံုးမက်ဘူးလို႔ ျမင္လာတဲ့သူေတြဟာ အဆံုးစီရင္ၾကတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

ေဒါက္တာစိုးေရႊကေတာ့ စိတ္က်ေဝဒနာကို မကုစားဘူးဆိုရင္ လူ႔အသုိက္အဝန္းအတြက္ စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္လာႏုိင္ၿပီး စိတ္က်ေနတဲ့သူေတြကို အေလးမထားတဲ့အခါ လူသားအရင္းအျမစ္ေတြ ဆံုး႐ႈံးလာႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ စိတ္က်ေရာဂါကုိ ”အေရးထားရမယ္။ ကုိယ္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း ဆုံး႐ႈံးတာ မဟုတ္ဘူး။ ပထမဆုံး မိသားစုအတြက္လည္း ဆုံး႐ႈံးသြားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကုိယ့္ရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္၊ ကုိယ့္ႏုိင္ငံအတြက္လည္း ဆုံး႐ႈံးတယ္။ ဒါ သိပ္အေရးႀကီးတယ္” လုိ႔ သူက သတိေပးပါတယ္။ ။

ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းႏုိင္ပါၿပီ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here